Griekenland waarschuwt bondgenoten voor conflictgevaar Turkije

7 september 2022

De Griekse regering heeft de NAVO-partners, de Europese Unie en het hoofd van de Verenigde Naties schriftelijk verzocht om de steeds agressievere uitlatingen van buurland Turkije formeel te veroordelen.

Ze citeerde opmerkingen van de Turkse president Erdogan over de Griekse ‘bezetting’ van eilanden in de Egeïsche Zee die al decennia deel uitmaken van Griekenland en uitlatingen over het Griekse volk dat hij ‘verachtelijk’ noemde.

De huidige bilaterale spanningen zouden kunnen escaleren in een tweede openlijk conflict op Europees grondgebied, denken de Grieken. “Het is onaanvaardbaar dat wij bedreigingen ontvangen die de Griekse soevereiniteit in twijfel trekken”, zei premier Kyriakos Mitsotakis.

In de brieven, waarvan persbureau Associated Press kopieën inzag, zegt de Griekse minister van Buitenlandse Zaken Nikos Dendias dat het gedrag van Turkije – een NAVO-bondgenoot – door de drie instanties moet worden afgekeurd. De minister sprak van ‘neo-Ottomaanse intimidatie’ door het buurland.

“Door dit niet op tijd te doen of door de ernst van de zaak te onderschatten, lopen we het risico opnieuw getuige te zijn van een situatie die vergelijkbaar is met die zich momenteel in een ander deel van ons continent afspeelt”, schreef Dendias, met een verwijzing naar de oorlog in Oekraïne. “Dit is iets dat niemand van ons echt zou willen zien.”

Invasiedreigement

De Turkse president Erdogan herhaalde gisteren een nauwelijks verholen invasiedreigement dat hij ook in het weekend al had geuit. “Op een nacht kunnen we zomaar toeslaan”, zei Erdogan, als reactie op vermeende Griekse bedreigingen.

Volgens Turkije schendt Griekenland internationale overeenkomsten door een militaire aanwezigheid op de eilanden in de Egeïsche Zee – waarvan Erdogan claimt dat ze Turks zijn. Athene antwoordde daarop dat het bereid is zijn soevereiniteit te verdedigen.

Ook beweert Erdogan dat Griekenland tijdens NAVO-oefeningen boven het oostelijke deel van de Middellandse Zee het Turkse luchtruim schendt. Dendias beschuldigde Turkije van 6100 schendingen van het Griekse luchtruim dit jaar en 1000 schendingen van de territoriale wateren. “Turkije schendt dagelijks de grenzen van onze nationale soevereiniteit”, zei hij.


Erdogan dreigt Athene:  We kunnen zomaar toeslaan

4 september 2022

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft Griekenland gedreigd met een mogelijk militair ingrijpen. Hij zei dat dat Griekenland Turkse eilanden bezet houdt en dat Ankara ‘alles zal doen wat nodig is, als het moment daar is’.

“De prijs zal hoog zijn. We zeggen maar één ding tegen Griekenland: vergeet Smyrna niet. Op een nacht kunnen we zomaar toeslaan.” Erdogan refereerde daarmee aan september 1922 toen een deel van de Griekse bevolking van de stad Smyrna – het huidige Izmir – werd uitgemoord en meer dan een miljoen Grieken hun geboortegrond in Klein-Azië moesten ontvluchten.

Erdogan heeft de uitdrukking ‘op een nacht kunnen we zomaar toeslaan’ eerder gebruikt om te zinspelen op militaire acties tegen Koerdische militanten in Syrië en Irak. Hij maakte die dreigingen uiteindelijk meerdere keren waar.

De Turkse president claimt al langer dat de eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee niet bij Griekenland horen, maar eigenlijk Turks zijn. Hij beschouwt het Vredesverdrag van Lausanne, dat in 1923 de landsgrenzen tussen Turkije en Griekenland bepaalde, als verraad.

De afgelopen jaren zijn de spanningen tussen de twee buurlanden regelmatig hoog opgelopen door diverse geschillen, waaronder territoriale aanspraken in de Egeïsche Zee en meningsverschillen over het luchtruim daar. De afgelopen 50 jaar liep het drie keer bijna uit op oorlog.


Felicitatie-tweet over ‘ramp in Klein-Azië’ valt verkeerd bij Grieken

31 augustus 2022

Een tweet van het Geallieerde Landcommando van de NAVO (LANDCOM), waarin Turkije wordt gefeliciteerd met de 100ste verjaardag van zijn onafhankelijkheid, is bij Griekenland in het verkeerde keelgat geschoten.

De permanente vertegenwoordiger van Griekenland in de NAVO heeft bij secretaris-generaal Jens Stoltenberg een klacht ingediend waarin hij de actie veroordeelt.

“De post in kwestie is niet alleen ongepast, maar ook onaanvaardbaar”, zei het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. Het Griekse leger zal volgens het ministerie een soortgelijke klacht indienen bij het hoofdkwartier Geallieerde Mogendheden Europa (SHAPE).

Het Geallieerde Landcommando, dat zijn hoofdkantoor in Izmir heeft, verstuurde gistermorgen een bericht op Twitter om de overwinning van Turkije op Griekenland in de Grieks-Turkse oorlog in 1922 te herdenken: “ZAFER BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN / HAPPY VICTORY DAY. Today is the 100th Anniversary of Turkish Independence. We join our Turkish allies across NATO& beyond in celebration of their Victory and Turkish Armed Forces Day.”

Het Twitter-account van LANDCOM houdt religieuze en nationale feestdagen van de lidstaten bij en stuurt bij elke gelegenheid een felicitatie-tweet, ook naar Griekenland.

Megali Katastrofi 1922

Wat Turkije op 30 augustus viert als de ‘Dag van de Overwinning’, is de Slag om Dumlupinar. Dit was de slag in de Grieks-Turkse oorlog (1919-1922) die eindigde in de verpletterende nederlaag van het Griekse leger. De Griekse generaals Nikolaos Trikoupis en Kimon Digenis werden krijgsgevangen genomen.

De strijd leidde in september 1922 tot de ‘Megali Katastrofi’ (grote ramp). Een deel van de Griekse bevolking van de stad Smyrna – het huidige Izmir – werd uitgemoord en er kwam een enorme vluchtelingenstroom op gang, omdat meer dan een miljoen Grieken hun geboortegrond in Klein-Azië moesten ontvluchten.

Anderen werden later bij een bevolkingsuitwisseling tussen Turkije en Griekenland het land uitgezet. Duizenden van hen overleefden die uittocht niet.

Update 01/09: Het Geallieerde Landcommando (LANDCOM) van de NAVO heeft de bewuste tweet verwijderd. Het bericht was gisteravond niet meer zichtbaar.


Turkije wijst Griekse journalist uit

29 augustus 2022

Turkije heeft de Griekse journalist Evangelos Areteos uitgewezen omdat hij volgens de Turkse autoriteiten ‘een gevaar voor de openbare orde zou opleveren’.

Areteos werkte 23 jaar in Turkije en woonde er acht jaar. Hij werd het land uitgezet nadat politie op het Sabiha Gökçen-vliegveld in Istanbul zijn telefoon had gecontroleerd en hem had ondervraagd. De journalist meldt dat op social media.

De journalist werkt altijd geaccrediteerd en heeft ook nu een werkvergunning. “De beslissing van de Turkse autoriteiten is iets dat ik niet kan begrijpen”, zegt hij. “Het is een diep bedroevende ontwikkeling die mij met verdriet achterlaat.”

Hij vermoedt dat zijn uitwijzing te maken heeft met zijn reizen in Zuidoost-Turkije en andere delen van het land en een reis naar Noord-Syrië in 2015. Foto’s, contacten en berichten van Koerden in Noord-Syrië op zijn telefoon zouden volgens Areteos aanleiding zijn geweest voor de beslissing.

Evangelos Areteos, in 1971 geboren in Athene, studeerde rechten in Frankrijk en islamitische studies in België. Hij schreef in 2018 “Van de utopie van Gezi tot de staatsgreep”, een boek over de aanloop naar de Gezi-demonstraties in 2013 en de mislukte couppoging tegen president Erdogan in 2016. Areteos was ook co-auteur van het boek “Turkije: De trein van de grote modernisering” uit 2019.

“Ik zal Turkije blijven volgen en met dezelfde overtuigingen werken, zelfs op afstand, in de hoop dat de Turkse autoriteiten op een bepaald moment hun besluit zullen terugdraaien”, zegt de journalist.


Vluchtelingen al dagen vast op eilandje in grensrivier

12 augustus 2022

Een groep van 39 Syrische vluchtelingen zit al dagen vast op een eilandje in de rivier Evros, die de grens vormt tussen Turkije en Griekenland. Beide landen hebben hulp geweigerd.

Een 5-jarig meisje is overleden nadat ze door een schorpioen zou zijn gestoken, twee dagen na hun aankomst op het eilandje. Een 9-jarig meisje zou in kritieke toestand verkeren na een schorpioensteek.

De groep Syriërs (waaronder 12 kinderen, 3 zwangere vrouwen en een 70-jarige vrouw met diabetes) wacht al dagen op hulp. Activisten hebben namens hen noodoproepen gedaan naar de Griekse politie. Ondanks een bevel van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens weigert Griekenland een helpende hand.

Heen en weer over grens geduwd

Volgens Athene bevinden ze zich buiten Grieks grondgebied. In een verklaring zegt de Griekse politie dat de Turkse autoriteiten is verzocht ‘dringend alle noodzakelijke maatregelen te nemen’ om de migranten snel van het eilandje te krijgen en hen ‘alle noodzakelijke hulp’ te bieden.

De vluchtelingen op het eiland hebben via hun telefoon contact met mensenrechtenorganisaties, advocaten en journalisten. Ze zeggen dat de Turkse autoriteiten hen op 7 augustus naar het eilandje hebben gedwongen. Ze overleefden door rivierwater te drinken en maïs en bladeren te eten, terwijl ze door insecten werden gebeten. Op het eiland zijn slangen en schorpioenen.

Volgens de Syriërs worden ze al wekenlang heen en weer over de Turks-Griekse landgrens geduwd. In het sterk gemilitariseerde grensgebied kunnen advocaten, mensenrechtenorganisaties of journalisten niet legaal binnenkomen.

“Het is hier de hel”

“Het is hier de hel. We zijn met geweld naar dit eiland gedwongen. We houden het hier niet langer uit. We hebben honger en dorst. Help ons alsjeblieft”, zei de 28-jarige Baida in een WhatsApp voicebericht aan journalisten van onder meer de Griekse krant Efimerida ton Syntakton, het Duitse weekblad Der Spiegel en Al Jazeera.

De vrouw deelde ook foto’s van het overleden meisje met de journalisten. “Een meisje stierf. Een kind. Ze is dood. Ik kan niks doen”, zei ze. “Niemand hoort onze stemmen. Als je onze stem hoort, help ons dan.”

Volgens journalisten en mensenrechtenorganisaties strandde op 14 juli voor het eerst een grotere groep vluchtelingen op het eilandje in de grensrivier. Zij werden door Griekenland teruggebracht naar Turkije. Deze zogeheten pushbacks zijn illegaal en in strijd met internationale verdragen.

Update 17/08: De groep vluchtelingen is door de Griekse politie van het eiland gehaald. Migratieminister Notis Mitarachi zei dat Griekenland zou proberen het lichaam van de 5-jarige Maria op te halen. Het meisje overleed waarschijnlijk door een schorpioensteek. Haar 9-jarige zusje is nog ernstig ziek.


Migrantenboot zinkt ten oosten van Karpathos

10 augustus 2022

Ten oosten van het eiland Karpathos is een grote zoek- en reddingsoperatie opgezet, nadat een boot met tientallen migranten aan boord is gezonken.

De boot kwam afgelopen nacht in de problemen. Er wordt met helikopters en schepen gezocht naar drenkelingen. De Griekse kustwacht heeft op 60 kilometer van Karpathos 29 mannen uit zee gehaald.

Deze overlevenden, afkomstig uit Afghanistan, Irak en Iran, vertelden volgens de kustwacht dat er ongeveer 60 tot 80 mensen aan boord waren toen het schip zonk. Slechts een klein aantal migranten droeg reddingsvesten.

De meest voorkomende zeeroute voor asielzoekers uit het Midden-Oosten, Azië en Afrika is van Turkije naar de nabijgelegen Griekse eilanden. Maar tegenwoordig sturen mensensmokkelaars migranten in zeilboten steeds vaker vanuit Turkije rechtstreeks naar Italië.

De reden om die lange gevaarlijke route te kiezen, is de harde houding van de Griekse kustwacht die wordt verweten ‘pushbacks’ uit te voeren en boten verhindert de Griekse eilanden te bereiken. De regering in Athene ontkent de beschuldigingen.

Pushbacks zijn in strijd met internationale afspraken. Migranten die de Griekse wateren bereiken, moeten volgens de regels de kans krijgen om asiel aan te vragen.


Mitsotakis wil opheldering over provocerende kaart Turkije

11 juli 2022

Premier Kyriakos Mitsotakis heeft in een bericht op Twitter scherp gereageerd op de provocerende kaart die Devlet Bahçeli, leider van de extreemrechtse Turkse Partij van de Nationalistische Beweging (MHP), gisteren presenteerde.

Op die kaart zijn alle eilanden in het noorden, oosten en zuiden van de Egeïsche Zee met rood gemarkeerd als Turks grondgebied. Het gaat onder meer om Lesbos, Chios, Samos, alle eilanden van de Dodekanesos en Kreta.

Bahçeli kreeg de kaart als cadeau uitgereikt op het hoofdkwartier van de ultranationalistische, neofascistische organisatie Grijze Wolven, die wordt gezien als de militante vleugel van de MHP. De MHP is een coalitiepartner in de regering van president Erdogan.

“Kijk goed naar deze kaart. Kreta, Rhodos, Lesbos, Chios, Samos, allemaal opgeslokt door Turkije. Een koortsdroom van extremisten of het officiële beleid van Turkije? Nog een provocatie of het echte doel? President Erdogan moet zijn standpunt duidelijk maken over de laatste capriolen van zijn junior coalitiepartner”, schrijft de Griekse premier.

Erdogan streeft naar nieuw Groot-Turkije

Turkije claimt al langer dat de eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee niet bij Griekenland horen, maar eigenlijk Turks zijn. President Erdogan streeft naar een nieuw Groot-Turkije. In september 2019 presenteerde hij een plan met de naam ‘Blauw Moederland’. Bahçeli heeft al vaak gedreigd tot het uiterste te gaan met betrekking tot Griekenland.

Erdogan erkent het Vredesverdrag van Lausanne – dat in 1923 de landsgrenzen tussen Turkije en Griekenland bepaalde – niet en eist dat Griekenland de eilanden demilitariseert. In mei van dit jaar beklaagde de Griekse regering zich bij de Verenigde Naties beklaagd over het buurland. In een brief noemde Griekenland de Turkse beweringen ‘juridisch, historisch en feitelijk onhoudbaar’.


Grieken vechten goedkeuring term ‘TurkAegean’ aan

28 juni 2022

Het besluit dat Turkije de term ‘TurkAegean’ mag gebruiken als handelsmerk voor al zijn toerismecampagnes, heeft deze week voor woedende reacties gezorgd in Griekenland.

De Griekse minister van Toerisme Vassilis Kikilias zei tegen staatsomroep ERT dat Griekenland juridische stappen zal ondernemen tegen het EU-agentschap dat verantwoordelijk is voor handelsmerken (EUIPO) en dit proces zal aanvechten.’

‘Internationale schande’

Volgens diverse Griekse academici en politici is het een nieuwe stap van het buurland om de territoriale rechten van Griekenland te betwisten. Professor in de Griekse taal Georgios Babiniotis, noemde het EU-besluit een ‘internationale schande’. Hij verklaarde dat de term ‘Ege’, wat Oudgrieks is, verwijst naar de Egeïsche Zee en dat de Turken het in de 16e en 17e eeuw de ‘Zee van de Grieken’ noemden.

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Georgios Katrougalos zei op Twitter dat het EU-besluit onaanvaardbaar is, vooral nu Turkije aanhoudende agressie vertoont tegen Griekenland in de Egeïsche Zee.

TurkAegean

Turkije heeft in juli 2021 bij EUIPO een aanvraag ingediend voor het gebruik van de term ‘Turkaegean’ . Het EU-agentschap keurde de aanvraag in december vorig jaar goed – zoals vorige week bleek.

Dat betekent dat Turkije tot juli 2031 de term ‘TurkAegean’ in al zijn Europese reclamecampagnes mag gebruiken: voor tv, radio, online, voor toeristische accommodaties en autoverhuur en voor tientallen andere diensten.


108 migranten gered bij Mykonos, 56 bij Rhodos

19 juni 2022

Bij een schipbreuk voor de kust van Mykonos zijn 108 migranten gered. Dat heeft de Griekse kustwacht laten weten. Het gaat om 21 kinderen, 24 vrouwen en 63 mannen, voornamelijk Afghanen, Syriërs en Egyptenaren.

Onder de geredde opvarenden waren ook zes mensensmokkelaars die werden gearresteerd door de havenautoriteiten van Mykonos. Er worden nog vier mensen vermist, waaronder ook kinderen. De zoektocht naar de vermisten verloopt moeizaam door de hevige wind in de regio.

De zeilboot, die vanaf de Turkse westkust vertrok en op weg was naar Italië, kwam vroeg in de ochtend in de problemen ten zuidwesten van het eiland Delos. Geen van de passagiers droeg een reddingsvest, meldden lokale media. Volgens berichten belden de migranten het alarmnummer van de kustwacht om hulp te vragen.

Vanwege het stormachtige weer en omdat er water in de boot lekte, besloot de kustwacht om de boot naar het eilandje Agios Georgios te brengen, zodat de opvarenden daar veilig van boord konden gaan. Maar tijdens de reddingsactie brak de zeilboot in tweeën waardoor ze in het water belandden. Drie geredde passagiers moesten met verwondingen naar het ziekenhuis.

Bij een ander incident met een gestrande zeilboot werden vandaag ook 56 migranten gered uit een baai op Rhodos.

‘Turkije moet samenwerken met EU en Griekenland’

De Griekse minister van Migratie Notis Mitarakis wendde zich in een tweet tot de Turkse minister van Binnenlandse Zaken Süleyman Soylu. Hij schreef dat Turkije met de Europese Unie en Griekenland moet samenwerken om mensenlevens te beschermen en smokkelnetwerken op te rollen.

De Turkse president Erdogan beschuldigde Griekenland van ‘het doden van vrouwen en kinderen in de Egeïsche Zee’.

Mensensmokkelaars sturen migranten in zeilboten steeds vaker vanuit Turkije rechtstreeks naar Italië. Sinds het begin van het jaar zou het al zo’n 4000 mensen gelukt zijn om de overtocht te maken, maar er gebeuren ook nog steeds ongelukken met de overvolle boten.

De reden om die lange gevaarlijke route te kiezen, is de harde houding van de Griekse kustwacht die wordt verweten ‘pushbacks’ uit te voeren en boten verhindert de Griekse eilanden te bereiken. De regering in Athene ontkent de beschuldigingen.


Athene: Kaarten bewijzen illegaliteit Turkse claims

9 juni 2022

Het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft op de website 16 kaarten gepubliceerd die moeten aantonen dat de Turkse claims over Griekse eilanden en gebieden in de Egeïsche Zee illegaal zijn.

Volgens het ministerie is het een poging om ‘het grote publiek meer bewust te maken van het Turkse revisionisme tussen 1973 en 2022’. De kaarten geven op een ‘levendige en onweerlegbare manier de Turkse illegale eenzijdige acties en claims weer’.

Illegale claims en acties

De kaarten beginnen chronologisch met de status quo die werd vastgelegd in de Verdragen van Lausanne (1923) en Parijs (1947). Vervolgens worden de Turkse claims gepresenteerd, te beginnen met de illegale vergunningen van de Turkse staatsoliemaatschappij (TPAO) voor de exploratie van olievelden in gebieden van het Griekse continentale plat in de Noord-Egeïsche Zee in 1973.

In de jaren tachtig volgde de poging om de Griekse verantwoordelijkheid voor opsporings- en reddingsdiensten in de helft van de Egeïsche Zee over te nemen. Daarna volgden de ‘grijze zone’-theorie, het verlenen van nieuwe vergunningen in het oostelijke Middellandse Zeegebied, de goedkeuring van de ‘Blue Homeland’ als officiële doctrine, het ‘Turks-Libische Memorandum’ en tot slot de meest recente Turkse eis om de Griekse Egeïsche eilanden te demilitariseren.

Met de gepubliceerde kaarten wil het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken de de omvang van het Turkse revisionisme documenteren. Volgens Griekenland schendt Turkije hiermee het internationaal (zee)recht en bedreigt het buurland de vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio.

Hoog opgelopen spanningen

De spanningen tussen de twee NAVO-lidstaten zijn de afgelopen weken weer extreem hoog opgelopen. Met name het Turkse argument dat de Griekse soevereiniteit van de Egeïsche eilanden verband houdt met een verplichting om deze eilanden te demilitariseren, wekt de woede van de Grieken.

De Turkse president Erdogan beschouwt het Vredesverdrag van Lausanne, dat in 1923 de landsgrenzen tussen Turkije en Griekenland bepaalde, als verraad. “We hebben de huidige grenzen nooit vrijwillig geaccepteerd“, zei Erdogan in 2016.

Ook ruziën de twee buurlanden over aardgasvoorraden in de zeebodem van de Egeïsche Zee. Daarnaast zijn de Turken zijn boos over de nauwe samenwerking tussen de Grieken en de Verenigde Staten, die in Griekenland militaire bases hebben.