‘Rapport bosbrand Mati moest in doofpot’

20 juli 2020

Bijna twee jaar na dato houdt de catastrofale bosbrand bij Mati de gemoederen nog altijd flink bezig. Een officier van de Griekse brandweer die onderzoek deed naar de brand, heeft zijn voormalige baas aangeklaagd vanwege ‘poging tot geweld’.

Volgens onderzoeker Dimitris Liotsis deed de korpschef van de brandweer Vasilis Mattheopoulos pogingen hem te bedreigen en te chanteren om zijn bevindingen onder het tapijt te vegen. Mattheopoulos zou hebben geëist dat Liotsis een vals rapport indiende bij de bevoegde instanties, met resultaten die niet strookten met de waarheid.

Gedetailleerd rapport

De krant Kathimerini publiceerde gisteren een gedetailleerd rapport op basis van audio-opnames van gesprekken tussen de twee brandweerfunctionarissen. “Als je schrijft dat je superieuren de schuld hebben, sluiten we de rijen en maken we je helemaal kapot”, zei de brandweercommandant tegen Liotsis.

Het getroffen gebied

Als Liotsis documenten wil hebben die zijn ondertekend door de toenmalige regionale gouverneur van Attica Rena Dourou, staatsbosbeheer en de brandweer reageert Mattheopoulos woedend. Volgens de korpschef heeft Liotsis niet de expertise om de inhoud te beoordelen.

“Houd het simpel, anders denken ze dat je gek bent”, tiert hij. “Vijf kleine dingen: wind, brandbare materie, een mix van pijnbomen en huizen, anarchistische en ongeplande constructies. En het resultaat was dat het vuur binnen een uur uit de hand liep…Vijf regels, vijf woorden, en lever het in.”

Ex-minister Gerovassili: lasterlijke berichten

Volgens de publicatie van Kathimerini beweerde Mattheopoulos dat hij handelde in opdracht van de toenmalige politiek verantwoordelijken. Later zegt hij dat ‘het bevel van de minister van Civiele Bescherming kwam’.

De toenmalige minister van Civiele Bescherming Olga Gerovassili (SYRIZA) spande op haar beurt vandaag een rechtszaak aan tegen Kathimerini, omdat de krant weigerde het bericht te rectificeren of terug te trekken.

Volgens Gerovassili is er sprake van ‘schaamteloze, lasterlijke berichten die niets te maken hebben met de realiteit en inbreuk maken op mijn eer en politieke integriteit’.

Brand eiste 102 dodelijke slachtoffers

Een blushelikopter boven Rafina

Op 23 juli 2018 woedde rond de badplaats Mati in West-Attica een grote bosbrand die uiteindelijk aan 102 mensen het leven kostte. Tientallen huizen en grote stukken bos werden door het vuur verwoest. Na de bosbranden diende minister van Burgerbescherming Nikos Toskas zijn ontslag in. Ook het hoofd van de Griekse civiele beschermingsdienst en de chefs van de brandweer en politie moesten opstappen in de nasleep van de ramp.

Uit verschillende rapporten bleek dat er bij de aanpak van de brand grove fouten zijn gemaakt. Volgens de experts was de de reactie van de overheid chaotisch, stuurde de politie automobilisten recht op de vlammenzee af, werd de marine niet ingezet om mensen te redden die de zee in waren gevlucht en was er geen centrale leiding bij de operatie.

Diverse rechtszaken aangespannen

Verwoeste huizen in Mati

Diverse nabestaanden hebben een rechtszaak aangespannen tegen de autoriteiten. Ook klaagden inwoners van Mati dat het proces om verwoeste huizen en bedrijven te repareren of opnieuw op te bouwen door de Griekse regering werd vertraagd.

In maart 2019 werd bekend dat het Griekse openbaar ministerie 20 mensen heeft aangeklaagd in verband met de bosbranden. Onder hen de gouverneur van de regio Attica, de burgemeesters van Marathon en Rafina, het voormalig hoofd van de civiele beschermingsdienst, korpschefs van de brandweer en enkele politiefunctionarissen.

De aanklachten omvatten doodslag, het veroorzaken van zwaar lichamelijk letsel door nalatigheid en brandstichting door nalatigheid.


Onderminister Polakis onder vuur na gelekt gesprek

20 februari 2019

De Griekse onderminister van Volksgezondheid Pavlos Polakis (Syriza) ligt onder vuur nadat een telefoongesprek dat hij voerde met de gouverneur van de Bank van Griekenland is gelekt en op een nieuwssite belandde.

Bankgouverneur Yannis Stournaras noemt het ‘ongehoord’ en een ‘schending van het Griekse recht’ dat de inhoud van het privégesprek zonder zijn medeweten en tegen zijn zin openbaar is gemaakt. De openbaar aanklager onderzoekt nu of Polakis zijn gesprek met Stournaras stiekem heeft opgenomen en gelekt. Op dat vergrijp staat een gevangenisstraf van maximaal tien jaar. Polakis ontkent.

Het gesprek tussen de twee ging over het besluit van Stournaras om het management van Attica Bank te ondervragen over een mogelijk dubieuze persoonlijke lening van 100.000 euro aan Polakis. Die lening zou onder te gunstige voorwaarden zijn verstrekt. Vooral het onderpand voor de lening is omstreden: een huis van Polakis waarop nog een hypotheek van drie ton zit.

Polakis belde Stournaras en eiste dat de bankgouverneur ook een onderzoek zou openen naar omstreden leningen aan bepaalde politieke partijen, ambtenaren en media. Uit het transcript van het gesprek dat is uitgelekt dreigt Polakis ‘langs te komen en niet meer te vertrekken’ als Stournaras die leningen niet onder de loep neemt.

Ophef over sigaret
Polakis is niet onomstreden. Begin deze maand raakte de politicus ook al in opspraak omdat er een foto uit 2016 was opgedoken waarop te zien is dat hij het rookverbod aan zijn laars lapt en een sigaret rookt tijdens een persconferentie op het ministerie van Volksgezondheid. Ook gingen er in dezelfde week beelden rond van een Polakis die onder het genot van een sigaret danst in een bouzoukia.

De beelden schoten in het verkeerde keelgat bij de Europese Commissie. “Beschamend! Deze man weet niets van gezondheid!”, zei Eurocommissaris Vytenis Andriukaitis van Volksgezondheid tegen de krant Kathimerini. Andriukaitis was in Athene voor Wereldkankerdag. “Ik ben langs geweest op het ministerie van Volksgezondheid. En het rook daar naar sigaretten.”

De 53-jarige Polakis, die opgeleid is als chirurg, maakt sinds 2015 deel uit van de regering van premier Tsipras. In het eerste kabinet was hij onderminister van Binnenlandse Zaken en Administratieve Hervorming, in het tweede kabinet werd hij benoemd als onderminister van Volksgezondheid.


Voustis: Parlementair onderzoek naar branden Mati

13 februari 2019

Er moet een parlementair onderzoek komen naar de dodelijke bosbranden die afgelopen zomer woedden rond Mati. Dat heeft parlementsvoorzitter Nikos Voutsis voorgesteld.

Voutsis kwam met zijn voorstel enkele dagen nadat een onafhankelijke commissie van deskundigen een vernietigend rapport uitbracht over de manier waarop de Griekse overheid de afgelopen jaren handelde bij bosbranden.

Volgens Voutsis is het een goed idee om een onderzoekscommissie in te stellen die niet alleen de brand bij Mati van 23 juli 2018 onder de loep neemt, maar ook onderzoek doet naar vermeende gevallen van politieke corruptie en wanbeheer van staatsfondsen.

Grove fouten

Uit afzonderlijke rapporten van deskundigen bleek al snel dat er bij de aanpak van de branden van afgelopen zomer grove fouten zijn gemaakt. Volgens onderzoek van de Technische Universiteit van Kreta stuurde de politie zonder het te beseffen automobilisten recht op de branden af. Uit een ander onderzoek bleek dat er geen alarm werd geslagen en dat bewoners en toeristen werden overvallen door het vuur.

Vanwege illegale bebouwing en slechte stadsplanning ontstonden in Mati, waar de meeste dodelijke slachtoffers vielen, opstoppingen in de smalle straten die naar de kust leidden. Diverse nabestaanden hebben een rechtszaak aangespannen tegen de autoriteiten.

Ook klaagden inwoners van Mati dat het proces om verwoeste huizen en bedrijven te repareren of opnieuw op te bouwen door de Griekse regering wordt vertraagd. Een half jaar na de bosbranden was het nog altijd niet duidelijk welke subsidies inwoners krijgen om hun woningen op te knappen.

100 doden

Na de bosbranden diende minister van Burgerbescherming Nikos Toskas zijn ontslag in. Ook het hoofd van de Griekse civiele beschermingsdienst en de chefs van de brandweer en politie moesten opstappen in de nasleep van de ramp.

De bosbrand kostte uiteindelijk aan 100 mensen het leven.