Journalist krijgt voorwaardelijke celstraf om tweet

22 januari 2020

De Griekse onderzoeksjournalist en uitgever Kostas Vaxevanis is veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van vijf maanden met een proeftijd van drie jaar vanwege een satirische tweet over ex-premier Antonis Samaras.

In februari 2018 retweette Vaxevanis een foto van Samaras met het bijschift ‘Οποιος ανοίγει το στοματάκι του θα έχει την τύχη του Μαυρίκου. Το αἰσθάνομαι. (Wie zijn mond opendoet, zal het lot van Mavrikos treffen. Ik voel het) Die tekst van de meme suggereert dat de voormalige premier personen bedreigt die onderzoek doen naar de Novartis-zaak. Vaxevanis schreef er het commentaar ‘u zegt?’ boven.

Smaad

Samaras is één van de tien Griekse politici die worden genoemd in het schandaal rond het Zwitserse farmaceutische bedrijf Novartis, dat miljoenen aan steekpenningen zou hebben betaald aan Griekse artsen en vooraanstaande politici. De naam Mavrikos in de bewuste tweet verwijst naar Panayiotis Mavrikos, uitgever van de krant Acropolis die in 2016 om het leven kwam bij een verdacht auto-ongeluk.

Een naaste medewerker van Samaras noemde het bericht dat Vaxevanis in 2018 retweette ‘vulgair, provocerend en beledigend’ en de ex-premier spande een rechtszaak aan tegen de journalist wegens smaad. Vandaag oordeelde de rechter dat er geen sprake was van smaad, maar wel van laster en dat Vaxevanis daarvoor vijf maanden voorwaardelijke celstraf kreeg.

“Een heksenjacht begint met de criminalisering van memes en twitter”, reageerde de journalist en uitgever van Documento, die tegen de straf in beroep gaat.

Lagarde-lijst

In 2012 en 2013 moest Vaxevanis voor de rechter verschijnen voor het publiceren van de ‘Lagarde lijst’ met de namen van meer dan 2000 rijke en prominente Grieken met een bankrekening in Zwitserland. Hij stelde dat hij de lijst had gepubliceerd om een systeem van corruptie bloot te leggen. Hij werd tweemaal vrijgesproken van het overtreden van de privacywetgeving.

In maart 2013 won Vaxevanis de Index on Censorship Award voor zijn onthullingen over de ‘Lagarde lijst’. Index on Censorship is een non-gouvernementele organisatie die zich inzet voor de vrijheid van meningsuiting en persvrijheid.


‘America first, Greece second’

23 februari 2017

Enkele weken geleden scoorde Arjen Lubach met het Trump-filmpje uit zijn programma Zondag met Lubach een wereldwijde viral. Diverse landen maakten vervolgens een eigen variant van de video. Het duurde even maar er is nu ook een Griekse versie, gemaakt door het satirische tv-programma Radio Arvyla.


Maatschappijkritiek met Playmobil-poppetjes

24 oktober 2015

plasticmobilism_GDBondskanselier Angela Merkel die twee Griekse politici als honden aan de leiband heeft. Een aanhanger van Gouden Dageraad die een vredesduif (en hersenen) doodt. Vluchtelingkinderen als verdronken engelen op de zeebodem.

Het zijn scenes die Nikos Papadopoulos creëert met behulp van Playmobil-figuren en waarmee hij zijn visie op de actualiteit geeft. De foto’s maakt hij met zijn smartphone en plaatst hij op zijn blog en Facebookpagina Plasticobilism, die bijna 19.000 likes heeft.

De geënsceneerde foto’s zijn een sociaal en politiek commentaar, maar ook een soort beelddagboek van de zware periode die Griekenland doormaakt. Papadopoulos noemt het maken van de scenes zelfs een vorm van therapie.

De 36-jarige comedy-schrijver uit Thessaloniki kwam twee jaar geleden op het idee voor het project toen hij met zijn oudste zoon huiselijke scenes naspeelde met Playmobil.  Papadopoulos bedacht dat hij ook maatschappelijke problemen op een satirische manier aan de kaak kon stellen met hulp van de plastic speelgoedpoppetjes.

“Ik wil uitdrukken dat we niet alleen in deze wereld leven. We zullen gelukkig zijn zolang onze buren, onze medeburgers dat ook zijn”, zegt hij tegen de Duitse website Bento. “Ik wil laten zien hoe belangrijk de solidariteit is. Hoe belangrijk het is dat we andere mensen helpen, dat we opkomen voor recht en gerechtigheid.”

De scenes die Papadopoulos maakt zijn vaak humoristisch, maar ook confronterend en soms zelfs controversieel – zoals sommige foto’s over de Gouden Dageraad. Het doel wat hij met zijn beelden  wil bereiken, is drieledig: grappig zijn, kritiek uiten  op de regering en laten zien wat de gevolgen zijn van onze acties. “Zolang we denken dat politici verantwoordelijk zijn voor onze ellende, verandert er niets”, zegt Papadopoulos in The Guardian.

Playmobil is geen fan van de ‘visuele columns’ van Papadopoulos. Vorig jaar werd zijn Facebookpagina Playmobilism verwijderd na een klacht van het Duitse bedrijf over merkinbreuk en ‘politiek gebruik van het product’. Papadopoulos heeft nu op zijn blog en Facebookpagina een lange disclaimer geplaatst, die duidelijk maakt dat de fabrikant van het speelgoed op geen enkele wijze betrokken is bij de foto’s van Plasticobilism.


Held ‘Che Guevarou’ prijkt op t-shirts

12 juni 2015

keep-calm-love-yanisYanis Varoufakis is ongetwijfeld de eerste minister van Financiën die het heeft geschopt tot cultfiguur. Het portret van de Griekse minister prijkt op t-shirts, stickers, tassen, koffiebekers en zelfs dekbedovertrekken.

Op Redbubble.com, een platform voor ontwerpers, zijn t-shirts met de opdruk ‘Keep calm & love Yanis’ te koop. Of een shirt met ‘Che Guevarou’, waarop Varoufakis staat afgebeeld als de iconische foto van Che Guevara. Ook de andere merchandise is via de website te koop.

Door zijn bravoure en flamboyante uitstraling (de immer stropdasloze Varoufakis draagt een leren jack, rijdt op een motor en neemt geen blad voor de mond) kan de Griekse minister van Financiën al sinds zijn aantreden in januari rekenen op heel wat media-aandacht.  En nu maakt Varoufakis dus carrière als cultheld.

In februari maakte de Duitse latenightshow Neo Magazine Royale een filmpje met de Griekse minister in de hoofdrol: V for Varoufakis. Het satirische VARA-programma Cojones haalde zelfs het Griekse journaal met een ‘spitbattle’ tussen Varoufakis en Jeroen Dijsselbloem.

Een fotosessie voor het Franse tijdschrift Paris Match, waarvoor Varoufakis samen met zijn vrouw poseerde in hun huis in Athene, zorgde voor ophef. Het viel niet overal even goed dat hij de tijd had genomen voor een fotoshoot, terwijl Griekenland met grote schulden kampt.


“Zit, Varoufakis, zit!”

1 mei 2015

Het Duitse televisieprogramma Die Anstalt heeft een nieuwe scherpe politieke satire gemaakt over de manier waarop Yanis Varoufakis  wordt behandeld door de EU en de internationale pers.

In de scene deelt presentator Max Uthoff klappen uit met een zweep terwijl hij commando’s geeft aan een ​​denkbeeldige hond. Het beeldt uit hoe de Eurozone omgaat met de Griekse minister van Financiën. Dit is de tekst van Uthoffs monoloog:

Langzaam krijg ik er lol in om anderen te onderwerpen. En waarom niet? Ik ben blank, ik ben mannelijk, ik ben Duits. En zo lang als ik me herinner ben ik degene die anderen hun plaats wijst.

– Zit, Varoufakis, zit! Haal de lijst met hervormingen! Haal de lijst met hervormingen!

De ministers van de Eurozone kwamen bijeen in Riga en de Griekse minister van Financiën hield een toespraak over oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen voor de crisis. En wat deden zijn collega’s? Die hielden hun oren dicht.

– Wat breng je nu? Verkeerde lijst! Dat is de verkeerde lijst met hervormingen! Verkeerde lijst!

Een wetenschapsjournalist van Der Spiegel schreef onlangs: ‘Tja, veel van wat Varoufakis zegt klopt als een bus, maar wat heeft het nu nog voor zin?’ Het beleid wordt erkend als verkeerd, maar vanwege disciplinaire maatregelen wordt het voortgezet.

*laat zweep knallen*

De machthebbers en hun politieke avatars en hun redacteuren met de nobele pennen schreeuwen hun slachtoffers recht in het gezicht: saaaaai!

– Wat heb je daar? Wat heb je in je mond? Spuug de democratie uit! Spuug uit! Spuug uit! Stoute Varoufakis!

In april nam het programma Die Anstalt ook al de trojka en de rol van Duitsland in de Griekse schuldencrisis op de hak.


Duitse satire neemt trojka op de hak

5 april 2015

Het Duitse televisieprogramma Die Anstalt maakt scherpe politieke satire. In de laatste aflevering nemen de makers de trojka en de rol van Duitsland in de Griekse schuldencrisis op de hak.

In het ZDF-programma bezoekt de trojka een Grieks restaurant. De stoelen en de kok worden wegbezuinigd en het tafelzilver wordt genationaliseerd. De eigenaar van de zaak wil het bedrag dat hij daarvoor ontvangt investeren in zijn onderneming. “Geld steken in een zaak die geen eigen stoelen, bestek en kok heeft? Jullie Grieken leren het ook nooit”, is de reactie van de trojka.

In de slotscène komen de herstelbetalingen uit de Tweede Wereldoorlog aan de orde. Met het bloedbad van Distomo als voorbeeld, wordt Duitsland verweten geen verantwoordelijkheid te hebben genomen. Argyris Sfountouris, die 30 familieleden verloor bij deze massamoord, zorgt voor een ontroerend en indrukwekkend einde. (Over zijn verhaal is in 2006 ook een documentaire gemaakt: Ein Lied für Argyris)

Een fragment uit Die Anstalt ging al viraal – met name in Griekenland, waar aangenaam verrast werd gereageerd op de satire, nu is ook de complete uitzending via internet te bekijken. Voor wie het Duits of Grieks machtig is.


V for Varoufakis

26 februari 2015

Duitsers staan niet bepaald bekend om hun grote gevoel voor humor, maar het filmpje van de Duitse latenightshow Neo Magazin Royale toont dat ze weldegelijk beschikken over een flinke dosis zelfspot.

Want het land dat zichzelf behoorlijk ‘badass’ vindt (“We begonnen twee wereldoorlogen en wonnen ze allebei bijna”), is namelijk doodsbang voor Yanis Varoufakis, de Griekse minister van Financiën:  “Neem al ons spaargeld, maar laat ons met rust!”

Vorige week maakte het satirische VARA-programma Cojones een filmpje over de onderhandelingen tussen Griekenland en de eurogroep. De zogenaamde spitbattle tussen Jeroen Dijsselbloem en Yanis Varoufakis haalde zelfs het Griekse journaal.


Nederlandse satire haalt Grieks journaal

23 februari 2015

cojones_varoufakis_dijsselbloemEen filmpje uit het satirische VARA-programma Cojones over de onderhandelingen tussen Griekenland en de eurogroep heeft het journaal in Griekenland gehaald.

Het gaat om een zogenaamde rapbattle tussen Jeroen Dijsselbloem en Yanis Varoufakis, gespeeld door cabaretiers Thomas van Luyn en Remko Vrijdag. Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel (Sanne Wallis de Vries) en de Russische president Vladimir Poetin (nogmaals Van Luyn) hebben een rolletje in de video.

Het filmpje werd gisteravond uitgezonden in het nieuwsprogramma van Alpha TV (vanaf minuut 13), een van de drie grootste tv-zenders in Griekenland. Alleen het fragment waarin Angela Merkel in haar kruis grijpt en zegt dat zij ‘grotere ballen’ heeft, is eruit geknipt.

In 2011 haalde een Nederlandse satire ook al eens het Griekse nieuws. Toen schoot een filmpje van Lucky TV in het verkeerde keelgat bij de Grieken. In het item werd ‘Fuck you Papandreou’ gezongen op de melodie van Falco’s ‘Rock Me Amadeus’.

De maker van het filmpje werd daarna bestookt met haatmailtjes en de Griekse ambassadeur in Nederland stuurde een boze brief.