De ‘Bakker van Kos’ overleden

17 februari 2019

Dionysis Arvanitakis, ‘de bakker van Kos’ die tijdens de vluchtelingencrisis brood uitdeelde aan de mensen die op het eiland aankwamen, is vandaag op 77-jarige leeftijd overleden.

Arvanitakis groeide op in een dorp op de Peloponnesos en emigreerde met zijn familie in 1957 naar Australië in 1957, waar hij in bakkerijen werkte. In 1970 verhuisde hij met zijn vrouw naar haar geboorte-eiland Kos.

Hij werd een lokale beroemdheid, omdat hij iedere dag meer dan honderd kilo brood en ladingen kaaspasteitjes, croissants en donuts bakte om uit te delen aan migranten en vluchtelingen die op Kos arriveerden vóór de oprichting van opvangkampen op de eilanden. Iedere dag reed hij naar de haven om het eten uit te delen – zonder dat zijn familie ervan wist. “Ik deed het stiekem, maar mijn zoon ontdekte het”, vertelde Arvanitakis  later,

“Degenen die nooit honger hebben geleden kunnen de positie van deze mensen niet begrijpen”, zei Arvanitakis in 2015 in een interview met de krant Ethnos. Het was zijn overtuiging dat er geen ‘wij’ en ‘zij’ bestaat, maar dat alle mensen één zijn

In 2016 werd Arvanitakis door het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) van de EU geëerd met de Civil Society Prize. Met die prijs beloont de EESC de meest opmerkelijke voorbeelden van solidariteit met migranten.

Diverse vooraanstaande politici uit Griekenland en de EU hebben met droefenis gereageerd op het overlijden van Arvanitakis. De Griekse president Prokopis Pavlopoulos en premier Alexis Tsipras benadrukten in hun reactie ook het ‘humanisme’ en de ‘solidariteit’ van de bakker.

Europese Commissievoorzitter Jean Claude Junker van de Europese Commissie verwees in een persbericht naar de actie van Arvanitakis en schreef: “Mijn Europa is de bakker op Kos die zijn brood weggeeft aan hongerige en vermoeide zielen.”  Juncker noemde hem ook ‘een voorbeeldige Europese burger die voor zijn zeldzame generositeit en zijn gevoeligheid voor honderden geïmmigreerde ongelukkigen geprezen werd door de Europese instellingen’.


In januari arriveerden 2075 migranten op Griekse eilanden

11 februari 2019

In januari arriveerden volgens gegevens van de Griekse kustwacht 2075 migranten en vluchtelingen op de Griekse eilanden. Ook werden twee mensensmokkelaars opgepakt en zeven boten in beslag genomen.

Het aantal aankomsten op de eilanden in januari van dit jaar was lager dan in december 2018 (3183), maar hoger dan in januari 2018 (1560). De Griekse autoriteiten zagen in het laatste kwartaal van 2018 een toename van personen die illegaal de Turks-Griekse landsgrens oversteken. in de eerste negen maanden van afgelopen jaar staken 12.000 mensen de Evros-rivier, de natuurlijke grens tussen de twee landen, over.

Volgens de meest recente gegevens van het ministerie van Burgerbescherming verblijven er momenteel 14.794 migranten en vluchtelingen op de Griekse eilanden: 6920 op Lesbos, 3983 op Samos, 1636 op Chios, 1233 op Leros, 961 op Kos en 61 op kleinere eilanden.

De kampen op de Egeïsche eilanden zitten nog altijd overvol en diverse mensenrechtenorganisaties hebben herhaaldelijk de noodklok geluid over de slechte  leefomstandigheden.  Eduard Nazarski, directeur van Amnesty International Nederland, was twee maanden geleden op Lesbos en bracht deze week een bezoek aan Samos. In een post op Facebook roept hij Nederlandse politici op om hun verantwoordelijkheid te nemen.

“Wat moet ik nog zeggen om tot jullie door te dringen? Kijk naar de beelden. Willen jullie dit, binnen Europa, als gevolg van afspraken die mede door de Nederlandse regering gemaakt werden en die mede door de Nederlandse regering in stand worden gehouden?”, schrijft Nazarski. Staatssecretaris Mark Harbers (VVD) gaat deze maand naar Griekenland om de situatie in de kampen persoonlijk te bekijken.


Haven Lesbos vernoemd naar heroïsche kapitein

4 februari 2019

Een deel van de haven van Mytilini op Lesbos wordt vernoemd naar Kyriakos Papadopoulos, de officier van de kustwacht die op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis meer dan 5000 mensen van de Egeïsche Zee redde.

In 2015 en 2016 moest de kustwachtkapitein bijna ieder uur uitrukken om mensen te redden die de oversteek van 4,1 zeemijl waagden tussen de Turkse kust en het Griekse eiland Lesbos. Deze inspanningen leverden Papadopoulos de bijnaam ‘held van de Egeïsche zee’ op.

Vorig jaar oktober overleed Kyriakos Papadopoulos op 44-jarige leeftijd aan de gevolgen van een hartaanval.

Het idee om een deel van de haven van Mytilini naar hem te vernoemen was afkomstig van het Lesvos Municipal Port Fund. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Scheepvaart hebben ingestemd met het plan.

Papadopoulos, wiens familie vluchtte uit Nicomedia in Klein-Azië (het huidige Izmit in Turkije), was ook de centrale figuur in de korte documentaire 4.1 Miles van de Griekse Daphne Matziaraki. Zij ging op 28 oktober 2015 mee met zijn boot en maakte daar een film over.


Vier mensen vermist na kapseizen boot

2 februari 2019

De politie heeft vandaag een grote zoekactie op touw gezet nadat een migrantenboot met 12 personen kapseisde in de Evros-rivier, de natuurlijke grens tussen Griekenland en Turkije. De mensen op de boot komen volgens de politie uit Irak.

De rubberboot ging halverwege de illegale oversteek lek nadat hij een  boomstam raakte en alle opvarenden belandden in het koude water. Acht van hen – vijf volwassenen, twee jongens en een meisje – konden konden zichzelf in veiligheid brengen op een rots in het midden van de rivier. Daar werden ze door de politie gered.

Vier opvarenden, drie meisjes en hun moeder, worden nog vermist. Wel zijn de boot en de bezittingen van de mensen gevonden. De vader van de drie meisjes is een van de overlevenden, net als hun broertje en zusje.

In januari zei Migratieminister Dimitris Vitsas dat het aantal mensen dat illegaal de Grieks-Turkse landsgrens oversteekt vorig jaar bijna drie keer zo groot was als in 2017. Van de 47.929 vluchtelingen en migranten die vorig jaar in Griekenland aankwamen, staken 15.814 mensen via de rivier Evros de grens over (een stijging van 284 procent ten opzichte van een jaar eerder) en 32.115 maakten de oversteek over zee vanuit Turkije.

Momenteel zijn er meer dan 70.000 migranten en vluchtelingen in Griekenland, zei Vitsas. Ruim 11.000  van hen bevinden zich in opvangcentra op vijf oostelijke Egeïsche eilanden.


Griekse oma van iconische foto overleden

16 januari 2019

Maritsa Mavrapidou, een van de drie oma’s die het symbool werden van de solidariteit van de Griekse eilandbewoners met vluchtelingen, is op 89-jarige leeftijd overleden.

Maritsa werd bekend door een foto uit oktober 2015, als de vluchtelingencrisis op zijn hoogtepunt is, waarop ze zich samen met haar vriendinnen Militsa en Eustratia ontfermt over een baby. De moeder van het jongetje staat er naast. De foto van de drie yiayiades op een bankje in het dorp Skala Sykamias op Lesbos ging al snel viral.

De drie Griekse dames zitten iedere dag op hun favoriete bankje en zien hoe vluchtelingen die vanaf Turkije de gevaarlijke oversteek naar Lesbos hebben gemaakt, door vrijwilligers worden geholpen. “We verwelkomden hen omdat we zelf ook afstammen van vluchtelingen”, vertelde Mavrapidou destijds aan de media. Ze boden migranten kleding aan uit hun eigen kasten en bakten zelfgemaakte kaastaarten voor hen.

Militsa, Eustratia en Maritsa begrepen de situatie van de vluchtelingen. Net als bijna alle 150 andere inwoners van het kustdorpje Skala Sykaminia, stammen ook de drie yiayiades af van Grieken die in de jaren twintig van de vorige eeuw moesten vluchten uit Turkije. Hun moeders kwamen met een vlot aan op Lesbos en de drie vrouwen kennen de achterliggende verhalen van hun vlucht.


Gouverneur luidt noodklok over Samos

19 november 2018

De gouverneur van de Noord-Egeïsche Eilanden heeft in een brandbrief aan Migratieminister Dimitris Vitsas aan de bel getrokken over de explosieve situatie in het vluchtelingenkamp op Samos.

Volgens gouverneur Christiana Kalogirou is het onmogelijk duizenden vluchtelingen op te vangen in het kamp bij Vathy dat bedoeld is voor 700 mensen. Ook raakt het geduld van de inwoners van Vathy op, zegt Kalogirou. In totaal verblijven er volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR momenteel naar schatting ongeveer 4200 mensen in en rond het kamp.

Regenval heeft wateroverlast veroorzaakt in het kamp waar veel families met kinderen wonen in containerwoningen en tenten. Verder bivakkeren ongeveer 1000 mensen buiten het kamp in zomertenten. Kalogirou maakt zich zorgen nu de winter in aantocht is en wil dat mensen naar het vasteland worden overgebracht. “We hebben het tientallen keren gehoord, maar de beloften van transport naar het vasteland zijn niet waargemaakt”, schrijft ze.

In september dreigde Kalogirou in een brief aan de minister al kamp Moria op Lesbos te sluiten als de problemen in het overbevolkte kamp niet binnen 30 dagen zouden zijn opgelost. De mensen leven daar onder slechte humanitaire en hygiënische omstandigheden. Het bleef bij een dreigement. Want hoewel de situatie in Moria niet verbeterd is, werd het kamp niet gesloten.


De ‘held van de Egeïsche zee’ overleden

10 oktober 2018

Duizenden mensen die in 2015 en 2016 van Turkije naar Lesbos probeerden te komen, werden door hem van de Egeïsche Zee gered. Kyriakos Papadopoulos verwierf zelfs internationale bekendheid met zijn heroïsche inspanningen. De 44-jarige kapitein van de Griekse kustwacht is gisteravond onverwacht overleden aan een hartaanval.

In 2016 ontmoette Papadopoulos de toenmalige Bondskanselier van Oostenrijk Werner Faymann en de Griekse premier Tsipras op Lesbos. Gevraagd naar het aantal mensen dat hij van zee had gered antwoordde de kustwachtkapitein: “Meer dan 5000.” Faymann verstond het verkeerd en zei dat “vijf levens heel belangrijk zijn.” Toen hem werd verteld dat Papadopoulos 5000 zei in plaats van 5, reageerde de kanselier verbijsterd met “Je bent een echte held.”

Papadopoulos, wiens familie vluchtte uit Nicomedia in Klein-Azië (het huidige Izmit in Turkije), was de centrale figuur in de korte documentaire 4.1 Miles van de Griekse Daphne Matziaraki. Zij voer één dag (op 28 oktober 2015) mee met de kustwachtkapitein, die ieder uur moest uitrukken om mensen te redden die de oversteek van 4,1 zeemijl waagden tussen de Turkse kust en het Griekse eiland Lesbos.

In september 2016 won 4.1 Miles een Student Academy Award, een prijs die jaarlijks door de organisatie van de Oscars wordt uitgereikt aan de beste studentenfilms. De documentaire werd ook genomineerd voor een Oscar in de categorie Beste Korte Documentaire, maar viel niet in de prijzen.

De korte docu 4.1 Miles: