Grieks zeeleven gedijt onder coronamaatregelen

12 april 2020

De reisbeperkingen die wereldwijd worden opgelegd om verspreiding van het coronavirus in te dammen, hebben een zichtbaar positief effect op het mariene leven. De vervuiling van de zee is afgenomen en er is een herstel te zien in diverse populaties van zeedieren.

Een van de diersoorten die hiervan profiteren, is de zeeschildpad. In Griekenland leggen de zeeschildpadden hun eieren van mei tot augustus. “Dit is de tijd waarin schildpadden paren, dus elke afname van menselijke interventies en bedreigingen helpt natuurlijk”, zei Eleana Touloupaki van MEDASSET, een organisatie die zich inzet voor bescherming van het mariene leven in de Middellandse Zee, tegen persbureau AMNA. Ook zijn volgens Touloupaki onlangs de dolfijnen teruggekeerd in de Golf van Thermaikos.

Volgens Thanassis Tsikliras, hoofddocent biologie aan de Universiteit van Thessaloniki, is de afname van de vervuiling op mondiaal niveau indrukwekkend. “In Griekenland hebben we opmerkelijke verbeteringen waargenomen in alle ecosystemen”, zegt Tsikliras. Binnen een maand hebben realtime metingen een aanzienlijke daling van chemische verontreinigende stoffen en afval laten zien. “Griekenland zal hiervan op verschillende manieren zal profiteren.”

Als voorbeeld noemt Tsikliras de verminderde druk op de visstand door de combinatie van afgenomen beroepsvisserij, een zwemverbod en een verbod op amateurvissen. Volgens hem zal de biomassa van vissen in de zeeën de komende twee of drie jaar sterk stijgen én zullen de vissen groter in omvang worden. “Vissen die vandaag worden geboren, worden over twee of drie jaar gevangen. Behalve ansjovis en sardines, die worden gevangen als ze een jaar oud zijn”, legt Tsikliras uit. “Dit komt ook de professionele vissers ten goede.”


Docu: Lege netten in de Egeïsche zee

22 september 2019

Een dagvangst van vijf kilo vis  à 3 euro per kilo. Hoe kan je daar van leven? Die vraag stelt de 69-jarige Evgenia Floris zich iedere dag. Al 50 jaar vist ze samen met haar man Georgios (78). Vroeger vingen ze zo’n 20 kilo vis voor de kust van het eiland Chios en dat zorgde voor een goed inkomen. Maar tegenwoordig is er steeds minder vis te vinden in de Egeïsche Zee en kunnen ze nauwelijks rondkomen. Soms is er zelfs geen geld voor brandstof voor hun boot.

Volgens de Europese Unie is de Middellandse Zee sterk overbevist – met name door de grote trawlers – en staat 93 procent van de visstand onder druk. De vissen worden kleiner en sommige soorten zijn volledig verdwenen. Evgenia maakt zich zorgen. Ze wil zolang mogelijk blijven vissen, maar hoe lang kan dat nog?

 >> Bekijk de documentaire van Deutsche Welle over Evgenia


Enaleia: de eerste school voor vissers in Griekenland

6 augustus 2019

De 23-jarige Lefteris Arapakis heeft een missie: hij wil de visserijsector in Griekenland nieuw leven inblazen, onder andere door werkloze Grieken de kneepjes van het vak bij te brengen.

Arapakis is de eerste in zijn familie die naar de universiteit ging (waar hij economie en management studeerde) en geen visser werd. Samen met George Tsiolis en de steun van The Hellenic Initiative richtte hij in 2016 ‘Enaleia‘ op. Zijn school helpt vissers om hun werk efficiënter en milieuvriendelijker te doen, maar leert ook visvaardigheden aan werkloze Grieken.

“We leren onze studenten niet alleen hoe ze moeten vissen, maar ook hoe ze moeten vissen zodat er ook in de toekomst nog vis is”, zegt Arapakis tegen Greek Reporter. “De vismethoden in Griekenland zijn volledig achterhaald. We veroorzaken nog steeds schade aan het milieu.”

De studenten van ‘Enaleia’ volgen een op maat gemaakt lesprogramma, dat bestaat uit een online theoriegedeelte, lezingen, workshops en uiteindelijk ook een training op het water door professsionele vissers. Enaleia brengt ze vervolgens in contact met potentiële werkgevers. De afgelopen twee jaar heeft de school 58 mensen opgeleid tot visser.

“Alle vissers die mijn vader hielpen, vertelden me dat er geen jongere generatie was om de visserijsector over te nemen”, zegt Arapakis. Omdat het werkloosheidspercentage in Griekenland toen 29 procent bedroeg, besloot hij contact te leggen met werkloze jonge mannen en ze op te leiden ‘zodat we nieuwe banen zouden creëren’. Professionele vissers in heel Griekenland steunen zijn initiatief.

‘Enaleia’ werkt ook samen met vissers om plastic afval uit zee te halen en te recyclen. In juni werd de organisatie door de afdeling Milieu van de Verenigde Naties uitgeroepen tot Young Champions of the Earth.


Verdwijnen traditionele kaikia door EU-beleid?

26 mei 2019

De EU betaalt bonussen aan Griekse vissers als ze hun houten boten vernietigen en hun baan opgeven. De maatregel is bedoeld om overbevissing in de Middellandse Zee tegen te gaan, maar vormt ook een bedreiging voor de traditionele kaikia. Verdwijnt het ambacht van botenbouwer in Griekenland door de EU? Deutsche Welle ging op onderzoek.

Lees ook:


Campagne tegen vernietigen Griekse vissersboten

5 oktober 2018

Er moet een einde komen aan het vernietigen van de traditionele houten vissersboten. Daarom lanceerde de Zuid-Egeïsche regio samen met de Vereniging voor Traditionele Griekse Boten de online campagne #savekaikia.

De campagne doet een beroep op de Griekse overheid om te stoppen met de vernietiging van traditionele vissersboten (‘kaikia’ in het Grieks) die wordt gefinancierd door de EU. Er wordt 45 miljoen euro aan EU-geld besteed aan de sloop van honderden kaïks en traditionele vissersboten.

“De misdaad tegen onze maritieme traditie moet worden gestopt. Deze boten zijn de ziel van de Egeïsche Zee, een integraal onderdeel van onze geschiedenis, onze traditie, ons bewustzijn”, zegt George Hadzimarkos, gouverneur van de Zuid-Egeïsche regio.

“Het is harteloos om zulke meesterwerken, ware kunstwerken te vernietigen. Het is een belediging voor onze zeevarende erfenis”, aldus Hadzimarkos. Door het slopen van de boten dreigt ook het beroep van botenbouwer te verdwijnen. “Het vernietigen van de boten zal ons ook vernietigen. Wij komen zonder baan te zitten”, zei een van hen deze zomer tegen persbureau Reuters.

In een poging om de overbevissing tegen te gaan begon de Europese Unie al in 1983 met het subsidiëren van vissers die hun boot naar de sloop brachten of haar gebruikten voor andere doeleinden. In 1996 werden de regels aangescherpt en moesten de vissers hun boten vernietigen en hun vergunning inleveren. Daardoor belandden honderden boten die nog in prima staat waren op de sloop.

Vanwege de economische crisis was voor veel vissers de aangeboden financiële compensatie de afgelopen jaren te verleidelijk om te laten lopen. De bedragen die de vissers ontvangen variëren van 6000 tot 260.000 euro, afhankelijk van de grootte van de boot.

Volgens de Vereniging voor Traditionele Griekse Boten zijn de afgelopen 20 jaar meer dan 12.500 houten boten vernietigd.


Griekse vissers beloond als ze boot laten slopen

4 juli 2018

Het zijn zware tijden voor Griekse vissers: de visstand neemt af en de exploitatiekosten voor hun boten nemen juist toe. Honderden hebben inmiddels hun boot en vergunning ingeleverd. Deels omdat de vangsten achterblijven, deels omdat de Griekse overheid en de EU grof geld bieden als ze de visserij verlaten.

De bedragen variëren van 6000 tot 260.000 euro, afhankelijk van de grootte van de boot. De regeling is volgens de autoriteiten bedoeld om mensen aan te moedigen de visserij te verlaten en zo overbevissing in de Middellandse Zee tegen te gaan. Volgens de EU bestaat de Griekse vissersvloot uit zo’n 16.000 vaartuigen, waarvan 94 procent op kleine schaal opereert.

Na de jarenlange economische crisis is voor veel vissers de aangeboden financiële compensatie te verleidelijk om te laten lopen. Ze kunnen gewoon hun vergunning inleveren en iets anders met hun boot gaan doen. Maar als ze aanspraak willen maken op een volledige uitbetaling, dienen ze hun boot te laten vernietigen. En dat is de optie waar de meesten uiteindelijk voor kiezen, met pijn in het hart.

Een van de vissers die noodgedwongen zijn boot van de hand deed, vertelt aan persbureau Reuters dat de vangst het afgelopen jaar met 50 procent is gedaald. Oorzaak: een combinatie van overbevissing, gebrek aan regelgeving en vervuiling. “Ik doe dit werk al 67 jaar. Ik heb praktisch heel Griekenland gezien en nu heb ik mijn grens bereikt”, zegt hij. “Ik voel me verdrietig, ik wil niet dat het op deze manier eindigt.”

De gevolgen van de regeling zijn niet alleen voor de vissers, ook de bouwers van de traditionele Griekse vissersboten worden erdoor geraakt. “Het vernietigen van de boten zal ons ook vernietigen. Wij komen zonder baan te zitten”, zegt een van hen. “Dus ik denk dat ze iets niet goed doen.” De traditionele houten vissersboten zijn een onderdeel van de Griekse geschiedenis en cultuur, zeggen de scheepsbouwers. Zij vinden dat de boten in een museum horen, en niet op de schroothoop.


Vissers van Milos boos om ‘pyrofani’-verbod

7 maart 2014

Bewoners van Milos vrezen dat hun traditie van speervissen binnenkort wordt verboden. Tussen februari en mei gaan vissers er ’s nachts op uit om vis te vangen met de ‘pyrofani’ speervis-methode. Daarbij gebruiken ze lange speren en felle lampen om vissen te lokken.

Omdat de visstand rond het eiland is afgenomen, mogen volgens EU-regels alleen nog professionele vissers een vergunning krijgen om deze methode te gebruiken. Dit tot woede van de amateurvissers van Milos, die dan niet meer legaal vanaf een boot kunnen vissen. “Door de crisis is dit geen hobby meer, maar een manier om mijn familie te voeden”, aldus een van de vissers.


Damanaki nieuwe eurocommissaris voor Maritieme Zaken

29 november 2009

Maria Damanaki wordt waarschijnlijk de nieuwe EU-commissaris voor Maritieme Zaken en Visserij. De politica maakt nu nog namens het socialistische PASOK deel uit van het Griekse parlement en staat op de lijst met kandidaten voor een commissariaat die de voorzitter van de Europese Commissie Barroso bekend heeft gemaakt.

Maritieme Zaken en Visserij is een sleutelpositie in de Europese Commissie, die voor Griekenland extra interessant is omdat de commerciële scheepvaart een belangrijk onderdeel is van de Griekse economie. Als Damanaki’s nominatie begin 2010 wordt goedgekeurd door het Europese Parlement, neemt de 57-jarige politica het stokje op die post over van Joe Borg, die de positie de afgelopen vijf jaar heeft bekleed.

Stavros Dimas is momenteel de Griekse afgevaardigde in Brussel. Hij is sinds 2004 de Europese Commissaris voor Milieu.