Berg Olympus is nu nationaal park

22 september 2021

De berg Olympus, volgens de Griekse mythologie het ‘Huis van de goden’ en met 2918 meter de hoogste berg van Griekenland, is aangewezen als nationaal park.

De berg beslaat een oppervlakte van 23.562 hectare in centraal Griekenland, op 140 kilometer ten zuiden van Thessaloniki. Het gebied is opgedeeld in drie zones:

  • Zone A vormt de kern van het park en is een beschermd gebied waar alleen wetenschappelijk onderzoek, bosbouwwerkzaamheden en het onderhoud van het E4-pad zijn toegestaan.
  • Zone B omvat de drie klimreservaten op de berg en hier zijn rustige ecotoeristische activiteiten mogelijk.
  • In Zone C zijn nieuwe berghutten en rustplaatsen voor bezoekers toegestaan, net als bijenteelt, scharrelweides, landbouw en jacht.

Er is een vierde zone (Zone D) toegevoegd aan de kant van Elassona om ongewenste bebouwing in de toekomst te voorkomen.

Het gebied op en rond de berg Olympus, het Mount Olympus National Park, was al een nationaal park. Het staat bekend om zijn zeer rijke flora en fauna en werd in 1938 het eerste Nationaal Park van Griekenland.

Huis van de goden

De Olympus speelt een belangrijke rol in de Griekse mythologie. De dichter Homerus noemde de Olympus het ‘Huis van de goden’. De 12 olympische goden zouden er wonen in paleizen met bronzen vloeren, gemaakt door Hephaistos – de god van de smeedkunst, het vuur en de ambachtslieden.

De Olympus wordt speciaal genoemd als woonplaats van de oppergod Zeus. Vanaf de top van de berg zou hij soms zijn bliksemschichten naar beneden afvuren.

Voor het eerst bedwongen in 1913

Op 2 augustus 1913 werd de Olympus (voor zover bekend) voor het eerst bedwongen door ‘gewone stervelingen’. De Zwitserse fotograaf Frédéric Boissonnas, zijn vriend en schrijver / kunsthistoricus Daniel Baud-Bovy en Christos Kakkalos, een Griekse jager die als gids diende, begonnen aan hun tocht in verraderlijk weer.

Frédéric Boissonnas in 1913

Tijdens de klim werd de hoogste top van de Olympus omhuld door dikke wolken, waardoor het drietal een kleinere piek aanzag voor het thuis van de goden. In de veronderstelling dat hun avontuur was voltooid, beschreven ze hun prestatie op kaartjes die ze in een fles stopten en begroeven op een bergkam die ze Victory Top doopten.

Maar toen de mist optrok, zagen ze nog een andere, imposantere piek. Onder leiding van Kakkalos klommen de mannen verder omhoog, naar het allerhoogste punt – genaamd Mytikas (naar μύτη, het Griekse woord voor ‘neus’). Boissonnas schreef later dat hij werd gedwongen door het vuur van Prometheus. Volgens de Griekse mythologie stal Prometheus het vuur van de Olympische goden en schonk hij het aan de mensen om hen te helpen bij hun werk.


Eeuwenoud stierenbeeldje bij toeval ontdekt in Olympia

19 maart 2021

(klik op een afbeelding om de galerij te openen)

foto’s : Grieks ministerie van Cultuur

Op de archeologische site van het oude Olympia is bij toeval een klein bronzen beeldje van een stier ontdekt. Door hevige regenval in het gebied is het beeldje waarschijnlijk aan de oppervlakte gekomen.

Volgens het Griekse ministerie van Cultuur werd het beeldje vorige maand tijdens een inspectie van het terrein opgemerkt door een van de archeologen. Zij zag bij de Tempel van Zeus een van de horens van de stier boven de grond uitsteken.

Uit een eerste wetenschappelijk onderzoek kan worden herleid dat het goed bewaarde beeldje afkomstig is uit de Geometrische periode (1050-700 voor Christus). Het bronzen stierenbeeldje was een ritueel offer aan Zeus, oppergod en beschermheer van de heilige plaats in Olympia.

In de dikke laag as van het altaar van Zeus werd eerder een groot aantal beeldjes met afbeeldingen van dieren of menselijke figuren gevonden. Een deel daarvan wordt tentoongesteld in het Archeologisch Museum van Olympia.


Netflix ontwikkelt anime over Griekse mythologie

13 maart 2019

Netflix heeft aangekondigd dat het een originele animeserie laat produceren die is gebaseerd op de Griekse mythologie. De serie heet ‘Gods & Heroes’ en wordt gemaakt door de broers Charley en Vlas Parlapanides.

‘Gods & Heroes’ gaat over een jonge man die wordt verworpen door zijn volk en ontdekt dat hij een onwettige zoon is van Zeus. Hij is de enige die de aarde en de hemel kan redden, maar dan moet hij wel uit de handen zien te blijven van een wraakzuchtige godin die de krachten van het kwaad inzet om hem te doden.

De stemmen in de serie worden ingesproken door onder anderen Jason O’Mara (Marvel Agents of S.H.I.E.L.D.), Mamie Gummer (True Detective), Chris Diamantopoulos (Silicon Valley) Melina Kanakaredes (The Resident) en Elias Toufexis (The Expanse).

De streamingdienst heeft acht afleveringen van de serie besteld. Het is nog niet bekend wanneer ‘Gods & Heroes’ precies te zien is op Netflix.


Playmobil-versies van Zeus en Athene voor goede doel

4 oktober 2016

goden_playmobilSpeelgoedfabrikant Playmobil heeft zich laten inspireren door de Griekse mythologie en de Olympische goden Zeus en Pallas Athene in plastic gegoten. De 7,5 centimeter grote figuurtjes zijn speciaal ontworpen voor de Griekse markt en nergens anders te koop.

De opbrengst gaat naar het goede doel: ELPIDA, een vriendenstichting voor kinderen met kanker, en de beenmergdonorbank Orama Elpidas. Playmobil Hellas heeft 80.000 euro geschonken aan de stichting voor het opzetten en ondersteuning van het programma voor beenmergdonatie, als onderdeel van het Playmobil Play en Give-initiatief.

De godin Athene draagt een witte chiton met gouden details, een speer en een schild met daarop een (kindvriendelijke) afbeelding van Medusa’s hoofd. Ook zitten in het doosje waarin Athene wordt verkocht een uil en een slang; symbolen van haar wijsheid. Haar vader Zeus heeft een bliksemschicht in zijn hand en is uitgedost met een lange baard. De verpakking waarin de oppergod wordt verkocht bevat ook een adelaar.

De poppetjes van Zeus en Athene zijn verkrijgbaar in het Playmobil FunPark in Kifissia en speelgoedwinkels in heel Griekenland.


De Oude Grieken brachten mogelijk mensenoffers

19 augustus 2016

Foto: Griekse Ministerie van CultuurAl eeuwen doet het gerucht de ronde dat de oude Grieken op de berg Lycaeus mensenoffers brachten aan oppergod Zeus. Bewijzen waren er nooit, maar archeologen vonden op de berg onlangs menselijke resten die het verhaal lijken te ondersteunen. Al is niet iedereen daarvan overtuigd.

Op de flanken van de hoogste berg van Arcadië, waar ooit een altaar voor Zeus gestaan heeft, ontdekte een team van Griekse en Amerikaanse onderzoekers in een hoop asresten een 3000 jaar oud skelet van een mannelijke tiener. Opmerkelijk is dat het bovenste deel van de schedel ontbreekt en dat het lichaam tussen stenen lag in noord-westelijke richting. Het lichaam was bedekt met stenen platen. Dat kunnen aanwijzingen zijn voor een rituele dood.

Weerwolven-verhalen

De berg Lycaeus staat bekend als een plaats waar in de oudheid dieren werden geofferd aan Zeus. Volgens diverse klassieke bronnen zouden er ook mensenoffers zijn gebracht. De Oud-Griekse schrijver en aardrijkskundige  Pausanias (115 – 180 na Christus) schreef over de legende van koning Lykaon van Arcadië die het vlees van zijn kleinzoon Arkas als voedsel aanbood aan Zeus, om de god op de proef te stellen. Zeus werd woedend en doodde de zonen van Lykaos met bliksemschichten. De koning zelf werd voor straf veranderd in een wolf – lykos (λύκος)  in het Grieks. Deze legende zou ook de basis zijn voor alle verhalen over weerwolven.

Sinds 2007 werken de archeologen aan het blootleggen van het grote Zeus-altaar op de berg Lycaeus. Ze vonden restanten van drinkbekers, dierlijke en menselijke beelden, vazen, munten en een enorme hoeveelheid dierlijke offers – voornamelijk schapen en geiten. Menselijke beenderen werden er niet eerder aangetroffen.

Offer of niet?

“Of het nu een offer is of niet, het altaar is geen plaats waar je normaal mensen begraaft”, vertelde David Gilman Romano, professor Griekse archeologie van de Universiteit van Arizona en lid van het onderzoeksteam op de Lycaeus, aan persbureau Associated Press.

Sceptici denken dat het lichaam mogelijk ook in een latere periode begraven kan zijn op de berg, toen het altaar al een tijd niet meer in gebruik was. Jan Bremmer, professor emeritus theologie en religiewetenschappen aan de Universiteit van Groningen, noemt de vondst in The Guardian ‘bijna te mooi om waar te zijn’.


Standbeeld Zeus opnieuw gemaakt met 3D-printer

9 augustus 2016

Foto: The Gate MuseumHet beeld van Zeus in Olympia was een van de zeven klassieke wereldwonderen. Het ging verloren in de 5e eeuw, maar met behulp van een geavanceerde 3D-printtechniek is het standbeeld nu gereconstrueerd.

Van het oorspronkelijke beeld van de Griekse oppergod bestaan alleen nog beschrijvingen en wat afbeeldingen op munten. Twee gespecialiseerde 3D-printbedrijven (Stratasys en 3DPTree) gebruikten die gegevens om een zo goed mogelijke replica van het beeld te creëren.

De 3D-printuitvoering van het beeld is ongeveer 1,80 meter hoog en gemaakt met thermoplasten. Het duurde twee dagen om het lichaam van Zeus te printen, voor de benen waren 20 uur nodig. Volgens Jesse Roitenberg van Stratasys is door 3D-printen een lang verloren artefact weer tot leven gewekt. “Het is niet alleen voor ontwikkelaars of ontwerpers; het is voor de kunst, voor archeologen”, aldus Roitenberg tegen de BBC.

De replica van het Zeus-beeld is vanaf 20 augustus te zien in het Millennium Gate Museum in Atlanta, waar tot 2 januari 2017 de tentoonstelling “The Games: Ancient Olympia to Atlanta to Rio” wordt gehouden. Het museum wil de nieuste technologische ontwikkelingen inzetten om geschiedenis ‘cool te maken’.

Beeld van 13 meter hoog

Het originele beeld van Zeus bevond zich in de Dorische tempel in Olympia en was ongeveer 13 meter hoog. De tempel van Zeus werd om het reusachtige standbeeld heen gebouwd. Het beeld was zo groot dat het volgens de geograaf Strabo (63 voor Christus – 24 na Christus) leek alsof ‘Zeus het dak van de tempel zou breken als hij opstond’.

Het chryselefantijnen – een beeldhouwtechniek in de Griekse oudheid waarbij goud en ivoor werden gebruikt voor het maken van cultusbeelden – beeld met ogen van edelstenen werd rond 435 voor Christus voltooid door de Atheense beeldhouwer Phidias. In 426 na Christus werd het beeld waarschijnlijk overgebracht naar de Byzantijnse hoofdstad Constantinopel, waar het vijftig jaar later bij een paleisbrand verloren ging.


De Nemeïsche Spelen herleven

15 juni 2016


In witte tunieken en op blote voeten lieten enthousiaste lopers uit de hele wereld in Nemea heel even oude tijden herleven. Ze deden mee aan de Nemeïsche Spelen, een toernooi uit het oude Griekenland dat sinds 1996 weer iedere vier jaar wordt gehouden op de Peloponnesos.

De wedstrijden bestaan uit een sprint van 90 meter op een rechte onverharde baan in het 2300 jaar oude stadion en een loop van 7,5 kilometer door het gebied waar volgens de Griekse mythologie Herakles de Nemeïsche leeuw doodde. De deelnemers worden ingedeeld in leeftijdscategorieën.

Het is een sportief toernooi zonder poespas. Geen nationale teams. Geen medailles. Geen tijdwaarneming. En geen schoenen. Net als in het oude Griekenland, waar de Nemeïsche Spelen iedere twee jaar in het heiligdom van Nemea werden gehouden.

De Nemeïsche Spelen behoorden (samen met de Pythische, Isthimische en Olympische Spelen) tot de vier grote Panhelleense Spelen in het oude Griekenland.  Ze werden voor het eerst gehouden in 573  voor Christus. Op het programma stonden een stadionloop van 180 meter, boksen, boogschieten, worstelen, discuswerpen, speerwerpen en wagenrennen. De winnaars ontvingen geen prijs, maar een krans van gevlochten selderijbladeren.

Twintig jaar geleden blies de Amerikaanse archeoloog Stephen G. Miller de Nemeïsche Spelen nieuw leven in. Miller, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Berkeley, kwam in 1973 voor het eerst in Nemea en leidde opgravingen op de historische site. Zijn team legde een tempel ter ere van Zeus en het oude stadion bloot.


De Grieken die (nog altijd) Zeus aanbidden

13 december 2014

Ze bestaan nog: Grieken die de twaalf goden van de Olympus vereren. Dit Dodekatheïsme (‘aanbidding van de twaalf goden’) is voor het handjevol aanhangers zowel een religie als een levensstijl. De volgelingen veranderen onder meer hun naam in het Oudgrieks, volgen de antieke kalender en voeren oude rituelen uit.

De Hoge Raad van Etnische Hellenen (Υπατο Συμβούλιο Ελλήνων Εθνικών) bestaat zo’n dertig jaar en is de oudste en een van de populairste organisaties binnen het Dodekatheïsme . Leden komen regelmatig bijeen voor lezingen en het vereren van Zeus, Athene, Asklepios en de andere goden.

VICE Griekenland nam een kijkje bij de Grieken die nog altijd Zeus aanbidden.


Resten Zeus-altaar gevonden op berg Lykaion

18 januari 2010

Bij het Heiligdom van Zeus op de berg Lykaion hebben ongeveer 1500 jaar lang religieuze ceremonies gehouden. De periode loopt van het hoogtepunt van de Griekse beschaving (zo’n 3400 jaar geleden) tot 146 na Christus. Dat hebben archeologen, die daar opgravingen doen, ontdekt.

“Dit is waarschijnlijk de eerste gedocumenteerde altaar op een berg dat stamt uit de Oude Griekse wereld”, zegt  David Romano hoofd van het project van de Universiteit van Pennsylvania.

Op de plaats waar rituele ceremonies werden gehouden in de buitenlucht, rest nu alleen nog een heuvel van as, stenen en diverse inscripties die zijn opgedragen aan oppergod Zeus. Het team van Romano heeft nog geen bewijzen gevonden dat er op de berg Lykaion een tempel heeft gestaan.

Eerder vonden archeologen op die plek al diverse voorwerpen uit verschillende perioden van de Griekse beschaving, waaronder terracotta beeldjes van mensen en dieren. Uit chemische tests blijkt dat de binnenkant van gevonden potscherven sporen van rode wijn vertonen.


Geboorteplaats Zeus ontdekt

11 februari 2009

Wetenschappers claimen de geboorteplaats van de Griekse god Zeus gevonden te hebben in de Griekse provincie Arcadië. Volgens de Griekse mythologie had de oppergod een aardse geboorte en

Het werd altijd aangenomen dat de verhalen rondom Zeus deels gebaseerd zijn op feitelijke gebeurtenissen. Zijn geboorte zou er daar één van zijn.  Voorheen werd het eiland Kreta als geboorteplaats aangewezen omdat daar de oudste vondsten van een primitieve Zeus-cultus zijn aangetroffen. Die cultus zou zijn begonnen in het gebied waar Zeus werd geboren, was de redenering.

Maar nu is er dus een oudere vindplaats ontdekt in het zuiden van Griekenland op de berg Lykaion. De overblijfselen zijn bijna 3500 jaar oud en tonen aan dat Zeus op de berghellingen werd vereerd. Zeus was de oppergod in de Griekse mythologie.