Scheepswrak Alonissos wordt onderwatermuseum

14 april 2019

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

Het historische scheepswrak bij het Sporaden-eiland Alonissos wordt een onderwatermuseum. Het is de bedoeling dat ook andere scheepswrakken in Griekenland toegankelijk worden voor het publiek.

Dat het Griekse ministerie van Cultuur bezoekers wil toelaten in enkele historische scheepswrakken is bijzonder. Het Griekse onderwatererfgoed is nu alleen toegankelijk voor archeologen en duikers met speciale vergunningen. De overheid wil daarmee voorkomen dat antiquiteiten uit de schepen worden geroofd. Tot 2005 was duiken in een groot deel van Griekenland zelfs helemaal verboden.

2500 jaar oud vrachtschip

Het historische Peristera-scheepswrak bij Alonissos krijgt dus de primeur. Het wrak is vernoemd naar het onbewoonde eilandje recht tegenover Alonissos in de Egeïsche Zee waar het in het begin van de jaren negentig werd ontdekt. Het wrak, dat op een diepte tussen de 22 en 28 meter ligt, is van een houten vrachtschip dat in de 5e eeuw voor Christus is gezonken.

Het grootste deel van het houten schip is weggerot, maar de lading is wel bewaard gebleven. Het schip was geladen met duizenden amforen die waarschijnlijk wijn bevatten. De antieke vazen liggen opeengepakt op de zeebodem, waar ze onderdak bieden aan vissen, sponzen en andere zeedieren.

Het wrak heeft nog niet al zijn geheimen prijsgegeven. Het is nog niet duidelijk hoe het schip is gezonken. Er zijn aanwijzingen dat er brand is geweest aan boord, maar archeologen weten niet of dat een rol heeft gespeeld. Mogelijk liggen er nog onontdekte schatten op de zeebodem.

Erg indrukwekkend

“Het is erg indrukwekkend. Zelfs ik was erg onder de indruk toen ik de eerste keer naar dit wrak dook en ik werk al jaren in de onderwaterarcheologie”, zegt Dimitris Kourkoumelis, hoofdarcheoloog van het project dat de locatie klaarmaakt voor bezoekers. “Het is anders om amforen individueel in een museum te zien, dan hier in zo’n grote hoeveelheid.”

Archeologe Elpida Hadjidaki, die het wrak als eerste onderzocht, is enthousiast over het openstellen van het Peristera-scheepswrak. “Het is fantastisch. Vijfentwintig jaar geleden was ik de eerste die dat voorstelde en mensen dachten dat ik gek was. Maar waarom zouden we het voor onszelf houden? We moeten die kennis delen.”

Om bij het wrak te komen, varen er bootjes vanaf de kleine haven van Steni Valla op Alonissos. Het scheepswrak kan alleen onder begeleiding worden bezocht. Niet-duikers kunnen op een expositie aan land het wrak van dichtbij bekijken via virtual reality.

Meer wrakken open voor bezoekers

Het Griekse ministerie van Cultuur wil de komende twee jaar ook andere belangrijke onderwatermonumenten openstellen voor bezoekers. In de Pagasitische Golf in Centraal-Griekenland liggen nog drie wrakken die bij het project zijn betrokken. Het initiatief is een onderdeel van het programma BlueMed, dat subsidie krijgt van de Europese Commissie.

De Griekse wateren bevatten talloze oude scheepswrakken. Volgens het ministerie van Cultuur liggen er alleen al in de buurt van het Egeïsche eilandje Fourni ongeveer 60 wrakken op de zeebodem.


Een letterlijke duik in de Griekse mythologie

5 juli 2016

ART-ReefKunstmatige riffen op de zeebodem die bestaan uit sculpturen van figuren uit de Griekse mythologie. Als het aan een team wetenschappers van de universiteit van Thessalië ligt, wordt dit plan uitgevoerd in de Golf van Pagasitikos.

ART.Reef is een ambitieus project van de wetenschappers van de afdeling Ichtyologie en Aquatisch milieu. Ze willen onderzoeken of het gebruik van een kunstmatig rif kan worden ingezet voor het herstel van het onderwatermilieu en het onderhoud van het ecosysteem. Daarnaast moet het ook een aantrekkelijke plaats voor duikers worden.

“Met het kunstmatige rif willen we kunst combineren met wetenschap”, vertelt Alexios Lola, de coördinator van het project, aan persbureau ANA-MPA. Lola kwam op het idee toen hij een onderwatermuseum met sculpturen van een kunstenaar zag in Mexico. “Het was iets spannends en ik dacht dat we dat in Griekenland ook konden doen.”

In het kunstmatige rif op een diepte van zo’n 15 tot 20 meter in de Golf van Pagasitikos moeten beelden komen van Jason en de Argonauten, Achilles en centaurs, gemaakt door lokale kunstenaars. Bezoekers kunnen dan dus letterlijk een duik nemen in de Griekse mythologie. De financiering voor het project ART.Reef hopen de wetenschappers via crowdfunding bij elkaar te krijgen.