Raad van Europa: Griekenland moet illegale pushbacks staken

12 mei 2021

Griekenland moet stoppen met de zogenoemde pushbacks, het illegaal terugsturen van migranten op zee. Dat schrijft de Raad van Europa in een brief aan het Griekse kabinet. De brief werd al op 3 mei verstuurd, maar is vandaag openbaar gemaakt.

Dunja Mijatovic, de commissaris voor de mensenrechten van de Raad, heeft haar ‘diepe bezorgdheid’ geuit. Ze schrijft dat er sinds 2017 ‘talloze geloofwaardige beschuldigingen’ zijn geweest van asielzoekers die illegaal zijn teruggestuurd naar Turkije of op zee zijn achtergelaten.

Pushbacks zijn in strijd met internationale afspraken. Migranten die de Griekse wateren bereiken, moeten volgens de regels de kans krijgen om asiel aan te vragen.

Griekenland ontkent beschuldiging

Mijatovic dringt er bij Griekenland op aan ‘een einde te maken aan deze praktijken en ervoor te zorgen dat onafhankelijke en effectieve onderzoeken worden uitgevoerd’. In een reactie op de brief liet Griekenland weten dat de beschuldigingen ‘grotendeels ongegrond’ waren.

“De maatregelen die de Griekse autoriteiten aan onze zeegrenzen ondernemen, worden uitgevoerd in volledige overeenstemming met de internationale verplichtingen”, aldus de Griekse ministers van Asiel en Migratie, Maritieme Zaken en Burgerbescherming. “Sinds het uitbreken van de vluchtelingencrisis in 2015 heeft Griekenland duizenden mensen gered en we blijven dat doen in de Egeïsche Zee”.

De Raad van Europa is een internationale organisatie waarvan 47 Europese landen lid zijn. Een belangrijk doel is het bevorderen van de eenheid tussen de lidstaten, met name door het sluiten van onderlinge verdragen. Het belangrijkste daarvan is het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM), dat door alle lidstaten is getekend.


Harde kritiek op ‘inhumane’ behandeling migranten

19 februari 2019

De Raad van Europa heeft Griekenland hard op de vingers getikt vanwege de ‘onmenselijke en vernederende behandeling’ van migranten en asielzoekers.

Het comité ter voorkoming van marteling (CPT) van de Raad van Europa schrijft in een rapport dat de omstandigheden waaronder migranten in Griekse politiebureaus en opvangcentra worden behandeld op sommige plekken beneden alle peil zijn. Het rapport werd gepubliceerd na een tiendaags bezoek aan Griekenland in april 2018.

“Buitenlanders die door de Griekse autoriteiten beroofd zijn van hun vrijheid moeten op humane en waardige wijze worden behandeld”, schrijft de CPT. “Maar de detentievoorwaarden bleken in sommige van de bezochte politie- en grenswachtstations ernstig onder de maat te zijn.” In een politie- en grenskantoor in Isaakio in het oosten van Griekenland werden 41 buitenlanders aangetroffen die in een vuil onderkomen met 1,5 vierkante meter ruimte per persoon moesten overnachten.

1,5 m² leefruimte per persoon

Vooral in een detentiecentrum in Fylakio vlak bij de Turkse grens (dat door de Europese Unie is gefinancierd), waar migranten op hun uitzetting wachten, schrokken delegatieleden van wat ze aantroffen. Gezinnen, kinderen, zwangere vrouwen en alleenstaande mannen van verschillende nationaliteiten werden weken en soms zelfs maanden samen vastgehouden met 1 tot 1,5 vierkante meter ruimte per persoon. In een ruimte werden soms 95 mensen gepropt.

Het CPT zegt in het rapport ook dat het geloofwaardige meldingen heeft ontvangen van migranten die zeggen dat de politie hen heeft mishandeld. De agenten gebruikten verbaal geweld en hebben geslagen, geduwd en geschopt. Andere migranten beweren dat ze door grenswachten zijn teruggestuurd naar Turkije.

Ook de (psychische) gezondheidszorg liet in de opvangcentra te wensen over. Volgens het rapport is er gebrek aan artsen, medicijnen, voedsel en drinkwater in de verschillende kampen langs de landgrens van Turkije, in Athene en op de Egeïsche eilanden. Verder was er kritiek op het feit dat honderden niet-begeleide minderjarigen in dezelfde kamers werden gehuisvest als alleenstaande mannen, waardoor ze het risico lopen op seksueel geweld.

Verhoogde migratiedruk

De Griekse autoriteiten zeggen in een reactie die ook in het rapport is opgenomen dat de slechte detentieomstandigheden in de Evros-regio te wijten waren aan ‘verhoogde migratiedruk’ ten tijde van het CPT-bezoek. Ook worden de beschuldigingen voor de ‘push-back’-operaties en mishandeling krachtig ontkend.

Een onmenselijke en vernederende behandeling is verboden volgens het Europese verdrag van de mensenrechten. Het comité roept Griekenland op de situatie aan te pakken. Het CPT  benadrukt dat ‘onmiddellijke actie’ nodig is om ervoor te zorgen dat kwetsbare personen naar een geschikte locatie worden overgebracht en dat vrouwen en kinderen nooit samen worden gehuisvest met mannen die geen familie zijn.