Muurschildering eert helden van Zakynthos

12 april 2022

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

Een reusachtige muurschildering siert sinds kort de volledige zijgevel van het pand op Zakynthou-straat 36 in Patras. Het werk met de titel ‘Solidarity‘ is gemaakt door kunstenaar Kleomenis Kostopoulos (KLE), creatief directeur van de culturele organisatie Art in Progress uit Patras.

Het is een afbeelding van burgemeester Loukas Carrer en bisschop Dimitrios Chrysostomos, die tijdens de Tweede Wereldoorlog samen alle Joodse inwoners van het eiland Zakynthos uit de handen van de nazi’s hielden. Tussen de portretten van de mannen zijn twee handen te zien die elkaar stevig bij de polsen vastgrijpen.

De muurschildering is gemaakt in samenwerking met de non-profitorganisatie Artists4Israël en is onderdeel van het ‘Righteous Among the Nations’ Global Mural Project. Hiermee worden niet-joden geëerd die door Yad Vashem zijn erkend voor het redden van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het ‘wonder van Zakynthos’

Loukas Carrer en bisschop Chrysostomos

In december 1943 eisten de Duitse bezetters dat de burgemeester van Zakynthos, Loukas Carrer, en bisschop Chrysostomos alle Joden van het eiland binnen 72 uur zouden uitleveren, met als doel ze af te voeren naar concentratiekampen.

Burgemeester Carrer weigerde ook maar één persoon uit te leveren aan de bezetters. Met de hulp van de bisschop werden alle 275 Joden op veilige plaatsen ondergebracht. Hoewel alle inwoners er van wisten, vertelde niemand iets aan de Duitsers. Toen de deadline verstreek, overhandigde Chrysostomos de lijst met namen aan de Duitsers. Het waren er twee: die van hemzelf en die van Carrer.

In 1978 kregen Carrer en Chrysostomos de Yad Vashem-onderscheiding voor hun heroïsche optreden tijdens de Tweede wereldoorlog. Zakynthos werd uitgeroepen tot ‘Eiland van de Rechtvaardigen’. Tegenwoordig wordt de heldhaftige daad van de twee mannen onderwezen op Israëlische scholen.

In 2017 werd het unieke verhaal van de Joden op Zakynthos verfilmd. Het docudrama ‘Life will smile’ toont de gebeurtenissen door de ogen van de toen 10-jarige Chaim Konstantini. Konstantini is ook de verteller in de film, hij overleed in 2018.


President bij herdenkingsmars Holocaust

20 maart 2022

De Griekse president Katerina Sakellaropoulou en de vice-voorzitter van de Europese Commissie Margaritis Schinas hebben in Thessaloniki meegelopen in een mars ter herdenking van de slachtoffers van de Holocaust.

“De boodschap is pijnlijk relevant omdat sommige mensen het verhaal verdraaien. Het is onaanvaardbaar dat degenen die vechten voor de onafhankelijkheid van hun land nazi’s worden genoemd”, zei Schinas in een verklaring op Twitter. Hij verwees daarmee naar de Russische invasie van Oekraïne, die wordt uitgevoerd onder het voorwendsel van ‘denazificatie’.

“We kunnen ons alleen wapenen tegen de opmars van het kwaad als we de historische kennis doorgeven aan de volgende generatie”, zei Sakellaropoulou. “Als we de herinnering bewaren, we allemaal de empathie hebben om de pijn en het verdriet van de slachtoffers als de onze te voelen en we begrijpen dat de Holocaust deel uitmaakt van van een internationaal historisch erfgoed.”

Thessaloniki was eeuwenlang een toevluchtsoord voor gevluchte Joden uit andere delen van Europa en kreeg daardoor de bijnaam Jeruzalem van de Balkan. Voor de Tweede Wereldoorlog leefden er ruim 50.000 Joden in de stad. In 1943 werden de meesten van hen gedeporteerd naar concentratiekampen, bijna 97 procent overleefde dit niet.


Nieuw werk Nikos Kanzantzakis gepubliceerd

22 februari 2022

Bijna 65 jaar na zijn dood verschijnt er een nieuw boek van Nikos Kanzantzakis. Het manuscript van de ongepubliceerde roman werd bewaard in het Kazantzakis-museum op Kreta.

Kazantzakis (1883-1957) schreef de roman, getiteld ‘Aniforos’ (bergopwaarts) in 1946, rond de tijd dat hij naar het Verenigd Koninkrijk vertrok. Het is de laatst overgebleven ongepubliceerde roman van de auteur. Het werk zal nu worden gepubliceerd door de in Athene gevestigde uitgeverij Dioptra.

De publicatie van ‘Aniforos’ maakt deel uit van een overeenkomst met Niki Stavrou, die afstamt van de schrijver en de auteursrechthebbende is van zijn werken. Dioptra is ook van plan om nieuwe edities van Kazantzakis’ werken uit te geven en een ​​reeks activiteiten te organiseren om ‘zijn stem in de 21e eeuw te versterken’.

In ‘Aniforos’, dat veel autobiografische verwijzingen bevat, kijkt de auteur terug op de trieste ervaringen van de Tweede Wereldoorlog zoals hij die uit de eerste hand heeft meegemaakt.

Zorba de Griek

Nikos Kazantzakis werd in 1883 geboren in Heraklion op Kreta en geldt als één van de belangrijkste Griekse schrijvers van de 20e eeuw. Zijn literaire oeuvre is omvangrijk: Kazantzakis schreef filosofische werken, gedichten, romans, reisboeken en toneelstukken, maar ook vertaalwerk en zelfs een woordenboek.

Zijn bekendste werk is waarschijnlijk de roman ‘Alexis Zorbas’ uit 1946, die werd verfilmd als Zorba de Griek. Andere bekende boeken van Kazantzakis zijn ‘Kapitein Michalis’ uit 1953 en ‘De laatste verzoeking van Christus’ uit 1955, dat is verfilmd als The Last Temptation of Christ.

  • Bestel boeken van Nikos Kazantzakis via Bol.com

  • Rusland geeft Joodse Holocaust-archieven terug

    13 december 2021

    De archieven van de Grieks-Joodse gemeenschap die door de nazi’s zijn geplunderd en later door het Rode Leger werden teruggevonden, keren terug naar Griekenland.

    De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis tekende vorige week de overeenkomst tijdens zijn bezoek aan Moskou. Griekenland vroeg al tientallen jaren om teruggave van de archieven.

    De Centrale Raad van Joodse Gemeenschappen in Griekenland (KIS) reageerde verheugd op het nieuws. “Onze geschiedenis keert eindelijk terug naar huis”, liet de KIS weten in een verklaring.

    Het grootste deel van de archieven is afkomstig uit Thessaloniki. In juli 1942 namen nazi-troepen archieven, boeken en religieuze voorwerpen in beslag uit 30 synagogen, bibliotheken en andere Joodse instellingen in de Noord-Griekse stad.

    Het Rode Leger nam de archieven in beslag toen het in mei 1945 Berlijn veroverde. De stukken werden meegenomen naar naar Moskou, waar ze tot nu toe lagen opgeslagen.

    Teruggave betekent gerechtigheid

    “De teruggave betekent gerechtigheid en zal zorgen voor de overdracht van kennis over een deel van het Griekse volk, namelijk de 60.000 Griekse joden die werden gedeporteerd en uitgeroeid in de vernietigingskampen van de nazi’s”, aldus de Centrale Raad van Joodse Gemeenschappen in Griekenland.


    Nabestaanden bloedbad Kalavryta klagen filmmakers aan

    2 november 2021

    Nabestaanden en overlevenden van het bloedbad dat de nazi’s in 1943 aanrichtten in Kalavryta, in het noorden van de Peloponnesos, dreigen de makers van een film over deze gebeurtenis voor de rechter te dagen.

    Ze beschuldigen de filmmakers van ‘het vervalsen van historische gebeurtenissen’ zeggen dat ‘mythen die de belangen van andere mensen dienen weer nieuw leven worden ingeblazen’.

    De woede ontstond na het zien van een scene in de trailer van de film “Kalavryta 1943” (Engelse titel: Echoes of the Past). Daarin opent een ‘vermoedelijk goede’ Oostenrijkse nazi op eigen initiatief – en ongehoorzaam aan orders – de deur van de brandende school om vrouwen en kinderen te redden.

    Provocerende mythe

    “Dit is een provocerende mythe die door alle ooggetuigen is tegengesproken en officieel door de gemeenteraad van Kalavryta is ontzenuwd”, zei de voorzitter van de Vereniging van de Slachtoffers van Kalavryta Holocaust en voormalig loco-burgemeester Harilaos Ermeidis tegen de krant ‘Peloponnesos’.

    Volgens Ermeidis zijn de filmmakers er door hem persoonlijk en andere inwoners van Kalavryta op gewezen dat het verhaal van de ‘goede nazi’ niet klopt. Zij zouden hebben beloofd om de mythe niet in de film op te nemen. “Maar dat deden ze om onbekende redenen toch”, zei hij.

    Ermeidis zei ook dat de makers vooraf waren gewaarschuwd dat de Vereniging hen zou aanklagen ‘als de film de nagedachtenis van de slachtoffers en hun nakomelingen op geen enkele manier zou respecteren’.

    “Kalavryta 1943” gaat op 11 november in premiere in Griekenland. De Griekse omroep ERT is een co-producent van de productie, waarin de vorig jaar overleden acteur Max von Sydow de hoofdrol speelt.

    13 december 1943

    Op 13 december 1943 executeerden Duitse soldaten alle mannen en jongens van 15 jaar en ouder in Kalavryta. De actie was een vergelding voor een veldslag tussen het Griekse verzet en nazi-troepen, waarbij 80 Duitse militairen omkwamen. De Duitsers verdachten de inwoners van Kalavryta van hulp aan het verzet.

    Monument in Kalavryta

    Vrouwen en kinderen werden door de soldaten opgesloten in de school die vervolgens in brand werd gestoken. De vrouwen konden ontsnappen door de ramen in te slaan. Tot slot brandden de nazi’s de stad plat.

    Kalavryta werd herbouwd, maar het verleden is niet uitgewist. Een museum herinnert aan de oorlogsgruwelen en op een heuvel net buiten de stad staat een groot monument met daarop de namen van alle 693 slachtoffers. De klok in de linkertoren van de kathedraal geeft altijd 2.34 uur aan, de tijd waarop de gruweldaad op de bewuste decemberdag in 1943 plaatsvond.


    Bevrijding van Athene herdacht

    12 oktober 2021

    President Katerina Sakellaropoulou was vanmorgen aanwezig bij het hijsen van de vlag bij op de Acropolis. Daarna legde ze een krans bij het Monument van de Onbekende Soldaat, als onderdeel van de herdenking van de bevrijding van Athene.

    Het is vandaag 77 jaar geleden dat er een einde kwam aan de nazi-bezetting van Athene. Om 09.15 uur op 12 oktober 1944 verwijderden de Duitsers de vlag met de swastika van de Acropolis, waarmee het einde van de bezetting werd gemarkeerd. De avond ervoor waren de Duitse troepen al geleidelijk vertrokken uit de Griekse hoofdstad. In de straten van Athene leidde het vertrek van de bezetter tot grote vreugde.

    Op 18 oktober arriveerde Georgios Papandreou in Athene als premier van de Griekse regering in ballingschap, met enkele eenheden van het Britse leger, en werd de Griekse vlag weer gehesen op de Acropolis. Later die maand zou Papandreou de regering van nationale eenheid gaan leiden.

    Sommige delen van Griekenland, zoals op Kreta en andere eilanden, bleven echter tot mei of zelfs juni 1945 bezet door de Duitsers. Traditiegetrouw herdenken de Grieken de Oxi-dag op 28 oktober, maar sinds 2014 is er ook meer aandacht voor het vieren van de bevrijding.


    1001004000939711

    Meer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

    Bestel “Inside Hitler’s Greece – The Experience of Occupation, 1941-44” van Mark Mazower bij Bol.com


    10 juni 1944: Het bloedbad van Distomo

    10 juni 2021
    Herdenkingsmonument voor het bloedbad in Distomo

    Op 10 juni 1944 vond één van de grootste gruweldaden van de nazitroepen in Griekenland plaats: het bloedbad van Distomo.

    In twee uur tijd werden 218 inwoners (ongeveer een kwart van de totale bevolking) van het bergdorpje in Centraal-Griekenland gedood als represaille voor een aanval van Griekse partizanen op drie Duitse soldaten. Leden van de Waffen-SS gingen ieder huis in Distomo langs en vermoordden iedereen die binnen was. Na de vergeldingsactie brandden de Duitse troepen het dorp plat. Lees verder >>


    Duitse minister legt bloem op schietbaan van Kaisariani

    3 juni 2021

    De Duitse staatsminister voor Europese Zaken Michael Roth heeft een bloem gelegd tijdens zijn bezoek aan de schietbaan van Kaisariani.

    Roth noemde de historische site ‘een van de meest emblematische plaatsen van martelaarschap in Griekenland tijdens de Tweede Wereldoorlog’. “Deze plaats herinnert ons aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en het terrorisme van het nazisme”, zei hij.

    “Velen waren links en moesten de gevangenis in het concentratiekamp in Haidari doorstaan voordat ze naar deze plek werden gebracht. Sommigen werden gewoon vermoord omdat ze joods waren. Het belang van vechten voor je ideeën en gerechtigheid is relevanter dan ooit”, aldus Roth.

    Burgemeester Voskopoulos, die de Duitse minister rondleidde, onderstreepte het belang van het bezoek en benadrukte dat ‘we de geschiedenis kunnen gebruiken om op weg te gaan naar een betere toekomst’.

    Executieplaats

    De schietbaan van Kaisariani diende tijdens de Tweede Wereldoorlog als executieplaats van de nazi’s. Tussen 1942 en 1944 werden er in totaal ongeveer 600 mensen geëxecuteerd door de Wehrmacht. Op 1 mei 1944 executeerden de Duitsers 200 Griekse communisten, als vergelding voor de moord op de Duitse generaal Franz Krech, een paar dagen eerder. Sindsdien is de schietbaan een symbool van verzet.

    In 1987 eerde de president van de Bondsrepubliek Duitsland, Richard von Weizsäcker, de slachtoffers van de Duitse bezetting in Kaisariani met de volgende woorden: ‘Dit monument is verbonden met de geschiedenis van uw volk en mijn volk. Niemand, vooral geen Duitser, kan hier staan ​​zonder diep geraakt te worden door de boodschap van deze plek’.


    Meer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

    Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


    Historische Spitfire keert terug naar Athene

    25 mei 2021

    De historische MJ755 Spitfire van de Griekse luchtmacht vliegt deze week vanuit Engeland terug naar Athene. Het toestel – dat 68 jaar geleden voor het laatst vloog boven Attica – werd in Biggin Hill volledig gerestaureerd en is nu weer vliegwaardig.

    De Spitfire MJ755 vertrekt vandaag uit Engeland en vliegt via Frankrijk en Italië naar Griekenland, waar hij op 27 mei zal arriveren. Het vliegtuig maakt een tussenstop op de luchthavens van Corfu en Ioannina en vliegt vervolgens naar de vliegbasis Tatoi in Athene. Naar verwachting landt de Spitfire om 15.00 uur op zijn eindbestemming.

    “In totaal zal het toestel in 10 uur van Engeland naar Athene vliegen”, zei Dimitris Kolias, vice-president van de stichting Ikaros die de restauratie van het unieke vliegtuig financierde, tegen persbureau AMNA. “Zodra de Spitfire het Griekse luchtruim binnenkomt, zal hij een ere-escorte krijgen van jachtvliegtuigen van de Griekse luchtmacht.”

    De MJ755 was een van de 77 Spitfires die door Groot-Brittannië na de Tweede Wereldoorlog aan de toenmalige Hellenic Royal Airforce werden aangeboden om te helpen bij de wederopbouw van de Griekse vloot. Op 27 februari 1947 werd het vliegtuig door RAF-piloot George Dunn DFC afgeleverd in Athene.

    In april van dat jaar voegde het zich bij het 335th Royal Hellenic Pursuit Squadron in Sedes. Vanaf 1949 werd het gebruikt als lesvliegtuig voor militaire piloten in Tatoi. In 1950 werd de MJ755 omgebouwd tot een fotoverkenningsvliegtuig, zijn laatste vlucht was in 1953.

    De Spitfire werd toen permanent aan de grond gezet en tentoongesteld, eerst op de vliegbasis Tatoi en daarna op de binnenplaats van het Oorlogsmuseum in Athene. In 1995 keerde het terug naar Tatoi na de oprichting van het Luchtmacht Museum. Drie jaar geleden werd het toestel overgebracht naar een speciale restauratiehangar op de luchthaven Biggin Hill (buiten Londen) voor een complete make-over.


    Zaal Europees Parlement vernoemd naar Manolis Glezos

    9 maart 2021

    Het Europees Parlement is van plan om een ​​van zijn vergaderruimtes in Brussel te vernoemen naar Manolis Glezos. De Griekse verzetsstrijder uit de Tweede Wereldoorlog en voormalig EP-lid overleed in maart vorig jaar op 97-jarige leeftijd.

    In een persbericht van het Europese Parlement wordt Glezos omschreven als “een belangrijke figuur in het nationale verzet tegen het fascisme.”

    Manolis Glezos zat in 1984 een half jaar in het Europese Parlement. Bij de Europese verkiezingen van 2014 was de toen 91-jarige Glezos kandidaat namens SYRIZA. Hij kreeg ruim 430.000 stemmen, meer dan enig ander Grieks kandidaat-lid. In juli 2015 gaf Glezos zijn Europese zetel op.

    Glezos verwierf bekendheid door tijdens de Tweede Wereldoorlog samen met zijn vriend Apostolos Santas een nazi-vlag van de Acropolis neer te halen. In de nacht van 30 mei 1941 beklommen twee jonge Grieken de rots om de vlag met hakenkruis te verwijderen die de Duitsers er een maand eerder – bij de bezetting van Athene – hadden opgehangen. Het was één van de eerste en belangrijkste daden van het Griekse verzet. Santas (die overleed in 2011) en Glezos zijn nooit gepakt voor hun actie.

    Tijdens de oorlog werd Manolis Glezos drie keer gearresteerd en herhaaldelijk gemarteld. In totaal bracht hij 16 jaar door in gevangen- en ballingschap. Niet alleen tijdens de nazi-bezetting, maar ook in de jaren daarna: tijdens de Griekse burgeroorlog en tijdens het Kolonelsregime. Glezos, die uitgroeide tot een volksheld, werd door de nationale regering meerdere malen ter dood veroordeeld vanwege zijn politieke opvattingen.