Agathonas Iakovidis (65) overleden

5 augustus 2020

De bekende rebetiko-muzikant Agathonas Iakovidis is vanmorgen in Thessaloniki onverwacht overleden. Hij werd 65 jaar. Volgens de website thestival.gr is hij overleden na een hartaanval tijdens zijn slaap.

Agathonas Iakovidis – vooral bekend onder zijn voornaam – werd op 2 januari 1955 geboren in Evangelismos Langadas, Thessaloniki. Zijn ouders waren vluchtelingen uit Klein-Azië en de eerste muziek die hij hoorde waren dan ook melodiën uit dat gebied, met de kenmerkende ritmes en klanken.

Hij leerde zichzelf om bijna alle snaarinstrumenten van de rebetika te bespelen: gitaar, baglama, oed, bouzouki, tzoura, mandola en mandoline. In 1973 had Agathonas zijn eerste professionele optreden in een bar in Thessaloniki en hij besloot zich volledig te wijden aan rebetika (de Griekse ‘blues’), omdat die muziek het beste bij hem paste.

In 1977 richtte hij de “Rebetiko Band of Thessaloniki” op, waarmee hij in winkels speelde, concerten gaf en twee albums opnam. In 1981 vertrekt hij naar Athene, waar hij samenwerkte met verschillende bekende artiesten. Ook trad Agathonas regelmatig op in Griekenland, Europa en de Verenigde Staten.

Hij speelde vele populaire rebetiko-nummers, maar ook oude, onbekende liedjes die hij ontleende aan het rijke archiefmateriaal dat hij bezat. Agathonas had veel zeldzame grammofoonplaten met rebetiko-liedjes, die verzameling gebruikte hij ook in radiomuziekshows.

In 2013 vertegenwoordigde hij samen met de band Koza Mostra Griekenland op het Eurovisie Songfestival. Met het nummer ‘Alcohol is free’ eindigden ze op de 6e plaats.


Rebetiko op culturele erfgoedlijst UNESCO

9 december 2017

Rebetiko-muziek is opgenomen op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van UNESCO. Dat heeft een speciaal comité van de VN-organisatie besloten tijdens zijn 12e zitting in Zuid-Korea.

Rebetiko (vrij vertaald ‘rebelse muziek’) kent een lange traditie, die zijn wortels heeft in Klein-Azië. De eerste bloeiperiode van het genre was in de jaren 1920 toen vluchtelingen uit Smyrna in de Griekse steden Thessaloniki, Piraeus en Athene belandden. In taverna’s en hasjtenten (tekedes) in de havens bezongen zij hun ellende en heimwee.

In de jaren dertig ontstaat door kruisbestuiving van de Byzantijnse en Griekse cultuur in de steden de bouzouki-stijl. De teksten gaan van de nummers gaan over de onderwereld en de harde levensstijl in onderste lagen van de maatschappij. Onder dictator Ioannis Metaxas was de rebetiko verboden vanwege de thema’s die werden bezongen – misdaad, drank, drugs en prostitutie. Tussen 1936 en 1941 werden diverse muzikanten en zangers vervolgd en opgesloten in strafkampen.

Griekse blues

De beroemde Griekse componist en muziektheoreticus  Manos Hatzidakis vatte de belangrijkste elementen van rebetiko-teksten ooit samen in drie woorden: μεράκι, κέφι, καημός (meraki, kefi en kaimos: liefde, vreugde en verdriet).  In de jaren zestig en na de val van de junta beleefde de rebetiko een revival.  Tegenwoordig is de ‘Griekse blues’ nog altijd populair.

“Rebetikoliederen bevatten verwijzingen naar de gewoontes, gebruiken en tradities van een bepaalde manier van leven, maar bovenal is rebetiko een levende muzikale traditie met een sterk symbolisch, ideologisch en artistiek karakter”, staat in het rapport van de UNESCO.

De overdracht van de liederen vond aanvankelijk uitsluitend mondeling plaats, door het live spelen van de muziek en de instructie van jonge uitvoerders door oudere instrumentalisten en zangers. Deze leermethode is nog altijd belangrijk, maar ook muziekscholen en moderne media spelen een sleutelrol bij het levend houden van de rebetiko.

Grieks cultureel erfgoed

Vorig jaar werd de Momoeria, een oude traditie uit het departement Kozani in Noord-Griekenland, opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Het mediterrane dieet, de traditionele productie van mastiek op Chios en de beeldhouwkunst van Tinos stonden al op de lijst.


Zanger Dimitris Mitropanos overleden

17 april 2012

De Griekse zanger Dimitris Mitropanos is vanmorgen overleden in een ziekenhuis in Athene. Mitropanos, die 64 jaar werd, overleed aan de gevolgen van een hartaanval.

Hij werd beschouwd als een van de meest vooraanstaande vertolkers van de rebetika en populaire folkmuziek.

Mitropanos werd op 2 april 1948 geboren in Trikala, waar hij tot zijn zestiende woonde. In 1964 verhuisde hij naar Athene en begon daar zijn muzikale carrière. Tijdens zijn loopbaan werkte de zanger met beroemde Griekse componisten zoals Mikis Theodorakis, Manos Hadjidakis en Stavros Xarhakos.

In 1967 nam Mitropanos zijn eerste album op met het lied Thessaloniki. Dit volgde op het nummer Chameni Paschalia, dat vanwege censuur door de militaire junta in Griekenland nooit werd uitgebracht.