Pasen tijdens Griekse burgeroorlog (1947)

2 mei 2021

Pasen is de belangrijkste religieuze feestdag op de Griekse kalender. Ook tijdens de Griekse Burgeroorlog (1946-1949) ging de paasviering gewoon door. Op archiefbeelden van British Pathé is te zien hoe dat er aan toeging in 1947, tijdens het hoogtepunt van de burgeroorlog.

In de video is Napoleon Zervas (leider van de Nationale Partij, verzetsgroep EDES en minister van Openbare Orde) te zien met de chef-staf van het Griekse leger, Alexander Papagos. De film toont ook soldaten die een heel lam roosteren, vrouwen en kinderen die paasversieringen maken en leden van de Evzones die roodgeverfde eieren breken (τσούγκρισμα).

British Pathé is de Britse tegenhanger van het Nederlandse Polygoon-journaal. Sinds 2014 is de collectie historische filmpjes uit de periode 1910-1976 beschikbaar via een YouTube-kanaal. Het archief van British Pathé bevat ongeveer 3500 uur aan beeldmateriaal, waaronder ook veel Griekse filmpjes. De beelden worden aangeboden in hoge resolutie en bevatten veel belangrijke momenten van de afgelopen eeuw.


Kuifje en het Griekse paasfeest

30 april 2021

Komend weekeinde vieren de Grieken hun orthodoxe paasfeest (al is het feest dit jaar opnieuw beperkt vanwege de coronamaatregelen) Naast de vaste tradities, hebben veel eilanden en regio’s ook hun eigen gebruiken. Een kleine greep uit de verschillende Paastradities in Griekenland.

In de film “Kuifje en het geheim van het Gulden Vlies” uit 1961 belandt de hoofdpersoon in een dorp waar op dat moment het traditionele paasfeest wordt gevierd. Met lam aan het spit en volop muziek – en de detectives Jansen en Janssen die zich aan een sirtaki wagen. In de scenes zijn de bekende Griekse acteurs Dimos Starenios en Dimitris Myrat te zien.

Het is de eerste Kuifje-film met echte acteurs, maar het is niet gebaseerd op een bestaand stripalbum van Hergé. De avonturenfilm draait om de zoektocht naar een goudschat, nadat Kapitein Haddock een boot genaamd ‘Het Gulden Vlies’ heeft geërfd. Er werd gefilmd in Turkije en Griekenland, waar opnames zijn gemaakt in het centrum van Athene, een traditioneel Grieks dorp en de historische kloosters van Meteora.

De dvd van “Kuifje – Geheim van het Gulden Vlies” is te koop op Bol.com

Corfu behoudt Botides-traditie ondanks lockdown

18 april 2020

Ondanks de lockdown vanwege het coronavirus ging in Corfu-stad de ‘Botides’ traditie vandaag gewoon door. Het enige verschil met andere jaren was dat er op het Spianada-plein geen grote menigte was verzameld om het spektakel te volgen. Nu was er slechts een handjevol mensen aanwezig.

In de oude stad worden op Grote Zaterdag om klokslag 11.00 uur traditioneel enorme roodgeverfde aardewerken vazen (botides) met water vanaf de balkons naar beneden gegooid. De vazen vallen met een luide klap op de straat. Het harde geluid zou het ‘kwaad’ verjagen. Dit ritueel stamt nog uit de Venetiaanse tijd.

Rond de 16e eeuw begonnen de Venetianen, die toen de macht hadden op Corfu, het nieuwe jaar met een soort dramatische voorjaarsschoonmaak door al hun oude bezittingen weg te gooien. De Corfioten zouden deze traditie hebben overgenomen voor hun belangrijkste religieuze feestdag: orthodox Pasen. Het geluid van de brekende vazen zou de trillingen van de aarde symboliseren die werden gevoeld toen Christus werd opgewekt.


De laatste ontwikkelingen en maatregelen rond de coronacrisis vind je in het speciale dossier:  Coronavirus in Griekenland. De pagina wordt dagelijks bijgewerkt.


 


Zo vieren de Grieken Pasen

18 april 2020

Klik op een afbeelding om de galerij te openen

Morgen vieren de Grieken hun orthodoxe Paasfeest. Al zal het dit jaar vanwege het coronavirus niet zo feestelijk zijn als anders. Naast de vaste tradities, hebben veel eilanden en regio’s ook hun eigen gebruiken. Een kleine greep uit de verschillende Paastradities in Griekenland.


Strengere reismaatregelen in aanloop naar Pasen

8 april 2020

Viceminister van Crisisbeheersing en Burgerbescherming Nikos Hardalias heeft een reeks nieuwe, nog strengere maatregelen aangekondigd. Hiermee moet de verspreiding van het coronavirus tijdens de komende paasvakantie voorkomen worden.

Sinds vanmiddag 18.00 uur worden er door de politie strengere controles uitgevoerd bij tolstations op de nationale snelwegen, langs rijks- en provinciale wegen, bij havens, luchthavens, treinstations en stations voor langeafstandsbussen.

Reizigers moeten bewijzen dat ze vaste bewoners zijn die naar hun huis terugkeren of dat ze behoren tot een uitzonderingsgroep: defensie- en veiligheidspersoneel of medisch en verplegend personeel. Wie zich niet aan de lockdownregels houdt wordt teruggestuurd, raakt zijn kentekenplaten voor 60 dagen kwijt en krijgt een boete van 300 euro.

Ook mag er niet gereisd worden tussen eilanden. Er zijn enkele uitzonderingen: inwoners van afgelegen eilanden mogen bijvoorbeeld wel naar een groter eiland gaan om een arts te bezoeken. De maatregelen duren tot minstens 27 april, maar kunnen per dag verlengd worden.

‘Verspreiding Heilig Licht verboden’

Hardalias zei ook dat de traditionele verspreiding van het Heilige Licht dit jaar niet is toegestaan. Het is de gewoonte dat Grieken na de mis op Paaszaterdag het Heilige Licht in de vorm van aangestoken kaarsen mee naar huis nemen.

Pasen wordt in Griekenland dit jaar op 19 april gevierd. De Grieks-orthodoxe kerk zal tijdens de Paasweek liturgieën houden achter gesloten deuren in verband met de coronamaatregelen. Dat heeft de Heilige Synode, het bestuurslichaam van kerk, besloten. De Grieken kunnen op 26 mei de opstanding alsnog vieren in de kerk.

Dit jaar zal Pasen voor veel Grieken sowieso anders dan anders zijn. Vorige week benadrukte regeringswoordvoerder Stelios Petsas nogmaals hoe belangrijk zelfisolatie is. Hij riep mensen nadrukkelijk op om niet naar hun geboortedorpen te gaan om daar Pasen te vieren.


Zelfs chocoladehazen dragen dit jaar mondkapjes

7 april 2020

Zelfs chocolade Paashazen moeten er aan geloven in tijden van corona. Dit jaar dragen ze geen paaseieren of voorjaarsbloemen als decoratie, maar beschermende maskers en handschoenen.

Banketbakker Marios Papadopoulos verkoopt in zijn winkel in Thessaloniki chocolade paashazen met een beschermend – chocolade – gezichtsmasker. En ook patisserie Bazakas in Lykovrysi, in het noorden van Athene, heeft de veiligheidsvoorschriften naar een hoger niveau getild en hun chocolade paashaasjes voorzien van een beschermende medische uitrusting.

Pasen wordt in Griekenland dit jaar op 19 april gevierd. De Grieks-orthodoxe kerk zal tijdens de Paasweek liturgieën houden achter gesloten deuren in verband met de coronamaatregelen. Dat heeft de Heilige Synode, het bestuurslichaam van kerk, besloten. De Grieken kunnen op 26 mei de opstanding alsnog vieren in de kerk.

Dit jaar zal Pasen voor veel Grieken sowieso anders dan anders zijn. Vorige week benadrukte regeringswoordvoerder Stelios Petsas nogmaals hoe belangrijk zelfisolatie is. Hij riep mensen nadrukkelijk op om niet naar hun geboortedorpen te gaan om daar Pasen te vieren.

 


Lockdown Griekenland verlengd tot 27 april

4 april 2020

[video: lege straten, pleinen en monumenten in Athene]

Griekenland heeft de lockdown met drie weken verlengd. Het land blijft op slot tot maandag 27 april om verdere verspreiding van het coronavirus te beperken. Dat heeft viceminister van Crisisbeheersing en Burgerbescherming Nikos Hardalias bekend gemaakt.

Hij waarschuwde dat er aanvullende maatregelen genomen worden die de bewegingsvrijheid nog verder beperken als mensen de huidige regels blijven negeren. “De komende drie weken zijn cruciaal. Laten we niet verpesten wat we tot nu toe hebben bereikt”, zei Hardalias op de persconferentie.

Hoewel de meeste Grieken zich aan de maatregelen houden, zijn er volgens een persbericht van het Ministerie van Burgerbescherming tot dusver 19.454 boetes opgelegd wegens schending van de bewegingsbeperkingen.

Paasweekeinde

Hardalias kondigde ook aan dat burgers hun vaste woonplaats niet kunnen wijzigen, niet online en ook niet met handgeschreven aangiftes bij de belastingdienst. Door de bewegingsbeperkingen die op 23 maart werden opgelegd, is het verboden voor niet-permanente inwoners om naar het platteland te verhuizen. Maar sommige Grieken zouden hun vaste woonplaats hebben laten veranderen zodat ze tijdens de paasdagen naar hun geboortedorpen of -eilanden kunnen gaan.

Grieks Pasen valt op 19 april. De Grieks-orthodoxe kerk zal tijdens de Paasweek liturgieën houden achter gesloten deuren. Dat heeft de Heilige Synode, het bestuurslichaam van kerk, besloten. De Grieken kunnen op 26 mei de opstanding alsnog vieren in de kerk.

1673 bevestigde besmettingen, 68 doden

Het Griekse ministerie van Volksgezondheid heeft bekend gemaakt dat er sinds gisteren 60 nieuwe gevallen van besmetting met het coronavirus zijn geregistreerd, het totaal komt daarmee op 1673. Het dodental als gevolg van het virus steeg naar 68, nadat 9 patiënten zijn overleden. Op de intensive care-afdelingen van Griekse ziekenhuizen verblijven nog 92 coronapatiënten.

Op een interactieve kaart zijn alle bevestigde gevallen van het coronavirus in Griekenland te zien. De gegevens zijn afkomstig van officiële aankondigingen van de Griekse nationale gezondheidsorganisatie (EODY) en media die melding maken van lokale gevallen.


  • De laatste ontwikkelingen en maatregelen rond de coronacrisis vind je in het speciale dossier:  Coronavirus in Griekenland. Deze pagina wordt dagelijks bijgewerkt.

Geen traditionele ‘vuurpijlenoorlog’ op Chios dit jaar

18 januari 2020

Chios moet het dit jaar zonder traditionele vuurpijlenoorlog doen. Dat heeft de organisatie van het spectaculaire schouwspel laten weten.

De organisatie staakt (tijdelijk) haar activiteiten omdat er niet genoeg kandidaten zijn om een nieuw bestuur te vormen. “Het spijt ons deze beslissing te nemen, maar de realiteit wijst uit dat goede bedoelingen niet genoeg zijn om de traditie te behouden. De kosten zijn hoog en de steun is minimaal”, staat in een verklaring.

Het is een 200 jaar oude traditie op Chios: in het dorp Vrondados wordt in de nacht voor Paaszondag een vuurpijlenoorlog (Rouketopolemos) gevoerd tussen de kerken Aghios Markos en Ereithiani. Het doel is om de klokkentoren van de andere kerk, zo’n 400 meter verderop, met het vuurwerk te raken.

De laatste jaren zorgt het evenement voor verdeeldheid onder de eilandbewoners. Het afsteken van de 100.000 – vaak zelfgemaakte – vuurpijlen is namelijk niet zonder gevaar. Ieder jaar raken er mensen gewond en er zijn zelfs weleens doden gevallen. De meeste huizen in het gebied zijn afgedekt met gaas om schade door het vuurwerk te voorkomen.

De Rouketopolemos-traditie zou ontstaan zijn tijdens het Ottomaanse tijdperk, om de Turken te laten weten dat het Grieks Orthodoxe geloof nog springlevend was. De ‘beschietingen’ zouden vroeger met echte kanonnen zijn uitgevoerd, tot het gebruik ervan in 1889 werd verboden.


Man overleden bij ‘Saitopolemos’ in Kalamata

29 april 2019

In Kalamata is op Paaszondag een 53-jarige man overleden bij de ‘Saitopolemos’ (σαϊτοπόλεμος). Hij filmde de traditionele vuurwerkwedstrijd toen hij werd geraakt door vuurwerk.

Costas Theodorakakis legde de ‘Saitopolemos’ vast voor een lokale nieuwswebsite. De man had ongeveer 20 minuten van het evenement gefilmd toen hij een verdwaald stuk vuurwerk tegen zijn hoofd kreeg. Het slachtoffer werd naar het ziekenhuis vervoerd, waar hij overleed.

De politie heeft vandaag zeven personen aangehouden in verband met het dodelijke incident. Onder hen was een gemeenteraadslid dat verantwoordelijk is voor het organiseren van het evenement. De burgemeester van Kalamata liet weten dat de dood van de cameraman geen aanleiding is om de Saitopolemos te verbieden, ondanks de reacties die op het ongeluk zullen volgen.

De Saitopolemos-traditie in Kalamata maakt deel uit van de jaarlijkse paasvieringen in de stad. Bij het evenement dansen – jonge- mannen de zeibekiko terwijl ze met ‘saites’ zwaaien. Een saita is een buis gevuld met brandbaar materiaal. Verschillende teams nemen het in de wedstrijd tegen elkaar op.

Er is kritiek dat de vuurwerkwedstrijd te gevaarlijk is, maar de lokale bevolking vindt dat de traditie moet blijven. Elk jaar worden mensen opgepakt voor het maken van fakkels van dubieuze kwaliteit, die onverwacht kunnen ontploffen.

Rouketopolemos op Chios

Het eiland Chios kent een vergelijkbare traditie: in het dorp Vrondados wordt in de nacht voor Paaszondag een vuurpijlenoorlog (Rouketopolemos) gevoerd tussen de kerken Aghios Markos en Ereithiani.

De traditie verdeelt de bevolking van het eiland en sommige bewoners zien haar het liefst verdwijnen. Het afsteken van de 100.000 – vaak zelfgemaakte – vuurpijlen is namelijk niet zonder gevaar. Ieder jaar raken er mensen gewond en er zijn zelfs weleens doden gevallen.

Update 30/04: Panayiotis Nikas, de burgemeester van Kalamata is vandaag teruggekomen op zijn uitspraak dat de traditie niet mag stoppen. In een radio-interview met persbureau ANA-MPA zei hij dat geen enkele gemeenteraad in de toekomst nog de verantwoordelijkheid zal nemen om het evemenet te steunen. “Ik ben bang dat deze traditie na het dodelijke ongeluk het einde van de weg heeft bereikt”, aldus Nikas. Hij zei ook dat Theodorakakis ‘het enige dodelijke slachtoffer was in de 200 jaar dat het evenement werd opgevoerd’.

 

De Saitopolemos van 2018: 

 


Vrolijk Pasen!

28 april 2019

Καλό Πάσχα! Tijdens Grieks Pasen is lam aan het spit het belangrijkste onderdeel van de feestdis. Maar ook τσούγκρισμα – het tegen elkaar ‘tikken’ van roodgeverfde eieren – en het branden van een kruis boven de voordeur horen bij de traditie.

In zijn nummer ‘One Lamb’ (een parodie van ‘One Dance’ van Drake) neemt So Tiri de Griekse paastradities op de hak.