Premier Tsipras brengt historisch bezoek aan Skopje

2 april 2019

Premier Alexis Tsipras heeft vandaag een historisch bezoek gebracht aan buurland Noord-Macedonië. Hij is de eerste Griekse premier die naar de hoofdstad Skopje komt sinds voormalige Joegoslavische republiek in 1991 onafhankelijk werd.

Het bezoek van Tsipras moet vooral de handelsrelaties tussen de buren verbeteren (de premier werd vergezeld door minstens 140 vertegenwoordigers van Griekse bedrijven) maar het is ook het begin van een nieuw tijdperk in de betrekkingen tussen de twee landen.

Jarenlang waren ze verwikkeld in een conflict over de naam Macedonië. Begin dit jaar stemde het Griekse parlement in met het controversiële Prespes-akkoord, over de naamsverandering van het buurland. De voormalige Joegoslavische republiek heet voortaan de republiek Noord-Macedonië.

Het akkoord over de naamkwestie ligt gevoelig bij een groot deel van de bevolking in beide landen. Voorafgaand aan zijn bezoek aan Skopje liet Tispras dan ook weten best gespannen te zijn: “Het is moeilijk om de critici te overtuigen dat het goed is dat ik hier ben”, zei hij tegen de Griekse pers.

Tsipras werd in Skopje ontvangen door zijn Noord-Macedonische collega Zoran Zaev, die de Griekse premier verraste met de vraag om samen een ​​paar selfies te nemen. “We schrijven geschiedenis”, zei Zaev. “Je kijkt naar twee buren, vriendelijke mensen die Europa en de hele wereld hebben laten zien dat iets dat gisteren nog onmogelijk was, vandaag werkelijkheid is geworden door dappere beslissingen en wensen voor saamhorigheid.”

Graf Alexis Zorba

Betty Baziana, de partner van premier Tispras, legde tijdens het bezoek aan Skopje rode tulpen op het graf van Alexis Zorba. Alexis Zorbas – wiens echte voornaam Georgios was – was de inspiratie voor de beroemde roman ‘Zorba the Greek’ van Nikos Kazantzakis. Hij emigreerde in 1930 naar Skopje, waar hij in 1941 overleed.


Kunstenaar en minister bakkeleien over ‘O Dromeas’

12 maart 2019

De iconische glassculptuur van ‘O Dromeas’ (de Renner) in het centrum van Athene is de inzet van een ruzie tussen Cultuurminister Myrsini Zorbas en kunstenaar Costas Varotsos. Het kunstwerk dreigt volgens Varotsos het slachtoffer te worden van een culturele uitwisseling tussen Athene en Skopje.

Volgens Varotsos, de maker van ‘Dromeas’, wil het Griekse ministerie van Cultuur zijn beeld aan Noord-Macedonië geven, in ruil voor een van de vele beelden van Alexander de Grote die in het buurland staan. Dat besluit schoot bij hem in het verkeerde keelgat. Varotsos noemt een mogelijke verplaatsing van het kunstwerk naar Skopje een ‘culturele en artistieke misdaad’.

Minister Zorbas zou hem op 8 maart op haar kantoor hebben ingelicht over het besluit om de sculptuur naar de hoofdstad van Noord-Macedonië te brengen. “Ik vertelde haar dat ‘Dromeas’ Athene niet kan verlaten, het is eigendom van de gemeente. Bovendien heb ik het copyright en ik zal nooit mijn toestemming geven”, aldus Varotsos.

Zorbas heeft tegenover persbureau AMNA ontkend dat ze het kunstwerk van Varotsos aan Noord-Macedonië schenken als gebaar van goede wil. “In het kader van een algemene discussie met grote Griekse kunstenaars, waaronder ook met de heer Varotos, zijn er veel kwesties besproken, maar een dergelijk voorstel niet. Trouwens, het beeld behoort toe aan de gemeente Athene.” Ze voegde eraan toe dat ‘een mogelijke uitwisseling van monumenten behoort tot de verantwoordelijkheden van andere ministeries.’

‘O Dromeas’, een 12 meter hoge sculptuur van duizenden stukjes gekarteld glas die een rennende man voorstelt, staat sinds 1994 naast het Hilton Hotel in het centrum van Athene. Het kunstwerk stond eerst op het Omoniaplein, maar moest verhuizen omdat het zou kunnen instorten door trillingen van de metro.


Athene tekent voor Noord-Macedonië als NAVO-lid

8 februari 2019

Het Griekse parlement heeft uiteindelijk ingestemd met de toetreding van buurland Noord-Macedonië tot de NAVO. In de stemming keurden 153 parlementariërs het plan goed en 140 stemden tegen.

Griekenland wordt het eerste NAVO-land dat met het NAVO-lidmaatschap van Noord-Macedonië instemt. Eerder deze week tekende de Noord-Macedonische minister van Buitenlandse Zaken een toetredingsprotocol voor NAVO-lidmaatschap.

Vanwege een slepend conflict over de naam Macedonië blokkeerde Griekenland jarenlang de toetreding van het buur;land. Griekenland en Macedonië hadden sinds 1991 ruzie over de naam van de voormalige Joegoslavische deelstaat Macedonië. Volgens de Grieken impliceert de gekozen naam van het buurland een territoriale claim op hun noordelijke provincie met dezelfde naam en de bijbehorende historie. Om die reden verzette Athene zich ook al jaren tegen een mogelijk EU-lidmaatschap van het buurland.

Onlangs wijzigde de voormalige Joegoslavische republiek – ondanks felle protesten – zijn naam in Noord-Macedonië,Nu de jarenlange ruzie is bijgelegd, lijkt niets een  NAVO-lidmaatschap van het Balkanland nog in de weg te staan. De procedure is in gang gezet en waarschijnlijk kan Noord-Macedonië binnen een jaar toetreden tot het militaire bondgenootschap.

 De NAVO bestaat in april 70 jaar en telt nu 29 leden. Het bondgenootschap werd destijds uit vrees voor de Sovjet-Unie opgericht door de VS, Canada en tien West-Europese landen, inclusief Nederland.


Grieks parlement akkoord met nieuwe naam Macedonië

25 januari 2019

Het Griekse parlement heeft ingestemd met het controversiële Prespes-akkoord, over de naamsverandering van buurland Macedonië. Het akkoord werd aangenomen met 153 stemmen voor en 146 stemmen tegen.

Het parlement van Macedonië gaf twee weken geleden al groen licht voor de grondwetswijziging waarmee de naam van het land gewijzigd kan worden. Met de ratificatie van het Griekse parlement staat niets een naamwijziging meer in de weg. De voormalige Joegoslavische republiek Macedonië zal daarom voortaan als de Republiek Noord-Macedonië door het leven gaan.

Parlementsvoorzitter Nikos Voutsis noemde de stemming ‘historisch’. Volgens Voutsis was het verhitte debat dat aan de stemming voorafging en meer dan 38 uur duurde, de langste in de recente geschiedenis. Zelfs enkele van de lastigste debatten over de bailouts duurden niet zo lang, zei hij. Tijdens de stemming ontstond nog wat commotie toen een van parlementsleden van de extreemrechtse Gouden Dageraad ‘nee, tegen verraad’ riep toen hij zijn stem moest uitbrengen.

Conflict stamt uit 1991

In Griekenland is veel verzet tegen de nieuwe naam van het buurland, omdat daarin nog steeds de naam Macedonië voorkomt. Veel Grieken vinden dat die naam vanuit historisch oogpunt bij hun land hoort. Eerder deze maand stapte Defensieminister Panos Kammenos op uit onvrede over het Prespes-akkoord, waardoor de regeringscoalitie van premier Tsipras haar meerderheid in het parlement kwijtraakte.

De Grieken zijn het afgelopen jaar regelmatig massaal de straat opgegaan om te protesteren tegen de nieuwe naam van de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Ook gisteren en vandaag protesteerden er mensen bij het Griekse parlement.

Griekenland en Macedonië hebben al sinds 1991 ruzie over de naam van de voormalige Joegoslavische deelstaat Macedonië. Volgens de Grieken impliceert de gekozen naam van het buurland een territoriale claim op hun noordelijke provincie met dezelfde naam en de bijbehorende historie.

‘Enorme nationale schade’

Premier Alexis Tsipras sprak van een historische dag, waarop Griekenland een belangrijk deel van zijn geschiedenis beschermt: de erfenis van het oude Griekse Macedonië. “Vandaag schrijven we een nieuwe pagina voor de Balkan. De haat vanwege nationalisme, conflicten en ruzies maakt plaats voor vriendschap, vrede en samenwerking”,  laat hij weten in een verklaring op zijn officiële Twitter- en Facebookaccounts.

Tegenstanders van het het akkoord, waaronder oppositiepartij Nea Dimokratia (ND), zijn het daar niet mee eens. Partijleider Kyriakos Mitsotakis haalde fel uit: “Deze deal had nooit mogen worden ondertekend of naar het parlement moeten worden gebracht voor ratificatie. Het is een nationale nederlaag, een nationale blunder die een belediging is voor de waarheid en geschiedenis van ons land.”

“De Prespes-overeenkomst veroorzaakt enorme nationale schade, destabiliseert de regio en brengt zwarte wolken boven Griekenland”, zei Vassilis Kikilias, schaduwminister van Defensie namens NDin een tv-interview. “Er is geen akkoord dat problematischer, schadelijker voor onze nationale kwesties en meer beschamend is dan dit.”

Voormalig Defensieminister en leider van de rechtse partij Onafhankelijke Grieken (ANEL) Panos Kammenos zei dat hij zich verraden voelt door premier Tsipras, omdat deze ‘een onverklaarbare haast had om de kwestie-Macedonië af te ronden’. Volgens Kammenos zou pas na de Griekse verkiezingen – die gepland staan voor oktober – over de naamswijziging worden gestemd.


Massaal protest tegen Prespes-akkoord

20 januari 2019

In Athene zijn duizenden mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen het Prespes-akkooord, de deal over de naamsverandering van buurland Macedonië. Volgens de politie waren er naar schatting 60.000 betogers op de been in het centrum van de hoofdstad. Sommige Griekse media spreken van meer dan 100.000 betogers.

In het Prespes-akkoord werd in juni 2018 afgesproken dat de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië (FYROM) voortaan de Republiek Noord-Macedonië zal heten. Vorige week stemde het parlement van Macedonië in met de grondwetswijziging waarmee de naam van het land gewijzigd kan worden. Het Griekse parlement zal er waarschijnlijk komende week over stemmen.

In Griekenland is veel verzet tegen de nieuwe naam van het buurland, omdat daarin nog steeds de naam Macedonië voorkomt. Veel Grieken vinden dat die naam vanuit historisch oogpunt bij hun land hoort. Afgelopen week stapte Defensieminister Panos Kammenos op uit onvrede over het Prespes-akkoord, waardoor de regeringscoalitie van premier Tsipras de meerderheid in het parlement kwijtraakte.

44 gewonden

Het protest van vandaag liep uit op ongeregeldheden. Demonstranten raakten slaags met de politie en gooiden met stenen, verf en brandbommen. De politie zette traangas in, niet alleen tegen relschoppers maar ook tegen vreedzame betogers – waaronder ouderen en kinderen. In totaal vielen er 44 gewonden, 8 mensen moesten met ademhalingsproblemen naar het ziekenhuis. Er zouden ook 25 agenten gewond zijn geraakt bij de rellen.

Fotojournalist Kostis Dadamis werd op het Syntagmaplein aangevallen door een groep aanhangers van de extreem-rechtse Gouden Dageraad, die daarna zijn camera’s stalen. De fotograaf moest met hoofdletsel naar het ziekenhuis. Ook een cameraman van de publieke omroep ERT en een verslaggever van het commerciële SKAI TV raakten gewond bij een aanval.

Premier Tsipras veroordeelde de rellen en hield ‘extremistische elementen en leden van Gouden Dageraad’ verantwoordelijk. Relschoppers probeerden om het parlementsgebouw binnen te dringen. “Ze hebben politieagenten aangevallen met stukken hout en wapenstokken, en tientallen gewonden het ziekenhuis in geslagen”, zegt de premier in een verklaring.

De demonstranten zeggen dat de ongeregeldheden in scène werden gezet om de vreedzame betogers uiteen te drijven. De politie heeft 12 mensen aangehouden, waarvan er 7 vastzitten. Onder hen zijn twee Turkse staatsburgers en een Duitse vrouw.

Open brief Theodorakis
In een open brief in de Griekse krant Ta Nea riep Mikis Theodorakis de Griekse parlementariërs gisteren op om tegen het Prespes-akkoord te stemmen. Hij deed een beroep op alle 300 parlementsleden om ‘deze misdaad tegen Griekenland’ niet te steunen. Hij zei dat het akkoord Griekenland onomkeerbare schade zal toebrengen.

Theodorakis is is er fel op tegen om het slepende Macedonische naamconflict op te lossen door een samengestelde naam te accepteren waarin ‘Macedonië’ voorkomt. In zijn brief schrijft hij dat het Griekse volk geen enkele regering heeft gemachtigd om dit probleem naar eigen goeddunken op te lossen. Hij oppert dat er een referendum over de kwestie moet worden gehouden.

Griekenland en Macedonië hebben al sinds 1991 ruzie over de naam van de voormalige Joegoslavische deelstaat Macedonië. Volgens de Grieken impliceert de gekozen naam van het buurland een territoriale claim op hun noordelijke provincie met dezelfde naam en de bijbehorende historie.


Tsipras behoudt vertrouwen van parlement

16 januari 2019

Premier Alexis Tsipras heeft de vertrouwensstemming in het Griekse parlement overleefd. Dat gebeurde wel met de kleinst mogelijke meerderheid: 151 van de 300 parlementariërs spraken hun steun voor de premier uit, 148 stemden tegen.

Tsipras had de stemming zelf uitgeschreven nadat Defensieminister Panos Kammenos eerder deze week opstapte uit onvrede over het Prespes-akkoord.

In dat akkoord is afgesproken dat de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië (FYROM) voortaan de Republiek Noord-Macedonië zal heten. Kammenos, ook leider van de kleine rechtse coalitiepartner Onafhankelijke Grieken, is het daar niet mee eens. Hij vindt dat Griekenland op historische gronden het alleenrecht heeft op de naam Macedonië.

Vorige week stemde het parlement van Macedonië in met de grondwetswijziging waarmee de naam van het land gewijzigd kan worden. Het Griekse parlement zal er waarschijnlijk volgende week over stemmen. Nu Tsipras het vertrouwen heeft gekregen van het parlement moet hij proberen voldoende steun te krijgen voor de naamsverandering van het buurland.

Veel verzet

Het naamconflict tussen de twee buurlanden stamt uit 1991. Toen scheidde Macedonië zich vreedzaam af van Joegoslavië en ging verder als de onafhankelijke Republiek Macedonië. Dat viel slecht in Griekenland, dat zelf een regio Macedonië heeft en vindt dat de naam vanuit historisch oogpunt bij hun land hoort.

Vanuit nationalistische hoek – in beide landen – is veel verzet tegen de nieuwe naam van de voormalige Joegoslavische republiek. Tienduizenden mensen gingen vorig jaar In Griekenland de straat op om te protesteren tegen het gebruik van het woord Macedonië in een mogelijke nieuwe naam voor het buurland. Tegenstanders van het akkoord hebben op 20 januari nieuwe protesten gepland in Athene en Thessaloniki.

Bedreigingen

Kammenos was niet de eerste minister die opstapte vanwege de kwestie-Macedonië. Minister van Buitenlandse Zaken Nikos Kotzias trad in oktober vorig jaar af omdat premier Tsipras hem niet had gesteund tijdens een ruzie met Kammenos. Kotzias was de belangrijkste onderhandelaar van Griekenland in de gesprekken die leidden tot het Prespes-akkoord.

Katerina Papakosta, vice-minister van Burgerbescherming, diende eergisteren haar ontslag in omdat ze doodsbedreigingen had ontvangen vanwege haar voornemen om voor het Prespes-akkoord te stemmen. Volgens Griekse media bevatten de bedreigingen aan het adres van Papakosta en haar familie foto’s van ingeslagen schedels. De politie heeft een 63-jarige man aangehouden voor de bedreigingen, Premier Tsipras accepteerde het ontslag van Papakosta niet.


Coalitiepartner stapt uit regering om Prespes-akkoord

13 januari 2019

Minister van Defensie Panos Kammenos heeft vanmorgen na een gesprek met premier Tsipras zijn ontslag ingediend.

Kammenos, die ook de leider is van de kleine rechtse coalitiepartner Onafhankelijke Grieken (ANEL), stapte op uit onvrede over het Prespes-akkoord (de overeenkomst tussen Griekenland en zijn buurland over het slepende conflict over de naam Macedonië).

“Door de kwestie-Macedonië kan ik niet anders dan mijn post opgeven. Ik trek mijn steun voor de regering in. De Onafhankelijke Grieken stappen uit de regering”, zei Kammenos na de bijeenkomst tegen verslaggevers. Door het opstappen van de coalitiepartner heeft de regering van premier Tsipras nu geen meerderheid meer in het parlement.

De premier heeft het ontslag van Kammenos aanvaard en kondigde aan dat admiraal Evangelos Apostolakis de nieuwe Defensieminister wordt. Tsipras zal het parlement vragen om een motie van vertrouwen zodat zijn regering de termijn kan volmaken. In oktober van dit jaar zijn er verkiezingen in Griekenland.

Fel tegenstander van Prespes-akkoord

Kammenos is een fel tegenstander van het Prespes-akkoord (de overeenkomst tussen Griekenland en buurland Macedonië over het slepende naamconflict) en dreigde al eerder uit de regering te stappen als het akkoord ter ratificatie aan het Griekse parlement wordt voorgelegd.

Twee dagen geleden stemde het parlement van de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië in met de grondwetswijziging waarmee de naam van het land gewijzigd kan worden in de Republiek Noord-Macedonië. Na de instemming van het Macedonische parlement moet nu premier Tsipras proberen om in het Griekse parlement ook een meerderheid voor de naam te krijgen.

Vanuit nationalistische hoek is veel verzet tegen de nieuwe naam. Tienduizenden mensen gingen vorig jaar In Griekenland de straat op om te protesteren tegen het gebruik van het woord Macedonië in een mogelijke nieuwe naam voor het buurland. Tegenstanders van het akkoord hebben op 20 januari nieuwe protesten gepland in Athene en Thessaloniki.

In juni vorig jaar bereikten de premiers Tsipras en Zaev een akkoord over het naamconflict, dat stamt uit 1991. Toen scheidde Macedonië zich vreedzaam af van Joegoslavië om door te gaan als de onafhankelijke Republiek Macedonië. Dat viel slecht in Griekenland, dat zelf een historische regio Macedonië heeft en vindt dat de naam bij hun land hoort.