Katerina Sakellaropoulou is nieuwe Griekse president

22 januari 2020

Katerina Sakellaropoulou is door een grote meerderheid van het parlement gekozen als nieuwe president van Griekenland. Ze is de eerste vrouwelijke president van Griekenland.

In de eerste stemronde steunden 261 van de 300 parlementariërs de kandidatuur van het voormalige hoofd van de Griekse Raad van State. Leden van regeringspartij Nea Dimokratia, oppositiepatij Syriza en de centrum-linkse Beweging voor Verandering (KINAL) stemden voor Sakellaropoulou. Er was geen tegenkandidaat.

“Ondanks het feit dat het ambt van president ceremonieel is, moest de keuze de vernieuwing van Griekenland weerspiegelen en een venster openen naar de toekomst”, lichtte premier Kyriakos Mitsotakis vorige week zijn keuze voor Sakellaropoulou toe.

Sakellaropoulou is geen lid van een politieke partij. De laatste Griekse president die geen politicus was, was Christos Sartzetakis die diende tussen 1985-1990 en was voorgedragen door Andreas Papandreou. Sartzetakis was de onderzoeksrechter bij de moord op de linkse politicus Grigoris Lambrakis en verwierf internationale bekendheid door de film ‘Z’ van Costa Gavras over deze zaak.

Sakellaropoulou wordt gezien als progressief. Ze is onder meer gespecialiseerd in milieurecht en schreef daar diverse wetenschappelijke artikelen en boeken over. Ook was ze voorzitter van de tuchtraad van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De 63-jarige Sakellaropoulou begint haar termijn van 5 jaar op 13 maart, wanneer de termijn van de zittende president Prokopis Pavlopoulos afloopt.


Hoofd Raad van State is Grieks presidentskandidaat

15 januari 2020

Katerina Sakellaropoulou, het huidige hoofd van de Griekse Raad van State, is door premier Mitsotakis voorgedragen als nieuwe presidentskandidaat.

Als het parlement haar kandidatuur goedkeurt, zal Sakellaropoulou de eerste vrouwelijke president van Griekenland worden. De termijn van de huidige president Prokopis Pavlopoulos loopt in maart af. Hij is sinds 2015 in functie. Volgende maand wordt een nieuwe president gekozen. Oppositiepartij Syriza liet eerder deze week weten een tweede termijn van Pavlopoulos te steunen.

“Ondanks het feit dat het ambt van president ceremonieel is, moest de keuze de vernieuwing van Griekenland weerspiegelen en ‘een venster openen naar de toekomst'”, lichtte Mitsotakis zijn keuze toe in een toespraak op nationale tv-zender ERT. Volgens de premier moet de persoon die de rol van president vervult een gevoel van plicht, kennis, prestige en internationale ervaring hebben en de eenheid van de natie belichamen.

Sakellaropoulou werd in 1956 geboren in Thessaloniki en studeerde in 1978 af aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Nationale en Kapodistrische Universiteit van Athene. In 1982 werd ze benoemd tot assistent-rechter bij de Raad van State. In oktober 2018 werd ze gepromoveerd tot hoofd van de Raad van State.

Ze was voorzitter van de tuchtraad van het ministerie van Buitenlandse Zaken (2013-2015) en sinds maart 2015 is Sakellaropoulou voorzitter van de wetenschappelijke vereniging ‘Hellenic Society of Environmental Law’. Ook heeft ze een aantal boeken en wetenschappelijke artikelen geschreven. Sakellaropoulou heeft aangekondigd dat ze haar werk als rechter per direct zal neerleggen.

De president wordt gekozen door het Griekse parlement. Voor de eerste en tweede stemronde zijn er 200 van de 300 stemmen nodig. Als er in de eerste twee rondes geen meerderheid wordt behaald zijn 180 stemmen genoeg in de derde ronde.

Update 16/01: De eerste stemronde in het parlement is op 22 januari. Als Sakellaropoulou in deze ronde niet de benodigde 200 stemmen haalt, volgt binnen 5 dagen een tweede ronde.


Epifania, een ijskoude duik naar het kruis

6 januari 2020

Op veel plekken in Griekenland werd vandaag een duik in het ijskoude water genomen. Op 6 januari vieren ze namelijk Epifania (Επιφάνια) of Theofania (Θεοφάνια). Ze herdenken dan de dag dat Christus zich als zoon van God openbaarde en de doop van Jezus in de Jordaan. Het is een van de belangrijkste feestdagen van het jaar.

Na een kerkdienst gaan de Grieken met een icoon van de doop van Jezus naar een nabijgelegen rivier, zee of haven, waar een priester het water zegent. Daarna gooit hij er een kruis in en verschillende waaghalzen duiken vervolgens het water in om het kruis weer op te vissen. Wie het kruis als eerste te pakken krijgt, zal de rest van het jaar geluk hebben. In 2017 werd het kruis op Rhodos opgedoken door een vrouw..

De Griekse president Prokopis Pavlopoulos heeft na de Epifania-ceremonie in Piraeus benadrukt hoe belangrijk het is om de principes en waarden van humanisme, solidariteit, democratie en rechtvaardigheid te verdedigen. Volgens Pavlopoulos, die bij de ceremonie drie witte duiven losliet, verlicht Epifania het pad dat de Grieken moeten volgen.

De president zei dat de Grieken het aan hun geschiedenis en beschaving verplicht zijn om mensen en hun fundamentele mensenrechten buiten de grenzen van Griekenland te beschermen, ‘vooral in deze donkere en moeilijke tijden.’

 


24 juli 1974: het herstel van de Griekse democratie

24 juli 2019

Op 24 juli 1974 – ruim zeven jaar nadat kolonels de macht hadden gegrepen – werd de democratie in Griekenland hersteld. Deze mijlpaal in de moderne Griekse geschiedenis wordt ieder jaar herdacht.

President Prokopios Pavlopoulos legde vanmorgen in het Eleftherias Park een krans voor de buste van Spyros Moustaklis, een legerofficier die werd vervolgd en gemarteld vanwege zijn actieve verzet tegen de junta. Vanavond is in de tuin van de presidentiële ambstwoning de traditionele receptie, die zal worden bijgewoond door alle Griekse politieke leiders.

Staatsgreep

In de nacht van 20 op 21 april 1967 pleegde een groep rechtse legerofficieren onder leiding van brigadegeneraal Stylianos Pattakos en de kolonels George Papadopoulos en Nikolaos Makarezos een staatsgreep in Griekenland. Toen de ochtend aanbrak was Griekenland in handen van de militairen en zaten alle vooraanstaande politici, inclusief premier Panagiotis Kanellopoulos, vast.

De grootste bondgenoot van de Griekse junta waren de Verenigde Staten (die ook wapens leverden aan het kolonelsregime) die het rechtse regime prefereerden boven een linkse regering. In mei 1967 stonden namelijk verkiezingen gepland in Griekenland en het had er alle schijn van dat de centrumlinkse partij van voormalig premier Georgios Papandreou als winnaar uit de bus zou komen.

De junta voerde een zwaar repressief regime: de persvrijheid werd afgeschaft, van communisten werd het staatsburgerschap afgenomen en er werd een avondklok ingesteld. Mensen met linkse sympathieën of kritiek op het regime verdwenen achter tralies of werden naar strafkampen op de eilanden gestuurd. Ook theater, muziek en andere culturele uitingen kwamen op een zwarte lijst te staan.

De val van de junta

De studentenopstand van 17 november 1973 geldt als het hoogtepunt van het verzet tegen het kolonelsregime. De opstand op de Polytechnische Universiteit in Athene werd met grof geweld neergeslagen toen het leger met tanks het gebouw bestormde. Volgens officiële cijfers zijn bij deze actie van het leger 24 mensen omgekomen, maar het werkelijke aantal doden ligt vermoedelijk hoger.

Na de studentenopstand deed Dimitrios Ioannidis, een van de juntaleiders, een greep naar de macht. In 1974 organiseerde Ioannidis een staatsgreep op Cyprus. Het kolonelsregime was een aanhanger van het zogenaamde Enosis-gedachte, het streven naar de aansluiting van Cyprus bij ‘moederland’ Griekenland”. Deze coup zou de aanleiding worden voor de Turkse invasie op het eiland – en uiteindelijk ook de val van de Griekse militaire dictatuur inleidde.

‘Metapolitefsi’

Op 23 juli 1974 gaf Ioannidis zijn macht op. Een dag later arriveerde de doorgewinterde politicus Konstantinos Karamanlis, die tijdens de junta in een zelfgekozen ballingschap in Parijs verbleef, in Griekenland en hij vormde onmiddellijk een regering van nationale eenheid. Daarmee begon in Griekenland het proces van overgang van een militair bewind naar een pluralistische democratie.

Deze overgangsperiode (bekend als de ‘Metapolitefsi’) leidde uiteindelijk tot de oprichting van de Derde Helleense Republiek – het huidige Griekenland. Bij de parlementsverkiezingen op 17 november 1974 behaalde Karamanlis met zijn nieuw gevormde conservatieve partij Nea Dimokratia 54,4 procent van de stemmen en werd hij verkozen tot premier.


‘Red onze Parthenon Marbles uit de gevangenis’

15 april 2019

In een nieuwe poging om de Parthenon Marbles terug te halen naar Griekenland heeft president Prokopis Pavlopoulos Groot-Brittannië opgeroepen om de marmeren sculpturen te bevrijden uit de ‘duistere gevangenis’ van het British Museum.

Pavlopoulos zei dat tijdens een toespraak bij de opening van de internationale conferentie ‘Hereniging van de sculpturen van het Parthenon’ in het Acropolis Museum.

“De hereniging van het Parthenon Marbles is eerlijk en essentieel”, aldus Pavlopoulos. “De strijd om de sculpturen terug te geven gaat niet alleen over Griekenland en zijn historische en culturele erfgoed, maar ook over de cultuur als geheel.”

“Laat het British Museum hier komen en vergelijk dit museum van het licht met het sombere British Museum – of mag ik zeggen, de gevangenis – waar de Parthenon Marbles als trofeeën worden gehouden”, zei de president. “Het is algemeen bekend dat deze sculpturen rechtmatig en cultureel toebehoren aan het Parthenon en zijn monumenten.”

Kunstroof door Lord Elgin

Lord Elgin

De Parthenon Marbles zijn ook bekend als de Elgin Marbles, vernoemd naar de Britse Lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Ottomaanse overheersers. Vijftien jaar later verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.

Dimitrios Pantermalis, hoogleraar archeologie en directeur van het Acropolis Museum, ontkrachtte tijdens de conferentie de bewering dat Lord Elgin toestemming had van de Ottomaanse sultan om de marmeren sculpturen naar Londen te vervoeren.

Volgens Pantermalis blijkt dat uit grondig onderzoek van de Ottomaanse archieven uit de periode 1800 – 1830 door twee Turkse experts:  “Er was geen firman – een decreet van de sultan – voor de verwijdering en overdracht van de sculpturen door Lord Elgin.”

“Het document dat door Lord Elgin werd geciteerd is in werkelijkheid geen bevel van Sultan Selim III, maar eerder een ‘een administratieve brief’ die naar de Ottomaanse autoriteiten in Athene werd gestuurd. In de brief werd alleen toestemming verleend om te graven in de heuvels rond de Acropolis, die waren ontstaan na de beschietingen door de Venetiaanse generaal Francesco Morosini in 1687″, aldus Pantermalis. “Er was geen vergunning voor opgraving of verwijdering van de  Parthenon Marbles.”

Heilige strijd

Griekenland probeert de Parthenon Marbles al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Melina Mercouri maakte zich als Grieks minister van Cultuur (1981-1989 en 1993-1994) sterk voor een terugkeer. In 2014 huurde de toenmalige regering van premier Samaras een juridisch team in (met onder anderen advocaat Amal Clooney) om de Parthenon Marbles terug te halen, maar uiteindelijk werd afgezien van een rechtszaak.

De Parthenon-galerij in het Acropolis Museum

Sinds in 2009 het nieuwe Acropolis Museum werd geopend, heeft Athene de campagne opgevoerd. In het museum is een plaats gereserveerd voor de marmeren fragmenten. De sculpturen die Elgin achterliet staan er naast gipsen afgietsels van de ontbrekende delen. De zaal wordt verlicht door de zon die door een glazen wand schijnt en uitzicht biedt op de originele site.

Dit museum kan de Parthenon Marbles huisvesten”, zei president Pavlopoulos vandaag nog maar eens. “We vechten een heilige strijd om een monument dat uniek is.”

‘Griekenland is niet de eigenaar’

Het British Museum heeft de Griekse oproepen om de stukken terug te geven steeds verworpen, onder het mom dat Lord Elgin ze heeft verworven door een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk, dat toen heerste over Griekenland.

In januari zei de directeur van het British Museum, Hartwig Fischer, dat Griekenland niet de rechtmatige eigenaar is van de Parthenon Marbles en dat de sculpturen daarom niet worden teruggeven aan Athene. De Griekse Cultuurminister Myrsini Zorba noemde de opmerkingen van Fischer over het rechtmatige eigendom van marmeren friezen een teken van ‘een bekrompen en cynische bestuurlijke mentaliteit’.


Spanningen rond bezoek Erdogan

7 december 2017

Het Verdrag van Lausanne is niet onderhandelbaar en hoeft niet te worden herzien. Dat heeft de Grieke president Prokopios Pavlopoulos gezegd tijdens het bezoek van zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan.

De sfeer rond het bezoek van de Turkse president is gespannen. Aan de vooravond van zijn bezoek aan Athene zorgde Erdogan voor onrust in Griekenland door in een tv-interview het Verdrag van Lausanne uit 1923 – dat de landsgrenzen tussen Turkije en Griekenland bepaalde – opnieuw ter discussie te stellen.

Een jaar geleden zette hij de verhoudingen tussen Turkije en Griekenland (weer) op gespannen voet met de uitspraak dat de eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee van Turkije waren. Het aantal schendingen van het Griekse luchtruim door Turkse gevechtsvliegtuigen is sindsdien fors toegenomen en er werden provocerende acties uitgevoerd in de Egeïsche Zee.

“Een geschil kan alleen vreedzaam worden opgelost en op basis van internationaal recht”, aldus Pavlopoulos, die tevens de noodzaak van vriendschappelijke banden tussen de twee buurlanden benadrukte. Hij zei dat het Verdrag van Lausanne de ‘hoeksteen’ vormt van de betrekkingen tussen Griekenland en Turkije.

Na zijn onderhoud met Pavlopoulos sprak Erdogan ook met premier Alexis Tsipras. “We hebben geprobeerd misverstanden uit de wereld te helpen en elkaar beter te begrijpen”, zei de Griekse premier na afloop.

Thracië

Morgen gaat Erdogan naar Thracië, een gebied in het noordoosten van Griekenland waar een Turkssprekende minderheid woont. Volgens de Turkse president worden zij gediscrimineerd en hebben ze geen religieuze vrijheid omdat de imams door de Griekse staat worden benoemd en niet worden gekozen door de bevolking. Sommige Grieken vrezen dat Erdogan met zijn bezoek de etnische spanningen alleen maar zal versterken.

Erdogan is voor een tweedaags bezoek in Griekenland. Met het bezoek hopen Turkije en Griekenland hun onderlinge relatie te verbeteren. Het is de eerste keer in 65 jaar dat een Turks staatshoofd Griekenland bezoekt. Erdogan kwam wel twee keer als premier naar het buurland.


Turkije hindert Griekse president tijdens eilandtour

19 juli 2017

De Griekse president Prokopis Pavlopoulos maakt een tour langs de eilanden in de Egeïsche Zee. Hij heeft tijdens die rondreis nogal wat hinder ondervonden van het Turkse leger. Tijdens de presidentiële tour hebben Turkse gevechtsvliegtuigen vandaag twee keer het Griekse luchtruim tussen de Lesbos en Lemnos geschonden.

Ook ontvingen de piloten van de militaire helikopters die de president en zijn gezelschap vervoerden tot tweemaal toe berichten van het Turkse leger dat ze zich in het Turkse luchtruim bevonden en dat ze moesten vertrekken. De Griekse piloten reageerden niet op de dreigementen, omdat ze op dat moment boven Grieks grondgebied vlogen.  Aanleiding voor de Turkse bemoeienis zijn waarschijnlijk eerdere opmerkingen die Pavlopoulos maakte over Turkije.

De president heeft gezegd dat de verdragen van Lausanne en Parijs – waarin de Griekse soevereiniteit van diverse Egeïsche eilanden is vastgelegd – geen twijfel laten bestaan over de Griekse grenzen. Griekenland zal Turkije alleen steunen bij een mogelijke toetreding tot de EU als de Turken deze internationale wetten respecteren. Ook liet Pavlopoulos zich onlangs kritisch uit over de rol van Ankara bij de mislukte onderhandelingen over de hereniging van Cyprus.

Van het gezelschap dat samen met de president langs de eilanden in de Egeïsche Zee reist, maken ook minister van Defensie Panos Kammenos en het stafchef van het Griekse leger Evangelos Apostolische deel uit. Gisteren bezochten zij Rhodos, Symi, Agathonisi, Farmakonisi en Chios. Vandaag deden ze Panaghia, Lemnos, Oinousses en Agios Efstratios aan.

Pavlopoulos legde op het eiland Agios Efstratios een krans voor de Griekse piloot Nikos Sialmas die in 1992 met zijn vliegtuig  crashte na een luchtgevecht met Turkse gevechtsvliegtuigen. In een toespraak na de ceremonie noemde de president Sialmas een held en prees hij het Griekse leger. Pavlopoulos vervolgde met een boodschap voor iedereen die provoceert en probeert Griekenland binnen te vallen: “De enige boodschap die onze geschiedenis en onze voorouders ons hebben geleerd: Molon Labe.”

De president verwees hiermee naar de woorden die koning Leonidas I in 480 voor Christus zou hebben gebruikt, nadat de Perzische koning Xerxes aan het begin van de Slag bij Thermopylae eiste dat de Spartanen hun wapens zouden inleveren. ‘Molon Labe’ betekent zoveel als ‘Kom ze maar halen’ en geldt als een een klassieke uitdrukking van verzet.


President Pavlopoulos bezoekt Nederland

29 juni 2016

Prokopis_PavlopoulosDe Griekse president Prokopis Pavlopoulos brengt op 4 en 5 juli een officieel bezoek aan Nederland. Hij wordt vergezeld door zijn echtgenote Vlasiá.

Het bezoek staat in het teken van de verdere versterking van de brede relatie tussen Nederland en Griekenland. Het Griekse presidentspaar wordt op 4 juli door koning Willem-Alexander en koningin Maxima ontvangen op Paleis Noordeinde, waar een gezamenlijke lunch op het programma staat.

Pavlopolous en zijn vrouw ontmoeten daarna op het Binnenhof de voorzitters van Eerste- en Tweede Kamer. Na tussenstops bij het MauritshuiPrmeenschap in Nederland gepland. De dag wordt afgesloten met een diner in het Catshuis bij premier Rutte.

Op 5 juli bezoekt het presidentiële paar de vakgroep Modern Grieks van de Universiteit van Amsterdam. Na een ontvangst bij de Sociaal Economische Raad (SER) wordt het officiële bezoek afgesloten met een kennismaking met YES!Delft, een broedplaats voor technologisch ondernemerschap.


Griekse president wil EU-top over migranten

23 augustus 2015

Prokopis_Pavlopoulos2 De Griekse president Prokopis Pavlopoulos wil dat de EU-leiders bij elkaar komen om de vluchtelingencrisis te bespreken. Ook zou er nauwer samengewerkt moeten worden met de Verenigde Naties.

Tijdens een bijeenkomst met minister van Volksgezondheid Panayiotis Kouroublis zei Pavlopoulos dat de groeiende stroom vluchtelingen niet alleen ‘een veiligheidsprobleem maar ook een humanitaire zorg’ is.

De crisis is zo groot dat het gezamenlijk moet worden aangepakt, vindt de Griekse president, die er op wees dat het ‘een verplichting is van de EU en de Europese instellingen. Volgens Pavlopoulos moet er een gemeenschappelijk Europees beleid komen. Hij riep op tot een Europese top waar de crisis moet worden besproken.

Minister Kouroublis zei dat Griekenland dreigt te bezwijken door de vluchtelingencrisis. Hij vindt dat op Europees niveau alles uit de kast moet worden gehaald, zodat ze ‘beseffen dat het niet alleen een Grieks probleem is’.

Het aantal vluchtelingen dat in Griekenland arriveert blijft fors toenemen. De meesten van hen maken in kleine bootjes de oversteek vanuit Turkije. Dit jaar kwamen er al 160.172 aan, bijna vier keer zoveel als in 2014. Vorige week arriveerden er 20.843 vluchtelingen, dit is de helft van het aantal van vorig jaar.


Pavlopoulos nieuwe president van Griekenland

18 februari 2015

Prokopis_Pavlopoulos2Prokopis Pavlopoulos is vanavond zoals verwacht door het parlement gekozen als nieuwe president van Griekenland.

Terwijl de vorige poging om een nieuwe president te kiezen in december mislukte en leidde tot vervroegde parlementsverkiezingen, was de stemming deze keer slechts een formaliteit. De 64-jarige oud-minister van Nea Dimokratia kreeg in de eerste stemronde 233 van de 300 stemmen.

Premier Tsipras schoof Pavlopoulos gisteren naar voren als presidentskandidaat. “We hebben een president nodig die aanvaard wordt door een zo groot mogelijk deel van het parlement”, was de toelichting van de premier.

De gematigd conservatieve Pavlopoulos kreeg de steun van bijna alle parlementariërs van de regeringspartijen Syriza en Onafhankelijke Grieken (ANEL) en de conservatieve oppositiepartij Nea Dimokratia. De kandidaat van oppositiepartij To Potami, Nikos Alivizatos, kreeg 30 stemmen.

Pavlopoulos is de zevende president van Griekenland sinds de afschaffing van de monarchie in 1974. Hij volgt de 85-jarige Karaolos Papoulias op, die zijn tweede termijn van vijf jaar er bijna op heeft zitten.

In Griekenland is het presidentschap een puur ceremoniële functie.