‘Brexit-steun? Geef eerst de Elgin Marbles terug’

12 augustus 2017

Bij de Brexit-onderhandelingen moet ook de slepende kwestie over de Elgin Marbles ter sprake komen. De Griekse Europarlementariër en Syriza-politicus Stelios Kouloglou heeft dat verzoek ingediend bij de Europese Commissie.

Hij wil dat Groot-Brittannië de marmeren stukken van het Parthenon teruggeeft aan Athene, in ruil voor Griekse steun aan een Brexit-akkoord. Kouloglou zegt dat EU-onderhandelaars de controversiële kwestie volgens de EU-verdragswet bij een Brexit ter sprake moeten brengen.

Drukmiddel

Alexis Mantheakis, voorzitter van het Internationale Actiecomité voor de Parthenon Sculpturen (IPSACI), heeft zich bij de oproep aangesloten. Tegen de krant Kathimerini zegt hij dat Griekenland voor het eerst een extra diplomatiek drukmiddel heeft omdat alle nationale parlementen van EU-lidstaten het definitieve Brexit-akkoord moeten goedkeuren. In de Britse media wordt echter gesproken van chantage van de Grieken.

“De Britten hebben goedkeuring nodig van de Grieken voor iets wat ze graag willen”, aldus Mantheakis, die denkt dat Athene daardoor een goede kans heeft om de stukken na 200 jaar terug te krijgen. Hij voegde eraan toe dat het Groot-Brittannië niet moet schaden, aangezien de publieke opinie al vele jaren achter het Griekse verzoek staat.

In april stelde een columnist van de Britse krant The Guardian ook al voor de Elgin Marbles bij een Brexit terug te geven aan Griekenland. “Als de teruggave van de gestolen Elgin Marbles ter sprake wordt gebracht aan de onderhandeltafel, zal dat leiden tot zowel een zegen voor Groot-Brittannië als een overwinning voor de versterking van het Europese erfgoed”, aldus Geoffrey Robertson in de krant.

Kunstroof

De Elgin Marbles (ook wel Parthenon Marbles) danken hun naam aan de Britse Lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. in 1816 verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien.

Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof. Griekenland probeert de marmeren delen daarom al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Het British Museum wees die oproepen herhaaldelijk af. De Britten menen dat Lord Elgin de stukken heeft verworven via een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk.


Gucci vangt bot: geen catwalk op Acropolis

15 februari 2017

acropolisModehuis Gucci mag deze zomer geen modeshow houden op de Acropolis in Athene. De Centrale Archeologische Raad van Griekenland (KAS), die toezicht houdt op alle archeologische sites in het land, heeft het verzoek van het luxe modemerk afgewezen.

Gucci wilde toestemming voor een 15 minuten durende modeshow op 1 juni. Er zou een lange catwalk moeten komen tussen het Erechtheion en de noordzijde van het Parthenon, plus een kleedruimte, tribunes, lichtmasten en geluidsinstallatie. Op de gastenlijst zouden ongeveer 300 namen staan, waaronder ook enkele Hollywood-sterren. Ook wilde het Italiaanse modehuis een licentie om het hele evenement te filmen.

Als tegenprestatie beloofde Gucci  2 miljoen euro beschikbaar te stellen voor restauratiewerk op de Acropolis of voor een ander soortgelijk project dat door de Griekse autoriteiten werd aangewezen.

Maar de Griekse Centrale Archeologische Raad wil er niets van weten. Het evenement is in strijd met het unieke culturele karakter van de Acropolis, zegt de KAS in een officiële verklaring. “De monumenten zijn symbolen van de beschaving en staan op de culturele werelderfgoedlijst van UNESCO.”  Soortgelijke verzoeken werden in het verleden ook bijna altijd afgewezen door de KAS.

Cultuurminister Lydia Koniordou staat achter het besluit van de KAS. “Het Parthenon is een belangrijk monument en een universeel symbool dat wij Grieken moeten beschermen, in het bijzonder tijdens onze voortdurende inspanningen voor de hereniging van de Parthenon Marbles”, zei zij tegen publieke omroep ERT.

Ook de directeur van het Acroplis Museum vindt het een goede zaak dat de modeshow niet mag doorgaan. “Het Parthenon en de Acropolis hebben geen reclame nodig. Zo’n evenement levert geen voordeel op”, aldus Dimitris Pantermalis. “Het culturele symbool moet niet gedegradeerd worden tot decorstuk voor een modeshow.”

In 1951 was de Acropolis wel het decor van een iconische fotoshoot voor de nieuwe collectie van de Franse couturier Christian Dior. De modellen poseerden voor de Kariatiden van het Erechtheion. De foto’s werden gemaakt door Jean-Pierre Pedrazzini van het gerenommeerde Franse tijdschrift Paris Match.

De fotoshoot van Dior in 1951

De fotoshoot van Dior in 1951


Gesmokkeld sarcofaagdeel teruggegeven aan Athene

11 februari 2017

fragment_saecofaagDe Verenigde Staten hebben een deel van een marmeren sarcofaag uit 200 na Christus teruggegeven aan Griekenland. Het fragment, waarop een gevecht tussen Griekse en Trojaanse krijgers is te zien, werd in 1988 gestolen in Griekenland en naar het buitenland gesmokkeld.

Via Europa belandde het marmeren deel uiteindelijk in een New Yorkse galerie. Toen ontdekt werd dat het fragment was gestolen, besloot de galerie in Manhattan vrijwel direct het artefact terug te geven aan Griekenland.

De New Yorkse officier van justitie Cyrus R. Vance overhandigde het sarcofaagdeel tijdens een speciale ceremonie aan de Griekse consul-generaal Konstantinos Koutras.  Het marmeren fragment zal binnenkort in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene te zien zijn voor het publiek.

De laatste jaren krijgt Griekenland steeds vaker archeologische voorwerpen terug die op illegale wijze naar het buitenland waren verdwenen. Het Duitse Pfahlbaumuseum gaf in 2013 bijvoorbeeld een deel van de antiquiteiten terug die tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog werden meegenomen. In 2009 retourneerde België honderden historische voorwerpen die tijdens het regime van de militaire junta (1967-1974) op illegale wijze waren uitgevoerd. En het Vaticaans museum gaf een fragment van de noordelijke fries van het Parthenon terug.

Alleen Groot-Brittannië weigert al jaren om de Elgin Marbles terug te geven aan Athene, ondanks aanhoudende verzoeken van de Grieken en verschillende (internationale) campagnes.


Brits wetsvoorstel pleit voor teruggave Elgin Marbles

11 juli 2016

elgin marblesBritse parlementsleden hebben een wetsvoorstel ingediend om de Elgin Marbles na 200 jaar terug te geven aan Griekenland. Dat meldt de Britse krant The Independent.

Het voorstel is een initiatief van Mark Williams van de Liberal Democrats en wordt gesteund door de conservatieve afgevaardigde Jeremy Leroy en tien andere parlementsleden van Labour, The Scottish National Party en de Plaid Cymru (de Partij van Wales).

“Deze prachtige artefacten werden ten onrechte van de resten van het Parthenon gezaagd en verwijderd. Dit wetsvoorstel wil dat het parlement de daden van 200 jaar geleden nietig verklaart. In 1816 zijn deze indrukwekkende en belangrijke beeldhouwwerken uit Griekenland onrechtmatig aangekocht”, zegt Williams in The Independent. “Het is tijd dat we een hoffelijke daad verrichten en rechtzetten wat we 200 jaar verkeerd hebben gedaan.”

De Elgin Marbles danken hun naam aan de Britse lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. Vijftien jaar later verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.

Griekenland probeert al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 de Elgin Marbles terug te halen naar Athene. Het British Museum heeft de oproep om de beelden terug te geven steeds verworpen, onder het mom dat lord Elgin ze heeft verworven door een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk, dat toen heerste over Griekenland. De Grieken willen de 2500 jaar oude marmeren beelden tentoonstellen in het Acropolis Museum in Athene, waar ook de andere originele friezen van het Parthenon te zien zijn.

Hartwig Fischer, de nieuwe directeur van het British Museum, vindt dat de Elgin Marbles in Londen horen. In een gesprek met The Times zei hij vorige week dat zijn museum een van de weinig plaatsen is die wereldcollecties onder één dak heeft. Ook zegt Fischer dat hij geen contact heeft gehad met de Grieken over de terugvordering van de Elgin Marbles.

Vorig jaar wilde Griekenland de Britten nog voor de rechter dagen om de marmeren sculpturen terug te krijgen, maar zag daar uiteindelijk vanaf nadat de ingehuurde juriste Amal Clooney de kans op succes inschatte op zo’n 15 procent. In mei van dit jaar probeerden de Grieken via de VN voldoende internationale steun te vinden om stappen te nemen tegen de Britten.

“Als alle landen van de Verenigde Naties zeggen dat de Elgin Marbles moeten worden teruggegeven, stappen we naar de rechter. Want we beschouwen het Parthenon niet als iets uitsluitend Grieks, maar eerder als een erfgoed van de mensheid”, aldus minister van Cultuur Aristides Baltas.


2500 kinderen omarmen Parthenon

21 maart 2014

21maart-acropolisRuim 2500 kinderen verzamelden zich vandaag op de Acropolis en vormden een menselijke keten rond het Parthenon. Ze deden dat vanwege de Internationale Dag tegen Racisme.

“Wij omarmen de Acropolis, we omarmen democratie, we omhelzen de mensheid, we omhelzen de wereld”,  was de boodschap van de kinderen aan de wereld. Om dit kracht bij te zetten, lieten ze 2000 kleurige ballonnen los.

Door het zingen van liedjes stuurden de kinderen hun boodschap ‘samenleven in vrede, zonder discriminatie’ de wereld in. De kinderen (met en zonder handicap) kwamen van verschillende scholen en hadden verschillende nationaliteiten.

De Griekse president Karolos Papoulias en de ministers Charalambos Athanasiou (Justitie) en  Konstantinos Arvanitopoulos (Onderwijs) waren ook aanwezig.

In 1966 is 21 maart door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationale Dag ter Bestrijding van Racisme en Discriminatie.


Grieken en Britten praten over Elgin Marbles

23 augustus 2012

Griekenland gaat in het najaar met het British Museum in Londen praten over een teruggave van fragmenten van het Parthenon. Dat heeft Demetrios Pantermalis, directeur van het Acropolismuseum, gezegd.

Hij wil dat de marmeren handen, hoofden en benen die onderdeel waren van beelden van de tempel worden teruggegeven. Pantermalis deed tijdens een Unesco-bijeenkomst in juni een voorstel aan de leiding van het Londense museum. De Britten zijn daar volgens hem in principe mee akkoord gegaan.

Griekenland en Groot-Brittannië hebben al tientallen jaren ruzie over de teruggave van de zogenaamde Elgin Marbles. De 2500 jaar oude friezen van het Parthenon werden door Lord Elgin in 1806 vanuit Athene naar Londen vervoerd, met toestemming van de toenmalige Ottomaanse bezetters.

In 1816 verkocht Lord Elgin de fragmenten aan het British Museum, waar ze nu een van de belangrijkste bezienswaardigheden zijn. Volgens de Britten zijn de stukken onderdeel van het Werelderfgoed en zijn ze in Londen beter toegankelijk voor het publiek. Griekenland vindt dat de friezen thuishoren in Athene.  In het nieuwe Acropolismuseum, dat in juni 2009 werd geopend, is ruimte gereserveerd voor de Elgin Marbles.

Update 24/8: Het British Museum ontkent dat het overweegt de Elgin Marbles terug te geven aan Griekenland. Het museum zegt wel ‘open te staan voor een discussie’ over het uitlenen van de fragmenten voor een korte periode.

 


Koning Otto wilde Elgin Marbles terugkopen

20 maart 2012

De Griekse koning Otto wilde marmeren elementen van de Acropolis terugkopen van Engeland. Dat staat in officiële documenten uit de periode 1834-1842.

In de documenten wordt gesproken over het terughalen van elementen van het Parthenon en de Nike-tempel die zo’n veertig jaar daarvoor in opdracht van de Britse Lord Elgin waren verwijderd van de Acropolis.

De Grieken wilden weten hoeveel de marmeren figuren zouden kosten op de Europese kunstmarkt, mogelijk met de intentie om ze te kopen.  “Griekenland stelde voor om de Engelsen enkele minder belangrijke oudheden te geven in ruil voor beelden van Athena Nike”, aldus de directeur van het Acropolis Museum, Demetrios Pantermalis.

De marmeren elementen van de Acropolis werden verscheept naar Londen en in 1816 tentoongesteld in het British Museum. Ze zijn daar nu nog steeds.

Griekenland probeert al decennia lang de ‘Elgin Marbles’ terug te halen naar Athene, maar Engeland wijst alle verzoeken af. Volgens de Britten zijn de stukken onderdeel van het Werelderfgoed en zijn ze in Londen beter toegankelijk voor het publiek.