19 mei: Herdenking Pontische genocide

19 mei 2019

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

Honderden mensen met gele ballonnen vormden deze week een grote letter “G” op het Aristotelous-plein in het centrum van Thessaloniki. De menselijke keten vormde vervolgens op het plein de woorden “No more genocides”. Met de actie werd aandacht gevraagd voor de herdenking van de Pontische genocide, dit jaar 100 jaar geleden.

Volgens Yannis Papadopoulos, voorzitter van het coördinatiecomité voor jeugdzaken van de Pontische Grieken, stuurt het beeld van de menselijke “G” dat via sociale media wordt verspreid ‘een boodschap die sterker is dan woorden’. “We willen dat de boodschap en het beeld de hele wereld over gaan en dat buitenlanders zien wie we zijn en meer te weten komen over de Griekse en Pontische genocide.”

Etnische zuivering

Ieder jaar staat Griekenland op 19 mei stil bij de Pontische genocide: een etnische zuivering in het Ottomaanse Rijk waarbij tussen 1914 en 1922 duizenden Pontische Grieken werden vermoord.

Pontiërs zijn Grieken die zich in de 8e eeuw voor Christus vestigden in het gebied rond de Zwarte Zee, het uiterste noorden van het huidige Turkije. Ze noemden de streek Pontus, wat ‘zee’ betekent in het Oudgrieks. In de eeuwen daarna werden ook Pontische gemeenschappen gevestigd in Georgië, Rusland, Oekraïne en Kazachstan. Ze zijn christelijk en spreken dezelfde taal: het Pontisch, dat erg lijkt op Oudgrieks.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het Ottomaanse Rijk een bondgenoot van Duitsland waardoor het in oorlog raakte met Rusland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De Grieken stonden aan de kant van de geallieerden. In 1914 werden de eerste Pontische Grieken opgepakt, vermoord of naar concentratiekampen gebracht door het Turkse leger. Naar schatting zijn 350.000 – 1.000.000 Pontiërs omgekomen in de periode tussen 1914 en 1922.

Drie landen erkennen de genocide

In 1994 werd in Griekenland een wet aangenomen die de moord op Pontische Grieken als genocide erkent en 19 mei werd uitgeroepen uit tot officiële herdenkingsdag. Behalve Griekenland erkennen slechts twee andere landen (Cyprus en Zweden) de Pontische genocide.

Turkije ontkent de genocide formeel en verzet zich tegen internationale erkenning ervan. In Turkije is 19 mei een nationale feestdag, waarop wordt herdacht dat Atatürk de Turkse onafhankelijkheidsoorlog begon.


Alarmerend aantal dode dolfijnen in Egeïsche Zee

8 april 2019

De afgelopen weken is er een ‘zeer ongebruikelijke’ piek waargenomen in de dolfijnsterfte in de Egeïsche Zee. Dat zegt het Griekse Archipelagos Institute of Marine Conservation.

Sinds eind februari zijn er 15 dode dolfijnen gevonden langs de Griekse Egeïsche kustlijn. In dezelfde periode vorig jaar waren dat er slechts één of twee. Zes dolfijnen spoelden aan op Samos, dicht bij de Turkse kust. De dieren waren niet ziek en hadden geen verwondingen.

Hoewel het nog niet duidelijk is waardoor de dieren zijn overleden, legt het Archipelagos Institute wel een verband met de grootste oefening die de Turkse marine ooit heeft gehouden in de Egeïsche Zee. Tussen 27 februari en 8 maart deden meer dan 100 Turkse schepen mee aan de oefensessie “Blue Homeland”, daarbij werd gebruik gemaakt van sonar en scherpe munitie.

Oorlogsschepen gebruiken sonar om vijandelijke onderzeeërs te detecteren. Krachtige sonarapparatuur kan dolfijnen desoriënteren en verwonden. De dieren kunnen doof worden door de geluidsgolven, of ze proberen te vluchten waarna ze te snel boven water komen of aanspoelen op het strand – vaak met fatale gevolgen.

“We kunnen niet zeggen dat de Turkse oefeningen de dolfijnen hebben gedood. Maar het feit dat er zo’n ongewone en zorgwekkende toename in het sterftecijfer is, valt wel precies samen met de oefeningen”, zegt Anastassia Miliou van het Archipelagos Institute tegen persbureau AP.

De NAVO heeft een gedragscode aangenomen als het gaat om het gebruik van sonar, omdat de geluidsgolven schadelijk zijn voor zeedieren. De Griekse en Amerikaanse marine, die een grote aanwezigheid hebben in de Egeïsche Zee, houden zich aan deze code. Het is niet bekend of Turkije (ook NAVO-lid) dat ook doet.

Update 9/4: Turkije ontkent dat de dolfijnensterfte een gevolg is van de marine-oefening en zegt dat de strijdkrachten ‘zelfs tijdens operaties rekening houden met het milieu’ en ‘handelden met het besef dat we onze vrienden op zee moeten beschermen’.


Veerdienst tussen vasteland Turkije en Griekenland

15 maart 2019

Met ingang van 2 juni komt er een rechtstreekse bootverbinding tussen het vasteland van Griekenland en Turkije. De dagelijkse veerdienst wordt onderhouden door een Turkse rederij.

De boten gaan varen tussen de Griekse kustplaats Lavrion (bij Athene) en de Turkse stad Çeşme (bij Izmir). Volgens de Turkse krant Daily Sabah is het de eerste keer dat het Griekse en Turkse vasteland worden verbonden via een veerdienst.

Bülent Ipek, directeur van het in Istanbul gevestigde bedrijf, zegt in de krant dat de veerdienst de potentie heeft om de commerciële en sociale relaties tussen de twee landen te ontwikkelen. “De lijn zal niet alleen de economie in de regio een boost geven, maar het zal ook veel gemak bieden aan expats en toeristen”, aldus Ipek.

Er is gekozen voor de route Çeşme – Lavrion omdat dit de kortste afstand is tussen het Turkse en Griekse vasteland. De overtocht duurt ongeveer zeven uur.

Update 18/03:  De veerdienst wordt uitgevoerd door de Turkse rederij Aegean Sea Ways


Ankara zet prijs op hoofd van naar Griekenland gevluchte militairen

5 februari 2019

Turkije looft een grote som geld uit voor de uitlevering van de acht militairen die na de couppoging van juli 2016 naar Griekenland vluchtten. Dit werd bekend kort voordat de Griekse premier Alexis Tsipras in Ankara arriveerde voor een bezoek.

Het Turkse staatspersbureau Anadolou meldt dat de regering in totaal 5,6 miljoen euro op het hoofd van de acht officieren heeft gezet. Ook plaatste Turkije hen op de lijst van meest gezochte terroristen in de hoogste categorie. Volgens Turkije zijn de militairen lid van de Hizmet-beweging van Fetullah Gülen – door Ankara ook wel FETO (Fetullah Terroristische Organisatie) genoemd – en waren ze betrokken bij de staatsgreep. De militairen ontkennen dit.

Asiel in Griekenland

De acht militairen vluchtten in juli 2016 na de mislukte coup met een legerhelikopter naar Griekenland en vroegen daar politiek asiel aan. Hun verblijf in Griekenland is al langere tijd een twistpunt tussen beide landen. Turkije eist dat Griekenland de militairen uitlevert. Het Griekse hooggerechtshof heeft de verzoeken telkens afgewezen, omdat wordt gevreesd dat de militairen in Turkije geen eerlijk proces zullen krijgen en het risico lopen om gemarteld te worden. De beslissing van het hooggerechtshof is onherroepelijk.

Giorgos Koumoutsakos, die namens oppositiepartij Nea Dimokratia in het parlement zit en buitenlandse zaken in zijn pakket heeft, beschuldigde Turkije van ‘een nieuwe provocerende zet’ om ‘het bezoek van Tsiras te ondermijnen’. “Turkije looft een premie uit voor de uitlevering van de acht Turkse militairen, ongeacht de definitieve beslissingen van het onafhankelijke Griekse rechtssysteem dat hen asiel heeft verleend”, zei Koumoutsakos.

Bezoek Tsipras aan Turkije

Premier Tsipras brengt een tweedaags bezoek aan Turkije. Verwacht wordt dat de kwestie van de acht militairen ook aan bod al komen als hij de Turkse president Recep Tayyip Erdogan ontmoet. Morgen bezoekt Tsipras een orthodox seminarie op Halki, een eiland voor de kust van Istanbul. Hij is de eerste Griekse premier die dit doet. Het seminarie, dat orthodoxe kerkleiders opleidde, is sinds 1971 gesloten ondanks oproepen aan de Turkse regering om het te heropenen.

Update: President Erdogan heeft er bij Tsipras op aangedrongen de militairen terug naar Turkije te sturen. “Griekenland moet de voortvluchtige militairen op de juiste manier behandelen. Zij zijn verantwoordelijk voor de doden”, zei hij. Erdogan zei ook dat Griekenland geen’ veilige haven ‘voor terroristen mag worden.

Tsipras antwoordde dat ‘coupplegers niet welkom zijn in Griekenland’, maar dat ‘Griekenland de beslissingen van de rechterlijke macht moet respecteren’. De premier verwees daarmee naar het Griekse hof dat de uitlevering van de militairen aan Turkije afwijst en hen asiel verleent.


Griekse marinebaas: Elke nacht is het oorlog

30 november 2018

De Griekse vloot is in een constante staat van paraatheid om de nationale soevereiniteit en territoriale integriteit te verdedigen. Dat zei admiraal Nikos Tsounis, commandant van de Griekse marine, tegen persbureau AMNA.

Tsounis verwees naar de voortdurende schendingen van Griekse territoriale wateren en luchtruim door Turkse schepen en gevechtsvliegtuigen.

Het aantal schendingen is sterk toegenomen volgens de marinebaas. In 2009 waren er 90 verdachte passages van Turkse schepen in de Griekse territoriale wateren. In 2017 waren dat er 1998 en in de eerste negen maanden van dit jaar stond de teller al op 1249 schendingen. “Elke nacht is er een oorlog in de Egeïsche Zee”, zei Tsounis.

Vorig jaar werden in totaal 3317 schendingen van het Griekse luchtruim door Turkse vliegtuigen geregistreerd. In de eerste negen maanden van 2018 waren dat er 3147.


Na 167 dagen zijn Griekse militairen weer thuis

15 augustus 2018

Na 167 dagen Turkse hechtenis zijn de twee Griekse militairen weer terug op vaderlandse bodem. Ze arriveerden vannacht rond 03.00 uur lokale tijd met het regeringsvliegtuig in Thessaloniki.

Plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Giorgos Katorugalos en adjunct-stafchef Konstantinos Floros waren naar Turkije gevlogen om het tweetal op te halen in Edirne.

Luitenant Aggelos Mitretodis en sergeant Dimitris Kouklatzis waren gekleed in uniform toen ze aankwamen op het vliegveld van Thessaloniki. Ze werden daar opgewacht door minister van Defensie Panos Kammenos, stafchef van het leger Alkiaviadis Stefanis, een militaire erewacht en hun ouders.

“Het enige wat ik wil zeggen is: bedankt voor alle steun”, zei Mitredotis tegen de aanwezige verslaggevers. Na een kleine welkomstceremonie werden de militairen voor medisch onderzoek naar een militair hospitaal gebracht.

‘Geweldige dag’

“Dit is een geweldige dag voor ons moederland, de dag van Onze Lieve Vrouw, de dag van Tinos in 1940”, zei Kammenos tegen de pers. Hij verwees daarmee naar de feestdag Maria Hemelvaart die op 15 augustus valt en naar de Italiaanse torpedering van een Grieks oorlogsschip bij Tinos op deze dag in 1940.

“Ik hoop dat hun vrijlating een nieuwe dag inluidt in de Grieks-Turkse betrekkingen. We kunnen vreedzaam samenleven, ten behoeve van onze beide volkeren”, aldus Kammenos, die eerder beweerde dat de militairen ‘gegijzeld’ werden in opdracht van de Turkse president Erdogan. Turkije zou hen willen ruilen voor de acht Turkse militairen die  naar Griekenland vluchtten na de mislukte militaire coup in juli 2016 en politiek asiel aanvroegen.

Proces afwachten in vrijheid

De twee Griekse militairen werden begin maart tijdens een routinepatrouille in het grensgebied van Evros gearresteerd door Turkse troepen toen ze in slecht weer per ongeluk de grens overstaken. Ze zaten 167 dagen in de zwaarbewaakte gevangenis van Edirne, zonder dat er een officiële aanklacht was ingediend.

Gisteren oordeelde een Turkse rechter dat er geen redenen zijn om hen nog langer vast te houden en dat ze hun proces in vrijheid mogen afwachten.


Griekse militairen vrijgelaten uit Turkse cel

14 augustus 2018

De twee Griekse militairen die sinds begin maart zonder proces vastzitten in een Turkse gevangenis, zijn vandaag in afwachting van hun proces vrijgelaten. Waarschijnlijk keren ze morgen terug in Griekenland.

Een Turkse rechtbank onderzocht een nieuw verzoek om hun vrijlating en oordeelde dat er geen redenen zijn om het tweetal nog langer vast te houden. De uitspraak noemt geen beperkende maatregelen, wat betekent dat de militairen mogen terugkeren naar Griekenland.

Die beslissing kwam als een verrassing, omdat eerdere verzoeken tot vrijlating telkens werden afgewezen door de Turkse rechtbank. Omdat de twee Griekse militairen geen permanent adres hebben in Turkije, zijn ze  volgens de Turkse autoriteiten vluchtgevaarlijk.

Gronding onderzoek van hun mobiele telefoons zou nu hebben aangetoond dat de Grieken geen foto’s of video’s hadden gemaakt in de verboden militaire zone. De rechter oordeelde vandaag dat er daarom geen sprake was van militaire spionage en dat het tweetal alleen berecht zal worden voor het illegaal oversteken van de grens.

‘Daad van rechtvaardigheid’

Kort nadat het nieuws bekend werd, noemde premier Alexis Tsipras de vrijlating van de twee Griekse officieren ‘een daad van rechtvaardigheid die zal helpen om vriendschap, goed nabuurschap en stabiliteit in de regio te versterken’.

“Ik zou onze officieren en hun families willen feliciteren en bedanken voor hun moed, geduld en vertrouwen in de inspanningen van ons allen, die uiteindelijk gerechtvaardigd waren”, zei Tsipras in een tweede tweet, “Άγγελε, και Δημήτρη, καλή πατρίδα, και καλή λευτεριά.”, voegde hij daar aan toe.

167 dagen

Luitenant Aggelos Mitretodis en sergeant Dimitris Kouklatzis zaten 167 dagen zonder proces achter de tralies in de zwaarbewaakte gevangenis van Edirne. Ze werden tijdens een routinepatrouille in het grensgebied van Evros gearresteerd door Turkse troepen toen ze in slecht weer per ongeluk de grens overstaken.

De Grieken zouden worden verdacht van spionage en het illegaal betreden van een militaire zone. Officiële aanklachten tegen de Griekse militairen zijn nooit ingediend en er werd geen datum vastgesteld voor een rechtszaak. De Griekse regering, de Europese Unie en het Europees Parlement hebben Ankara de afgelopen maanden herhaaldelijk opgeroepen de ‘illegale detentie’ van de twee Griekse militairen te beëindigen.