Oudste Griekse scheepswrak ontdekt in Zwarte Zee

23 oktober 2018

[klik op een foto voor een vergroting]

Op de bodem van de Zwarte Zee hebben archeologen een intact wrak van een oud Grieks schip gevonden. Volgens de onderzoekers ligt het schip er al ruim 2400 jaar. Ze vermoeden dat het gaat om het oudste volledige scheepswrak ter wereld.

“We hebben heel weinig fragmenten van schepen uit die periode en niets soortgelijks uit de Griekse wereld”, Jon Adams, hoogleraar archeologie aan de Universiteit van Southampton en leider van het team dat het wrak ontdekte, in The Times.

Dikke laag slib

Het 23 meter lange schip ligt op zijn kant en is compleet met mast, roeibanken en roeren. Door het lage zuurstofgehalte van de Zwarte Zee blijven houten wrakken er relatief goed bewaard. Het is onduidelijk of het schip ook een vracht vervoerde, omdat de binnenkant met een dikke laag slib is bedekt. De thuishaven van het schip was waarschijnlijk een van de oude Griekse nederzettingen langs de kust van het huidige Bulgarije.

Het scheepswrak bevindt zich op ruim 2 kilometer diepte, ongeveer 75 kilometer uit de Bulgaarse kust. Volgens de wetenschappers toont die locatie aan dat de Griekse handelsschepen zich heel ver uit de kust waagden. “De oude zeevaarders ‘omarmden’ de kust niet door angstig van haven naar haven te varen, maar zeilden op de open zee”, aldus Adams.

Odysseus

De archeologen waren verbaasd toen ze ontdekten dat het koopvaardijschip er precies zo uitziet als de tekeningen die de oude Griekse wijnvazen ​​sierden, zoals de beroemde ‘Siren Vase’. Daarop is een afbeelding te zien van Odysseus die is vastgebonden aan de mast terwijl zijn schip langs drie Sirenen vaart. De vaas – die dateert uit ongeveer 480 voor Christus – is te zien in het British Museum.

“Niemand wist hoe nauwkeurig de weergave op de ‘Siren Vase’ was en of de kunstenaar het heeft verzonnen of tekende wat hij zag,’ zegt Adams. “Nu hebben we archeologisch bewijs dat een schip tot in detail toont, tot aan de vorm van het roerblad. De zogenoemde ‘Siren Painter’ moet bekend zijn geweest met schepen.”

Meer wrakken

Het Griekse schip is een van de 67 wrakken die het Black Sea Maritime Archaeological Project de afgelopen drie jaar heeft gevonden. Het project brengt met behulp van op afstand bestuurbare onderzeeërs het oude landschap van de Zwarte Zee in kaart. Het gebied liep duizenden jaren geleden onder water toen na de laatste ijstijd de gletsjers smolten en de zeespiegel steeg.

Volgens de onderzoekers vertellen de schepen op de zeebodem een verhaal van intensieve zeevaart die de gemeenschappen rond de Zwarte Zee al vanaf de vroegste tijden verbond. Mogelijk liggen op de bodem van de Zwarte Zee nog oudere scheepswrakken, omdat nog geen 5 procent van het gebied is onderzocht.