Mikis Theodorakis (96) overleden

2 september 2021

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

De Griekse componist en politiek activist Mikis Theodorakis is op 96-jarige leeftijd overleden in zijn huis in de wijk Makryanni in Athene. Hij kampte al een tijd met een zwakke gezondheid en werd de afgelopen jaren meerdere keren opgenomen in een ziekenhuis met hartklachten.

 In Griekenland zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Op alle openbare gebouwen hangen de vlaggen hangen halfstok en alle openbare feestelijke evenementen worden uitgesteld. Het publiek kan op 7, 8 en 9 september afscheid nemen van Theodorakis in de kathedraal van Athene, waar de componist wordt opgebaard. De uitvaart is op 9 september.

Muziek en politiek

Mikis Theodorakis werd op 29 juli 1925 geboren op Chios. Hij studeerde aan het conservatorium in Athene waar hij in 1950 afstudeerde en vertrok daarna naar Parijs om daar aan het conservatorium muziekanalyse te studeren. Behalve muziek speelde ook politiek een belangrijke rol in het leven van Theodorakis.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Theodorakis actief in het verzet. Tijdens de Griekse Burgeroorlog (1946-49) werd hij – als communistische tegenstander van het regime – gearresteerd, verbannen naar het eiland Ikaria en vervolgens gedeporteerd naar het eiland Makronisos waar hij werd gemarteld en tweemaal levend werd begraven.

Onder het kolonelsregime (1967 – 1974) was de muziek van Theodorakis verboden. De componist zelf werd gearresteerd en in 1970 verbannen. Tijdens zijn verbanning bleef hij een onvermoeid voorvechter van de strijd tegen de junta.

Na de val van het kolonelsregime in 1974 keerde Theodorakis terug naar Griekenland en werd hij actief in de politiek. Hij zat twee periodes (1981–1986 en 1989–1993) in het Griekse parlement. Van 1990 tot 1992 was hij minister in de regering van Konstantinos Mitsotakis. Ondanks zijn hoge leeftijd en zwakke gezondheid probeerde Theodorakis politiek actief te blijven. In februari 2018 was hij een van de sprekers op een groot ‘Macedonië is Grieks’-protest in Athene.

Zorba de Griek

In het buitenland is hij vooral bekend als componist van de muziek voor de films ‘Zorba de Griek’ (1964) en ‘Serpico’ (1973). In Griekenland is de muziek van Theodorakis nationaal cultuurgoed. Hij componeerde ook de Mauthausen-trilogie, dat wordt omschreven als het ‘mooiste muzikale stuk dat werd geschreven over de Holocaust’.

Theodorakis schreef meer dan 1000 nummers, die niet alleen door Griekse zangers werden vertolkt. Zijn liedjes werden ook uitgevoerd door bekende internationale artiesten, zoals The Beatles, Shirley Bassey en Edith Piaf.

Hij componeerde de partituren voor films als ‘Z’ (1969), die de BAFTA-prijs voor originele muziek won en ‘Phaedra’ (1962). Voor de muziek van ‘Serpico’ (1973) werd Theodorakis in 1975 genomineerd voor een Grammy Award. In 1966 won hij een Grammy voor zijn muziek in ‘Zorba the Greek’.

Ter ere van zijn 96e verjaardag werd deze zomer de speciale tentoonstelling ‘My Galaxy’ samengesteld. Op de expositie zijn voor het eerst originele documenten uit het Theodorakis-archief te zien, omlijst door zeldzaam audiovisueel materiaal.


Mikis Theodorakis viert 96e verjaardag

29 juli 2021

Meer dan 1000 nummers schreef Mikis Theodorakis (29 juli1925, Chios). In het buitenland is hij vooral bekend als componist van de muziek voor de films Zorba de Griek (1964) en Serpico (1973). In Griekenland is de muziek van Theodorakis nationaal cultuurgoed. Hij componeerde ook de Mauthausen-trilogie, dat wordt omschreven als het ‘mooiste muzikale stuk dat werd geschreven over de Holocaust’.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Theodorakis actief in het verzet. Tijdens de Griekse Burgeroorlog (1946-49) werd hij – als communistische tegenstander van het regime – gearresteerd, verbannen naar het eiland Ikaria en vervolgens gedeporteerd naar het eiland Makronisos waar hij werd gemarteld en tweemaal levend werd begraven. Onder het kolonelsregime (1967 – 1974) was de muziek van Theodorakis verboden. De componist zelf werd gearresteerd en in 1970 verbannen. Tijdens zijn verbanning bleef hij een onvermoeid voorvechter van de strijd tegen de junta.

Na de val van het kolonelsregime in 1974 keerde Theodorakis terug naar Griekenland en werd hij actief in de politiek. Hij zat twee periodes (1981–1986 en 1989–1993) in het Griekse parlement. Van 1990 tot 1992 was hij minister in de regering van Konstantinos Mitsotakis.

Theodorakis kampt al een tijd met een zwakke gezondheid en werd de afgelopen jaren meerdere keren opgenomen in een ziekenhuis met hartklachten.

Jubileumtentoonstelling ‘My Galaxy’

Ter gelegenheid van de 96e verjaardag van Mikis Theodorakis is in de Megaron Athens Concert Hall de jubileumtentoonstelling ‘My Galaxy’ samengesteld. Op de expositie zijn voor het eerst originele documenten uit het Theodorakis-archief te zien, omlijst door zeldzaam audiovisueel materiaal. Meer info en kaartverkoop op www.megaron.gr


Premier Tsipras brengt historisch bezoek aan Skopje

2 april 2019

Premier Alexis Tsipras heeft vandaag een historisch bezoek gebracht aan buurland Noord-Macedonië. Hij is de eerste Griekse premier die naar de hoofdstad Skopje komt sinds voormalige Joegoslavische republiek in 1991 onafhankelijk werd.

Het bezoek van Tsipras moet vooral de handelsrelaties tussen de buren verbeteren (de premier werd vergezeld door minstens 140 vertegenwoordigers van Griekse bedrijven) maar het is ook het begin van een nieuw tijdperk in de betrekkingen tussen de twee landen.

Jarenlang waren ze verwikkeld in een conflict over de naam Macedonië. Begin dit jaar stemde het Griekse parlement in met het controversiële Prespes-akkoord, over de naamsverandering van het buurland. De voormalige Joegoslavische republiek heet voortaan de republiek Noord-Macedonië.

Het akkoord over de naamkwestie ligt gevoelig bij een groot deel van de bevolking in beide landen. Voorafgaand aan zijn bezoek aan Skopje liet Tispras dan ook weten best gespannen te zijn: “Het is moeilijk om de critici te overtuigen dat het goed is dat ik hier ben”, zei hij tegen de Griekse pers.

Tsipras werd in Skopje ontvangen door zijn Noord-Macedonische collega Zoran Zaev, die de Griekse premier verraste met de vraag om samen een ​​paar selfies te nemen. “We schrijven geschiedenis”, zei Zaev. “Je kijkt naar twee buren, vriendelijke mensen die Europa en de hele wereld hebben laten zien dat iets dat gisteren nog onmogelijk was, vandaag werkelijkheid is geworden door dappere beslissingen en wensen voor saamhorigheid.”

Graf Alexis Zorba

Betty Baziana, de partner van premier Tispras, legde tijdens het bezoek aan Skopje rode tulpen op het graf van Alexis Zorba. Alexis Zorbas – wiens echte voornaam Georgios was – was de inspiratie voor de beroemde roman ‘Zorba the Greek’ van Nikos Kazantzakis. Hij emigreerde in 1930 naar Skopje, waar hij in 1941 overleed.


Mikis Theodorakis ontslagen uit ziekenhuis

14 maart 2019

Mikis Theodorakis is vandaag ontslagen uit het ziekenhuis. De 93-jarige componist werd op 26 februari met spoed opgenomen vanwege hartklachten en ademhalingsproblemen.

In een persverklaring liet de privékliniek in Athene weten dat Theodorakis last had van een versnelde hartslag, kortademigheid en boezemfibrilleren. Een week geleden onderging hij een operatie waarbij een pacemaker werd geplaatst. Volgens de artsen kan zijn hartfunctie op afstand worden gemonitord.

Theodorakis kampt al een tijd met een zwakke gezondheid en werd de afgelopen jaren meerdere keren opgenomen in een ziekenhuis met hartklachten. In augustus vorig jaar belandde hij na een hartaanval op de intensive care,, waar hij enkele dagen moest blijven.

Mikis Theodorakis schreef meer dan 1000 liedjes en zijn muziek is in Griekenland nationaal cultuurgoed. Buiten Griekenland is hij vooral bekend als componist van de muziek voor de film Zorba de Griek. Hij componeerde ook de Mauthausen-trilogie, dat wordt omschreven als het ‘mooiste muzikale stuk dat werd geschreven over de Holocaust’.

Onder het kolonelsregime was de muziek van Theodorakis verboden, de componist zelf werd gearresteerd en in 1970 verbannen. Na de val van het kolonelsregime in 1974 keerde Theodorakis terug naar Griekenland en werd hij actief in de politiek. Van 1990 tot 1992 was hij minister in de regering van Konstantinos Mitsotakis.

Ondanks zijn hoge leeftijd en gezondheid probeert Theodorakis politiek actief te blijven. In januari was hij een van de sprekers op een groot ‘Macedonië is Grieks’-protest in Athene.


Sirtaki-video plots internethit

30 maart 2018

Het is de beroemdste Griekse dans en er zijn talloze filmpjes van te vinden, maar één video van de sirtaki blijkt plots een enorme hit op internet. De video, die al in juli vorig jaar op YouTube werd geüpload, ging de afgelopen dagen viral en is inmiddels ruim 7,8 miljoen keer bekeken.

De clip werd opgenomen in het Odeion van Herodes Atticus, het halfronde theater uit de 2e eeuw dat aan de voet van de Acropolis ligt. De acht dansers van de Rose Karra-groep worden op de bouzouki begeleid door Griekse orkest Emmetron Music.

De sirtaki werd bedacht door choreograaf Giorgos Provias voor de Oscarwinnende film Zorba de Griek uit 1964. De muziek van de populaire dans werd gecomponeerd door Mikis Theodorakis. De naam sirtaki komt van het Griekse woord syrtos – van σύρω (τον χορό), wat ‘slepen (of de dans leiden)’ betekent – een algemene naam voor een groep traditionele Griekse dansen van de zogenaamde ‘slepende’ stijl.


Cinematograaf van ‘Zorba’ overleden

23 oktober 2017

Cinematograaf Walter Lassally, die in 1964 een Oscar won voor de film Zorba de Griek, is na complicaties bij een operatie overleden in een ziekenhuis op Kreta. Hij werd 90 jaar.

De van oorsprong Duitse Lassally woonde buiten Chania, vlakbij het strand waar de slotscène uit Zorba werd opgenomen. In 1991 besloot de pasgetrouwde cameraman met zijn vrouw alle plekken te bezoeken waar hij tijdens zijn carrière had gewerkt. Het paar eindigde in Chania en besloot om daar te blijven.

Na de dood van zijn vrouw in 1994 trok Lassally zich terug in een klein huisje aan zee in Stavros Akrotiriou. Daar woonde hij met zijn vier honden tot aan zijn dood. De cinematograaf was een geliefd figuur op Kreta en kreeg de bijnaam ‘Walter de Griek’.

“Ik heb de halve wereld gezien en ik vond nooit een plek om te leven die beter is dan deze plek op Kreta. Het is hier eenvoudig, ontspannen en ik hou van de luchtige houding van de bergmensen”, vertelde hij eens aan travelblogger Joel Stratte-McClure.

Lassally vertelde bezoekers graag verhalen over de opnames van Zorba de Griek en liet hen de filmlocaties zien. Zijn Oscar schonk hij aan Christiana’s Restaurant, een taverna op het strand niet ver van de plek waar de beroemde dansscène met Anthony Quinn en Alan Bates zich afspeelde. Het beeldje stond er op de bar, tot een brand in 2012 het restaurant in de as legde.

Zorba de Griek kreeg zeven Oscarnominaties, onder meer voor beste film, beste regisseur (Mihalis Kakogiannis) en beste mannelijke hoofdrolspeler (Anthony Quinn). De film, met muziek van Mikis Theodorakis, won de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol (Lila Kedrova), beste cinematografie en beste art direction.


Zorba-regisseur Mihalis Kakogiannis overleden

25 juli 2011

De Grieks-Cypriotische filmregisseur Mihalis Kakogiannis is vandaag op 89-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Athene overleden. Kakogiannis werd vooral bekend door de film Zorba de Griek (1964), waarvoor hij drie Oscars kreeg.

Zijn vader  stuurde hem in 1939 naar Groot-Brittannië om rechten te studeren. Als medewerker van de Griekstalige afdeling van de BBC World Service ontdekte Kakogiannis zijn interesse voor film.

Kakogiannis, in 1922 geboren in Limassol, maakte 16 films.  In 1953 kwam zijn eerste film uit: Windfall in Athens, waarmee hij succes boekte op het filmfestival van Cannes. Zijn bekendste werk was Zorba de Griek, gebaseerd op de roman van  Nikos Kazantzakis.

De film met muziek van Mikis Theodorakis kreeg zeven Oscarnominaties, onder meer voor beste film, beste regisseur en beste mannelijke hoofdrolspeler (Anthony Quinn). Zorba won de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol (Lila Kedrova), beste cinematografie en beste art direction.

Kakogiannis’  film  Electra, over de tragedie van Euripides, won in 1962 verschillende prijzen op het filmfestival van Cannes.

Fragment uit Zorba de Griek