De ‘held van de Egeïsche zee’ overleden

10 oktober 2018

Duizenden mensen die in 2015 en 2016 van Turkije naar Lesbos probeerden te komen, werden door hem van de Egeïsche Zee gered. Kyriakos Papadopoulos verwierf zelfs internationale bekendheid met zijn heroïsche inspanningen. De 44-jarige kapitein van de Griekse kustwacht is gisteravond onverwacht overleden aan een hartaanval.

In 2016 ontmoette Papadopoulos de toenmalige Bondskanselier van Oostenrijk Werner Faymann en de Griekse premier Tsipras op Lesbos. Gevraagd naar het aantal mensen dat hij van zee had gered antwoordde de kustwachtkapitein: “Meer dan 5000.” Faymann verstond het verkeerd en zei dat “vijf levens heel belangrijk zijn.” Toen hem werd verteld dat Papadopoulos 5000 zei in plaats van 5, reageerde de kanselier verbijsterd met “Je bent een echte held.”

Papadopoulos, wiens familie vluchtte uit Nicomedia in Klein-Azië (het huidige Izmit in Turkije), was de centrale figuur in de korte documentaire 4.1 Miles van de Griekse Daphne Matziaraki. Zij voer één dag (op 28 oktober 2015) mee met de kustwachtkapitein, die ieder uur moest uitrukken om mensen te redden die de oversteek van 4,1 zeemijl waagden tussen de Turkse kust en het Griekse eiland Lesbos.

In september 2016 won 4.1 Miles een Student Academy Award, een prijs die jaarlijks door de organisatie van de Oscars wordt uitgereikt aan de beste studentenfilms. De documentaire werd ook genomineerd voor een Oscar in de categorie Beste Korte Documentaire, maar viel niet in de prijzen.

De korte docu 4.1 Miles:


‘Griekse volk toonde solidariteit met vluchtelingen’

28 september 2018

Premier Alexis Tsipras heeft in New York de Global Hope Coalition-award in ontvangst genomen. Griekenland kreeg de prijs voor zijn houding in de vluchtelingencrisis.

In zijn dankwoord onderstreepte Tsipras dat hij de onderscheiding aanvaardde namens het Griekse volk en dat de burgers alle erkenning en lof verdienen. “In zeer moeilijke tijden hebben de Grieken bewezen dat ze solidariteit kunnen tonen met mensen in nood”, zei hij.

Tsipras zei dat dit vooral geldt voor de bewoners van de Egeïsche eilanden, waar grote aantallen vluchtelingen en migranten de Europese Unie binnenkwamen. Volgens de premier hebben zij de zware last van heel Europa op de moeilijke momenten van de vluchtelingencrisis gedragen.

“We zijn trots omdat de Grieken hun hart openden in de tijd dat andere landen in Midden-Europa muren en hekken bouwden”, zei hij. “We hebben aangetoond dat solidariteit en respect voor mensenrechten altijd het juiste antwoord zijn, zelfs op de moeilijkste en meest veeleisende momenten. Als we ervoor kiezen om aan de andere kant te gaan staan en te kiezen voor angst, haat en xenofobie, dan zijn we gedoemd. Omdat de geschiedenis niet mag worden genegeerd.”

De Global Hope Coalition (een netwerk van vier non-profitorganisaties in de VS, Europa, Azië en Afrika) eert ieder jaar lokale activisten die extremisme en intolerantie bestrijden.


Drie Griekse journalisten vast na fraude-artikel

23 september 2018

De uitgever, directeur en hoofdredacteur van de Griekse krant Filelefteros zijn gisteren in Athene gearresteerd, nadat minister van Defensie Panos Kammenos (ANEL) een klacht tegen hen had ingediend.

Op de voorpagina van de krant stond een groot verhaal over EU-fondsen waarmee gefraudeerd zou worden. Het Europees geld was bestemd om de leefomstandigheden in vluchtelingenkampen te verbeteren. Het ministerie van Defensie is verantwoordelijk voor de besteding van deze fondsen. Maar volgens Filelefteros is een deel van het geld gegaan naar zakenmensen die nauwe banden hebben met minister Kammenos.

Kammenos heeft een rechtszaak aangespannen tegen vijf journalisten, de uitgever en de hoofdredacteur van de krant wegens laster. Uitgever Thanasis Mavidis, hoofdredacteur Panagiotis Lampsias en journalist Katerina Galanou gingen vrijwillig naar het politiebureau in Exarchia in het centrum van Athene, waar ze een nacht in de cel hebben doorgebracht.

Het drietal werd vandaag voorgeleid. De rechter stelde hen in vrijheid en gelastte een vooronderzoek naar de vermeende fraude met EU-fondsen.

De democratie staat op het spel als politieke machtshebbers denken dat ze journalisten opzij kunnen schuiven die ze niet bevallen. Het is een schande voor allen die dit tolereren” , zei Lampsias bij zijn vrijlating.

Oppositiepartijen en media in Griekenland hebben de arrestaties fel veroordeeld. De grootste oppositiepartij Nea Dimokratia zegt dat Kammenos de aandacht wil afleiden van ‘misdadig gedrag’ en dat het echte probleem het misbruik van de gelden is.


Griekenland verhuist migranten uit overvolle kampen

21 september 2018

Griekenland gaat 2000 mensen uit het overbevolkte kamp Moria op Lesbos vóór het eind van de maand overbrengen naar het vasteland. Vandaag is de eerste groep van 100 mensen overgeplaatst naar een nieuw kamp bij de stad Kavala, in Noordoost-Griekenland, dat 1200 personen kan huisvesten.

In de komende weken zullen groepen van maximaal 400 mensen worden verhuisd naar Kavala of naar een kamp in Katsikas, in de regio Ioannina. Nog eens 1000 personen worden in oktober worden overgebracht naar een kamp dat in de buurt van Preveza, in het westen van Griekenland. De verhuizing is van toepassing op kwetsbare groepen en migranten die de asielprocedure hebben voltooid.

Moria is berekend op 2500 mensen, maar volgens cijfers van de Griekse regering zitten er nu bijna 9000 migranten en vluchtelingen. De afgelopen dagen hebben diverse ngo’s (opnieuw) kritiek geuit op de Griekse regering vanwege de slechte leefomstandigheden in het kamp. Vorige week dreigde de de gouverneur van de Noord-Egeïsche regio Moria te sluiten als de problemen niet binnen 30 dagen worden opgelost.

UNICEF sloeg vandaag alarm over de situatie in Moria en andere opvangcentra voor migranten in Griekenland. Veel kinderen hebben grote psychologische problemen en lopen het risico slachtoffer te worden van geweld. Volgens het VN-kinderfonds arriveren er per maand gemiddeld 850 kinderen op de Griekse eilanden.

Een kamp op Samos dat is berekend op 650 mensen, huisvest momenteel ruim 3600 bewoners. Daar zouden deze week al ongeveer 350 migranten zijn overgeplaatst.

Psychologische problemen

Vorige maand luidde de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR al de noodklok over de situatie in de kampen op de eilanden. Een woordvoerder sprak over de slechte sanitaire voorzieningen, gevechten tussen gefrustreerde groepen en een toenemend aantal gevallen van seksueel misbruik.

De coördinator van Artsen zonder Grenzen (AZG) op Lesbos, zei in een reportage van de BBC dat het kamp Moria de slechtste plek is die hij in zijn leven heeft gezien: “Hier wordt alle hoop door het systeem weggenomen.”

In totaal zitten in de kampen op de Griekse eilanden ongeveer 20.500 migranten. De meesten komen uit Syrië, Irak en Afghanistan.


Gouverneur dreigt met sluiting kamp Moria

10 september 2018

Als de problemen in het overbevolkte kamp Moria niet binnen 30 dagen zijn opgelost, moet het beruchte opvangcentrum voor migranten en vluchtelingen op Lesbos worden gesloten. Dat heeft de gouverneur van de Noord-Egeïsche regio, Christiana Kalogirou, laten weten aan het Griekse Ministerie van Migratiebeleid.

Milieu- en gezondheidsinspecteurs van het Directoraat volksgezondheid van Lesbos hebben een rapport opgesteld waarin ze stellen dat het kamp ongeschikt is voor menselijke bewoning en gevaarlijk voor de volksgezondheid en het milieu. Ze stellen dat de overbevolking in Moria het risico op overdracht van ziekten verhoogt.

In een deel van het kamp zijn de wc-afvoerbuizen stuk en bij de ingang stroomt afvalwater weg. De inspecteurs hebben ook enorme hoeveelheden afval aangetroffen. Verder is de stank in het kamp niet te harden en zijn er veel vliegen omdat er niet goed schoongemaakt kan worden.

Volgens officiële cijfers verblijven in het kamp circa 8300 vluchtelingen en migranten, terwijl Moria een capaciteit heeft van 2500 mensen. De mensen wonen in containers en dunne tenten. In het kamp breken regelmatig vechtpartijen uit. De omstandigheden in Moria zouden zo slecht zijn dat zelfs kinderen zich van het leven proberen te beroven.

Eind augustus zei een woordvoerder van de VN-vluchtelingenorganisatie nog dat de situatie in Moria ‘een kookpunt’ bereikt. In een recente reportage van de BBC noemde een medewerker van Artsen zonder Grenzen het kamp ‘de slechtste plek is die hij in zijn leven heeft gezien’.

In een brief aan Migratieminister Dimitris Vitsas en de directeur van kamp Moria stelt Kalogirou een ultimatum. Als de problemen die in het rapport worden genoemd niet binnen 30 dagen zijn verholpen, zal het kamp worden gesloten.

Als het kamp inderdaad sluit, is het onduidelijk waar de bewoners dan naartoe moeten. Ook op de andere eilanden zijn de kampen overvol. Tussen mei en september zijn volgens minister Vitsas 3950 mensen van de eilanden naar het vasteland gebracht. Maar in dezelfde periode kwamen ook 5450 nieuwe migranten uit Turkije aan op de Griekse eilanden.


BBC noemt Moria het ‘ergste kamp op aarde’

30 augustus 2018

Bij wijze van hoge uitzondering mocht BBC-journalist en documentairemaker Catrin Nye filmen in kamp Moria op Lesbos. In haar reportage zegt ze dat er sprake is van dodelijk geweld, overbevolking en verschrikkelijke hygiënische omstandigheden.

Momenteel verblijven er ongeveer 9000 mensen in het kamp, dat berekend is op 2500 mensen. Volgens Artsen zonder Grenzen (AZG) is er één toilet per 70 mensen en stinkt het kamp naar een open riool. De hulporganisatie zegt dat de omstandigheden in Moria zo slecht zijn dat zelfs kinderen zich van het leven proberen te beroven.

Luca Fontana, AZG-coördinator op Lesbos, zegt dat het kamp de slechtste plek is die hij in zijn leven heeft gezien. Hij werkte tijdens de Ebola-uitbraken in West-Afrika, maar zegt: “Ik heb nog nooit het niveau van lijden gezien dat we hier elke dag meemaken. Hier wordt alle hoop door het systeem weggenomen.”

Een Afghaanse vrouw die wordt geïnterviewd in de BBC-reportage vertelt dat haar familie de hele dag in de rij staat voor eten en de hele nacht klaar staat om te vluchten – uit angst voor de gevechten die constant uitbreken in het kamp. Ook op de dag dat de filmploeg in het kamp is, breekt er een gevecht uit in de lunchrij en worden er twee mensen neergestoken.

George Matthaiou, woordvoerder namens de Griekse regering over Moria, geeft toe dat de omstandigheden vreselijk zijn, maar legt de schuld bij de EU. “We hebben het geld niet. Je kent de economische situatie van Griekenland. Ik wil helpen, maar ik kan niets doen, omdat de Europese Unie de grenzen heeft gesloten.”


Berlijn en Athene sluiten deal over terugsturen migranten

17 augustus 2018

Duitsland heeft een akkoord gesloten met Griekenland over de terugname van migranten. Een woordvoerster van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken maakte dat bekend.

Het akkoord geldt voor vluchtelingen die in Griekenland asiel hebben aangevraagd en zijn geregistreerd door het Eurodac-systeem, maar doorreizen en via Oostenrijk in Duitsland aankomen. Afgesproken is dat Berlijn deze mensen binnen 48 uur mag terugsturen naar Griekenland.

Als tegenprestatie heeft Duitsland beloofd de achterstand in aanvragen voor gezinshereniging voor het eind van 2018 weg te werken en een aantal betwiste gevallen opnieuw te bekijken. Eerder deze week sloot Duitsland al een vergelijkbaar akkoord met Spanje. Verwacht wordt dat binnenkort ook een deal met Italië wordt gesloten.

Omdat de deal betrekking heeft op een beperkt aantal migranten, zal er in praktijk niet veel veranderen, schrijft de Duitse krant Die Welt. Sinds half juni kwamen bij de Duits-Oostenrijkse grens ongeveer 150 mensen aan die al in een ander EU-land asiel hadden aangevraagd. Bijna de helft deed dat in Italië.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer is tevreden met het akkoord. “De ondertekening van het akkoord met Griekenland is een verdere stap op de weg naar een meer ordelijke regels in de Europese migratiepolitiek.”

Sinds 2011 mochten asielzoekers niet worden teruggestuurd naar Griekenland. Het Europese mensenrechtenhof en het Europees Hof van Justitie hadden dat verboden omdat de opvang in Griekenland onder de maat was. In 2016 bepaalde Eurocommissaris Dimitris Avramopoulos (migratie) dat vanaf maart 2017 weer geleidelijk mensen teruggestuurd kunnen worden.