Griekse pionier uitgeroepen tot ‘Young Champion of the Earth’

20 december 2020

Lefteris Arapakis is door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) uitgeroepen tot ‘Young Champion of the Earth’. De 26-jarige Griek is een van de zeven jonge wetenschappers, ingenieurs, ondernemers en activisten die werden onderscheiden voor hun werk.

Alle zeven prijswinnaars zijn jonger dan 30 jaar en behoorden tot 35 finalisten. De UNEP-prijs biedt startersfinanciering en mentorhulp bij hun innovatieve plannen.

Arapakis richtte in 2016 Enaleia op, de eerste professionele vissersschool van Griekenland. De doelstelling van Enaleia (wat ‘samen met de vissers’ betekent) is tweeledig. De school wil vissers leren om op een milieuvriendelijkere manier hun beroep uit te oefenen en daarnaast ook samenwerken met vissers om plastic afval uit zee te halen en te recyclen (de Mediterranean Cleanup).

Sinds de lancering hebben de sociale onderneming Enaleia en Mediterranean Cleanup, meer dan 80 ton plastic uit zee verzameld. “We leren studenten niet alleen hoe ze moeten vissen, maar ook hoe ze moeten vissen, zodat er morgen vis kan bestaan”, zegt de jonge Griek, die zelf ook uit een vissersfamilie komt. Inmiddels zijn 110 mensen – die eerder geen baan hadden – opgeleid door onderneming van Arapakis.

Enaleia werkt met 700 professionele vissers en is actief in 12 Griekse havens en in het Italiaanse Rimini. Volgens Arapakis, die een diploma economie en management heeft behaald aan de Athens University of Economics and Business, is de plasticvervuiling in de visserijgebieden van de Argo-Saronische Golf nu ‘aanzienlijk verminderd’.


Kleuter op opblaasbare eenhoorn uit zee gered

25 augustus 2020

Een 4-jarig meisje beleefde gisteren spannende momenten op haar opblaasbare eenhoorn. De kleuter was even aan de aandacht van haar ouders ontsnapt en dreef steeds verder de zee op. Het incident gebeurde aan de kust van Antirio in de Golf van Korinthe.

Toen de ouders realiseerden dat hun dochtertje uit het zicht was verdwenen, alarmeerden ze de havenautoriteiten. Die waarschuwden op hun beurt de kapitein van de veerboot op de route Rio-Antirio.

De kapitein van de ‘Salaminomachos‘ lokaliseerde het kind midden op zee en naderde haar langzaam met de veerboot. Het meisje en haar drijvende eenhoorn werden door de bemanning in veiligheid gebracht en weer met haar ouders herenigd.


Griekenland stuurt aan op sancties tegen Turkije

22 juli 2020

De spanning tussen Griekenland en Turkije loopt verder op. Aanleiding is een bericht van de Turkse marine waarin seismisch onderzoek in het zeegebied tussen Cyprus en Kreta wordt aangekondigd. Die aankondiging van Turkije zette Griekenland op scherp.

Premier Kyriakos Mitsotakis stuurt aan op EU-sancties tegen Turkije. “Het opleggen van sancties door de EU aan Turkije wordt eenrichtingsverkeer. Het is aan Turkije om te kiezen welke relatie het wil hebben met Griekenland, met Cyprus, met Europa. Maar ik denk dat het op dit moment de verkeerde weg lijkt te kiezen”, zei Mitsotakis.

Ondertussen heeft de Griekse legerleiding alle verloven ingetrokken en wordt de situatie nauwlettend in de gaten gehouden. Mitsotakis liet weten dat ‘Griekenland alle ontwikkelingen met absolute bereidheid volgt’ en benadrukte dat ‘het in twijfel trekken van de soevereine rechten van Griekenland en Cyprus de soevereine rechten van Europa in twijfel trekt’.

Illegale proefboringen

In een Navtex (een internationaal radiosysteem voor het automatisch uitzenden van maritieme veiligheidsberichten) liet Turkije gisteren weten dat het onderzoeksschip Oruc Reis tot 2 augustus seismisch onderzoek zal doen in het gebied ten zuiden van het Griekse eiland Kastellorizo.

Turkije wil in het oostelijke Middellandse Zee-gebied – illegale – proefboringen doen naar olie en gas. Dit tot grote woede van Griekenland, dat spreekt van een openlijke inbreuk op zijn soevereine rechten. Turkije noemt het betreffende gedeelte van Middellandse Zee ‘het blauwe moederland’ en is niet van plan om zich terug te trekken uit het gebied.

Griekenland stuurt aan op sancties

Griekenland verzond vanmorgen als reactie op het Turkse bericht een Navtex waarin staat dat ‘alle zeevarenden wordt verzocht om de Turkse Navtex met berichtnummer FA10-977 te negeren’. Cyprus heeft een zelfde bericht laten uitgaan.

Het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken riep in een verklaring Turkije op om ‘onmiddellijk een einde te maken aan de illegale acties die onze soevereine rechten schenden en de vrede en veiligheid in het gebied ondermijnen’.

De Griekse ambassade in Ankara heeft een officiële klacht ingediend bij het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken. Griekenland heeft de kwestie ook aangekaart bij de EU, de NAVO, de Verenigde Naties en de vijf permanente leden van de VN Veiligheidsraad.


Grieks zeeleven gedijt onder coronamaatregelen

12 april 2020

De reisbeperkingen die wereldwijd worden opgelegd om verspreiding van het coronavirus in te dammen, hebben een zichtbaar positief effect op het mariene leven. De vervuiling van de zee is afgenomen en er is een herstel te zien in diverse populaties van zeedieren.

Een van de diersoorten die hiervan profiteren, is de zeeschildpad. In Griekenland leggen de zeeschildpadden hun eieren van mei tot augustus. “Dit is de tijd waarin schildpadden paren, dus elke afname van menselijke interventies en bedreigingen helpt natuurlijk”, zei Eleana Touloupaki van MEDASSET, een organisatie die zich inzet voor bescherming van het mariene leven in de Middellandse Zee, tegen persbureau AMNA. Ook zijn volgens Touloupaki onlangs de dolfijnen teruggekeerd in de Golf van Thermaikos.

Volgens Thanassis Tsikliras, hoofddocent biologie aan de Universiteit van Thessaloniki, is de afname van de vervuiling op mondiaal niveau indrukwekkend. “In Griekenland hebben we opmerkelijke verbeteringen waargenomen in alle ecosystemen”, zegt Tsikliras. Binnen een maand hebben realtime metingen een aanzienlijke daling van chemische verontreinigende stoffen en afval laten zien. “Griekenland zal hiervan op verschillende manieren zal profiteren.”

Als voorbeeld noemt Tsikliras de verminderde druk op de visstand door de combinatie van afgenomen beroepsvisserij, een zwemverbod en een verbod op amateurvissen. Volgens hem zal de biomassa van vissen in de zeeën de komende twee of drie jaar sterk stijgen én zullen de vissen groter in omvang worden. “Vissen die vandaag worden geboren, worden over twee of drie jaar gevangen. Behalve ansjovis en sardines, die worden gevangen als ze een jaar oud zijn”, legt Tsikliras uit. “Dit komt ook de professionele vissers ten goede.”


70 procent dode schildpadden had plastic in maag

3 februari 2020

Meer dan 70 procent van de zeeschildpadden die in het zeeschildpaddencentrum van Archelon in Glyfada zijn overleden, had stukjes plastic ingeslikt. Dat blijkt uit analyses van de maaginhoud van de dieren.

Onderzoekers van het Helleens Centrum voor Marien Onderzoek vonden in de 36 – voornamelijk jonge – zeeschildpadden meer dan 250 stukjes plastic. Het ging om vislijnen, stukjes van plastic zakken en harde ‘microplastics’ (stukjes plastic die kleiner zijn dan 5 millimeter). Het plastic werd aangetroffen in zowel de maag als de darmen van de schildpadden.

“Afval van menselijke activiteiten komt overal in zee voor, van stranden tot de meest afgelegen plekken in de oceanen. Van alle soorten zeeafval is plastic het meest problematisch en ook het meest voorkomend. Plastics kunnen de voedselketen binnendringen wanneer ze per ongeluk worden geconsumeerd door zeedieren”, zegt Dr. Eleni Kaberi, hoofd van het speciale programma. “En daardoor kunnen er gevaarlijke chemische stoffen vrijkomen.”

Het percentage schildpadden dat in Griekenland wordt gevonden met plastic in hun maag is vergelijkbaar met de westelijke en centrale Middellandse Zee, maar beduidend hoger dan in oostelijke en zuidelijke mediterrane landen zoals Turkije en Tunesië. In Cyprus is het percentage hoger dan in Griekenland.


Griekenland woedend over maritieme deal tussen Turkije en Libië

11 december 2019

Griekenland heeft een brief gestuurd aan de Verenigde Naties waarin bezwaar wordt aangetekend tegen een maritieme en economische grensovereenkomst tussen Turkije en Libië. Volgens Athene is deze deal in strijd met het internationale recht. Ook Egypte en Cyprus hebben bezwaar gemaakt.

De overeenkomst zou de maritieme rechten van Turkije op de Middellandse Zee fors uitbreiden en het land toegang geven tot een gebied met olie en gas. Daarnaast sloten Turkije en Libië ook een akkoord over militaire samenwerking.

In de brief aan de VN zegt Griekenland dat de overeenkomst tussen Turkije en Libië het zeerechtverdrag ‘schaamteloos’ overtreedt, aangezien de twee landen geen overlappende zeegebieden of gemeenschappelijke grenzen hebben. De betreffende wateren vallen voor het grootste deel onder Griekenland, Cyprus en Egypte.

De exclusieve economische zones die in de Turks-Libische deal worden beschreven noemt Athene ‘onwettig, willekeurig, provocerend en een openlijke inbreuk op de soevereine rechten van Griekenland’. De nieuwe maritieme grens doorsnijdt een gebied dat door Griekenland en Cyprus wordt opgeëist. De grens loopt vlak langs Kreta en kan plannen voor een gasleiding naar Europa in gevaar brengen.

De relatie tussen Athene en Ankara is al tientallen jaren gespannen vanwege de controle over de Egeïsche Zee als geheel, maar het Turks-Libische akkoord markeert de eerste keer dat de Griekse soevereiniteit in de Kretenzische Zee (het zuidelijke deel van de Egeïsche Zee) wordt bedreigd. Turkije heeft al een geschil met Cyprus over het winnen van gas en olie en Griekenland vreest dat de Turken ook aanspraak willen maken op gas en mineralen in de wateren ten zuiden van Kreta.

Turkije noemt het betreffende gedeelte van Middellandse Zee ‘het blauwe moederland’ en is niet van plan om zich terug te trekken uit het gebied. De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Turkse president Erdogan hebben de zaak besproken tijdens de Navo-top in Londen, maar ze werden het niet eens. Griekenland heeft de Libische ambassadeur vanwege dezelfde kwestie vorige week al naar huis gestuurd.


Duikers zien bij Andros een ‘koraalrif van plastic’

5 augustus 2019

Duizenden plastic zakken haalde een team van duikers en milieuactivisten vorige maand van de zeebodem bij het Griekse eiland Andros. Het plastic is afkomstig van een officieuze vuilstortplaats die acht jaar geleden in het water gleed na zware regenval.

Net als koraal heeft het plastic afval een soort rif gevormd op de zeebodem. De duikers zagen blauwe, zwarte en gele plastic zakken die verstrikt zaten tussen riffen, zwaaiend tussen vissen.

“Zoals het paradijs van de Caribische Zee, waar je overal koraalriffen in alle kleuren vindt. Het was precies hetzelfde, maar in plaats van koralen waren het tassen”, zegt Arabella Ross, een vrijwillige duiker bij Aegean Rebreath tegen Kathimerini. “Het was vreselijk om te zien en het heeft me echt geschokt.”

Aegean Rebreath werd in 2017 opgericht om onder water en langs de kusten van de Egeïsche Zee afval op te ruimen. Volgens een rapport van het Wereld Natuur Fonds uit juni van dit jaar is de Middellandse Zee een van de zeeën met de meeste plasticvervuiling ter wereld.

De duikers hebben slechts een klein deel van het plastic kunnen opruimen.  Veel plastic zakken waren al gedeeltelijk afgebroken en waren bros. “Zelfs als we met 60 mensen waren en vijf dagen de tijd hadden, zouden we niet in staat zijn geweest om al het plastic afval naar boven te brengen”, aldus Ross.

Griekenland produceert jaarlijks ongeveer 700.000 ton plastic afval, daarvan belandt ongeveer 11.500 ton in zee. Bijna 70 procent daarvan eindigt weer op de kustlijn.


Grieks zwemwater is van uitstekende kwaliteit

10 juni 2019

Volgens het jaarlijkse rapport van het Europese milieuagentschap (EEA) is het zwemwater in Griekenland van uitstekende kwaliteit. Geen enkele zwemlocatie kreeg een onvoldoende.

De EEA controleerde in 2018 het zeewater bij 1598 verschillende zand- en kiezelstranden in Griekenland. Van alle gecontroleerde Griekse locaties voldoet 97 procent aan de strengste kwaliteitsnormen voor waterzuiverheid.

Griekenland staat daarmee op de vierde plaats van alle EU-lidstaten. Alleen Cyprus (99,1 procent), Malta (98,9 procent) en Oostenrijk (97,3 procent) scoorden beter.

De EEA controleerde vorig jaar de waterkwaliteit op 21.831 natuurlijke zwemlocaties in de 28 EU-lidstaten, plus 300 locaties in Albanië en Zwitserland. Van alle locaties kreeg 85,1 procent het stempel ‘uitstekend’.

Het Europese milieuagentschap controleert sinds 1990 jaarlijks de kwaliteit van het Europese zwemwater. De metingen van de EEA worden ook meegenomen bij de toekenning van een Blue Flag. Dit jaar hebben 515 Griekse stranden dit keurmerk ontvangen.

De Griekse score in het EEA-rapport


Duikers vissen 2 ton plastic visnetten van zeebodem

28 mei 2019

Nederlandse en Griekse duikers hebben tussen 18 en 20 mei in het noorden van Griekenland 2 ton aan afgedankte plastic visnetten van de zeebodem gehaald. De netten vormen een gevaar voor het lokale zeeleven, waaronder het Mediterrane zeepaardje dat in zijn bestaan wordt bedreigd.

De visnetten, opgevist in de kuststreek bij Stratoni (de meest noordelijke badplaats in de baai van Ierissos in Chalkidiki), worden verwerkt tot garen waarvan producten als sokken, sportkleding, badkleding en tapijten worden gemaakt.

De schoonmaakactie is een initiatief van Healthy Seas, een collectief van honderd vrijwillige duikers en verschillende vissersgemeenschappen die in de Noordzee, Adriatische Zee en Middellandse Zee proberen zwerfvuil te verwijderen. In november vorig jaar haalde de organisatie al 1 ton plastic netten van de Griekse zeebodem.

Sinds 2013 heeft Healthy Seas al 453 ton aan achtergelaten visnetten van de zeebodem verwijderd. Omdat de netten zijn gemaakt van plastic dat niet biologisch afbreekbaar is, kunnen ze honderden jaren in het water blijven liggen. De visnetten zijn vrijwel onzichtbaar waardoor zeedieren er verstrikt in kunnen raken. In Griekenland leven veel bedreigde diersoorten, waaronder zeeschildpadden, zeehonden en dolfijnen.

Volgens Healthy Seas, wordt er jaarlijks 640.000 ton vistuig in de zee achtergelaten.


Blue Flag-keurmerk voor 408 Griekse stranden

10 mei 2014

kathisma_lefkasDit jaar hebben 408 stranden en tien jachthavens in Griekenland het Blue Flag-keurmerk ontvangen. De blauwe vlag mag een jaar lang blijven wapperen op het strand. Griekenland staat op de tweede plaats van een lijst met 51 landen. Spanje heeft de meeste Blue Flag-stranden.

Enkele stranden die het keurmerk hebben ontvangen zijn Ouranoupoli en Porto Carras (Chalkidiki), Tolo, Monemvasia en Vathi (Peloponnesos), Barbati, Canal d’Amour en Chalikounas (Corfu), Porto Katsiki (Lefkas), Myrtos (Kefalonia), Chrissi Akti, Elounda en Agia Marina (Kreta), Faliraki en Kallithea (Rhodos), Kalafatis (Mykonos), Petra en Molyvos (Lesbos)en Plati (Lemnos).

De blauwe vlag is een eco-label dat jaarlijks door de onafhankelijke stichting voor milieu-educatie (FEE) wordt sinds 1987 jaarlijks uitgereikt aan de schoonste en veiligste stranden. Het doel is om overheden, ondernemers en toeristen te betrekken bij de zorg voor schoon en veilig water, een schoon strenen een gezond milieu.

Voor toeristen is de Blue Flag ook een kwaliteitssymbool, het staat voor goede stranden en een schone zee.