10 juni 1944: Het bloedbad van Distomo

10 juni 2021
Herdenkingsmonument voor het bloedbad in Distomo

Op 10 juni 1944 vond één van de grootste gruweldaden van de nazitroepen in Griekenland plaats: het bloedbad van Distomo.

In twee uur tijd werden 218 inwoners (ongeveer een kwart van de totale bevolking) van het bergdorpje in Centraal-Griekenland gedood als represaille voor een aanval van Griekse partizanen op drie Duitse soldaten. Leden van de Waffen-SS gingen ieder huis in Distomo langs en vermoordden iedereen die binnen was. Na de vergeldingsactie brandden de Duitse troepen het dorp plat. Lees verder >>


Duitse minister legt bloem op schietbaan van Kaisariani

3 juni 2021

De Duitse staatsminister voor Europese Zaken Michael Roth heeft een bloem gelegd tijdens zijn bezoek aan de schietbaan van Kaisariani.

Roth noemde de historische site ‘een van de meest emblematische plaatsen van martelaarschap in Griekenland tijdens de Tweede Wereldoorlog’. “Deze plaats herinnert ons aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en het terrorisme van het nazisme”, zei hij.

“Velen waren links en moesten de gevangenis in het concentratiekamp in Haidari doorstaan voordat ze naar deze plek werden gebracht. Sommigen werden gewoon vermoord omdat ze joods waren. Het belang van vechten voor je ideeën en gerechtigheid is relevanter dan ooit”, aldus Roth.

Burgemeester Voskopoulos, die de Duitse minister rondleidde, onderstreepte het belang van het bezoek en benadrukte dat ‘we de geschiedenis kunnen gebruiken om op weg te gaan naar een betere toekomst’.

Executieplaats

De schietbaan van Kaisariani diende tijdens de Tweede Wereldoorlog als executieplaats van de nazi’s. Tussen 1942 en 1944 werden er in totaal ongeveer 600 mensen geëxecuteerd door de Wehrmacht. Op 1 mei 1944 executeerden de Duitsers 200 Griekse communisten, als vergelding voor de moord op de Duitse generaal Franz Krech, een paar dagen eerder. Sindsdien is de schietbaan een symbool van verzet.

In 1987 eerde de president van de Bondsrepubliek Duitsland, Richard von Weizsäcker, de slachtoffers van de Duitse bezetting in Kaisariani met de volgende woorden: ‘Dit monument is verbonden met de geschiedenis van uw volk en mijn volk. Niemand, vooral geen Duitser, kan hier staan ​​zonder diep geraakt te worden door de boodschap van deze plek’.


Meer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


30 mei 1941: Twee jonge Grieken halen Nazi-vlag van Acropolis

30 mei 2021

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

In de nacht van 30 mei 1941 beklommen twee jonge Grieken de Acropolis om de vlag met hakenkruis te verwijderen die de Duitsers er een maand eerder hadden opgehangen bij de bezetting van Athene.  De dappere actie van Apostolos (Lakis) Santas en Manolis Glezos was één van de eerste en belangrijkste daden van het Griekse verzet.

Lees verder >>


12 oktober 1944: Bevrijding van Athene

12 oktober 2020

Om 09.15 uur op 12 oktober 1944 verwijderden de Duitsers de vlag met de swastika van de Acropolis, waarmee het einde van de nazi-bezetting werd gemarkeerd. De avond ervoor waren de Duitse troepen al geleidelijk vertrokken uit de Griekse hoofdstad. In de straten van Athene leidde het vertrek van de bezetter tot grote vreugde.

Op 18 oktober arriveerde Georgios Papandreou in Athene als premier van de Griekse regering in ballingschap, met enkele eenheden van het Britse leger, en werd de Griekse vlag weer gehesen op de Acropolis. Later die maand zou Papandreou de regering van nationale eenheid gaan leiden.

Sommige delen van Griekenland, zoals op Kreta en andere eilanden, bleven echter tot mei of zelfs juni 1945 bezet door de Duitsers. Traditiegetrouw herdenken de Grieken de Oxi-dag op 28 oktober, maar sinds 2014 is er ook meer aandacht voor het vieren van de bevrijding.

Voor Griekenland begon de Tweede Wereldoorlog op 28 oktober 1940 nadat de Griekse dictator/generaal Ioannis Metaxas een ultimatum van Mussolini om het Italiaanse leger toegang tot Grieks grondgebied te verlenen afwees. De Griekse bevolking had zwaar te lijden onder de nazibezetting. Driehonderdduizend mensen stierven de hongerdood, hele dorpen werden uitgemoord door de nazi’s en de economie van het land werd verwoest.

Herdenking 76 jaar bevrijding

President Katerina Sakellaropoulou was vanmorgen aanwezig bij het hijsen van de vlag bij op de Acropolis. Daarne legde ze een krans bij het Monument van de Onbekende Soldaat, als onderdeel van de herdenking van de bevrijding van Athene.

“Op deze dag, 76 jaar geleden, werd Athene bevrijd van het nazi-juk. Het was een dag van nationale vervoering, van collectieve vreugde en terugkerende hoop. Een dag die de strijd en de offers van het Griekse volk tijdens de jaren van de Duitse bezetting rechtvaardigde”, zei Sakellaropoulou.

“We buigen met respect voor de nagedachtenis aan degenen die vochten voor vrijheid, in de hoop dat we in ons vaderland – het land dat de democratie heeft voortgebracht – nooit meer mensen zullen zien die nostalgisch zijn naar ideologieën die de wereld met bloed doordrenken, of sympathiseren met nazisme en fascisme”, voegde ze er aan toe.


Meer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


Muurschilderingen Antetokounmpo en Floyd beklad

25 juni 2020

Een muurschildering van de Griekse basketballer Giannis Antetokounmpo in Athene is beklad met nazi-symbolen. Onbekenden tekenden een  hakenkruis en het SS-symbool op de arm van de NBA-ster. Het gezicht van Antetokounmpo werd bekrast met een zwarte stift.

De schildering in de zuidelijke wijk Palaio Faliro werd gemaakt door de graffiti-groep ‘Colors and Dreams’ en stelt Antetokounmpo voor in het shirt van de Milwaukee Bucks, naast het logo van de club. Zijn naam was geschilderd met blauwe en witte letters, de kleuren van de Griekse vlag.

De muurschildering was gemaakt op een van de 48 telefoonverdeelkasten in Palaio Faliro, die in opdracht van de gemeente zijn opgesierd door de graffitikunstenaars van ‘Colours and Dreams’.

Ook muurschildering George Floyd beklad

In Metaxourgio, in het centrum van Athene, werd een muurschildering van George Floyd beklad met rode en witte verf. De muurschildering is een portret van een huilende zwarte jongen met handboeien om zijn nek en aan daarnaast de woorden “Can’t breathe” en “need justice” – Floyd’s laatste woorden tijdens zijn fatale arrestatie.

De muurschildering is gemaakt door de Griekse beeldend kunstenaar Hambas als een reactie op de gewelddadige dood van George Floyd in Minneapolis. De zwarte Amerikaan overleed op 25 mei nadat een politieagent meer dan 8 minuten met zijn knie op de nek van Floyd drukte, terwijl deze geboeid op de grond lag.

De dood van George Floyd bracht mensen over de hele wereld op de been om te protesteren tegen raciale ongelijkheid en politiegeweld. Ook in Athene gingen mensen de straat op om te protesteren.


‘Life will smile’ tijdelijk (gratis) online te zien

8 april 2020

De film ‘Life will smile’ vertelt het ongelooflijke en unieke verhaal van de 275 Joden van Zakynthos die allemaal de Holocaust overleefden. Het is een verhaal over moed en een liefdevolle, vriendelijke gemeenschap die samenkomt tijdens een van de donkerste tijden in de menselijke geschiedenis. Het docudrama toont de gebeurtenissen door de ogen van de toen 10-jarige Chaim Konstantini. Konstantini is ook de verteller in de film, hij overleed in 2018.

Er stonden dit jaar vertoningen van de film gepland in verschillende landen, maar de mondiale coronacrisis gooide roet in het eten en de screenings zijn voor onbepaalde tijd uitgesteld. Omdat bijna iedereen nu aan huis gebonden is vanwege coronamaatregelen besloten de makers om ‘Life will smile’ tijdelijk online beschikbaar te maken.

De documentaire is van 8 april 20.00 uur tot 13 april 20.00 uur gratis te zien via deze link op Vimeo. De film (40 minuten) is in het Grieks en heeft Engelse (en Hebreeuwse) ondertitels.


Meer lezen over dit onderwerp? 

Miracle at ZakynthosThe Only Greek Jewish Community Saved in Its Entirety from Annihilation –  Deno Seder

Bestel het boek bij Bol.com

 


Verzetsheld Manolis Glezos (97) overleden

30 maart 2020

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

De Griekse verzetsheld en politicus Manolis Glezos is op 97-jarige leeftijd overleden aan hartfalen.

Glezos werd op 9 september 1922 geboren in Aperathos op het eiland Naxos. In 1935 verhuisde hij samen met zijn familie naar Athene.

Al op jonge leeftijd was Glezos politiek geëngageerd. In 1939 was hij een van de oprichters van een antifascistische jongerengroepering die zich verzette tegen de Italiaanse bezetting van de Dodekanesos en de dictatuur van Ioannis Metaxas. Tijdens de bezetting van Griekenland werkte Glezos voor het Helleense Rode Kruis en de gemeente Athene, terwijl hij actief betrokken was bij het verzet.

Verzetsdaad

Glezos verwierf bekendheid door tijdens de Tweede Wereldoorlog samen met zijn vriend Apostolos Santas een nazi-vlag van de Acropolis neer te halen. In de nacht van 30 mei 1941 beklommen twee jonge Grieken de rots om de vlag met hakenkruis te verwijderen die de Duitsers er een maand eerder – bij de bezetting van Athene – hadden opgehangen. Het was één van de eerste en belangrijkste daden van het Griekse verzet. Santas (die overleed in 2011) en Glezos zijn nooit gepakt voor hun actie.

Tijdens de oorlog werd Manolis Glezos drie keer gearresteerd en herhaaldelijk gemarteld. In totaal bracht hij 16 jaar door in gevangen- en ballingschap. Niet alleen tijdens de nazi-bezetting, maar ook in de jaren daarna: tijdens de Griekse burgeroorlog en tijdens het Kolonelsregime. Glezos, die uitgroeide tot een volksheld, werd door de nationale regering meerdere malen ter dood veroordeeld vanwege zijn politieke opvattingen.

Gevangenisstraf

In 1950 werden zijn doodvonnissen omgezet in een levenslange gevangenisstraf. Hoewel hij gevangen zat, werd Glezos in 1951 gekozen als lid van het parlement als vertegenwoordiger van Verenigd Democratische Links (EDA). Na zijn verkiezing ging hij in hongerstaking en eiste de vrijlating van EDA-parlementsleden die verbannen waren of gevangen zaten op de Griekse eilanden. In juli 1956 werd Glezos vrijgelaten uit de gevangenis.

Postzegel uit de Sovjet Unie met het portret van Glezos

In december 1958 werd Glezos opnieuw opgepakt en veroordeeld vanwege ‘spionage’, wat tijdens de Koude Oorlog een gangbaar excuus was om mensen met een links gedachtengoed te vervolgen. Als reactie bracht de Sovjet Unie een postzeget uit met Glezos’ portret. Tijdens zijn gevangenschap werd Glezos in 1961 herkozen als parlementslid voor EDA. Zijn vrijlating in december 1962 was een gevolg van de publieke verontwaardiging in Griekenland en het buitenland. In dat jaar won Glezos ook de Internationale Lenin-Vredesprijs.

Strijdbaar

Toen het leger onder leiding van leiding van George Papadopoulos in april 1967 de macht greep in Griekenland, werd Glezos opnieuw opgepakt en hij zat gevangen tot 1971. Bij de verkiezingen van 1981 en 1985 werd Glezos namens PASOK gekozen in het Griekse parlement, in 1984 zat hij ook een half jaar in het Europese parlement. Bij de Europese verkiezingen van 2014 was Glezos kandidaat namens Syriza, waarvoor hij ook in het Griekse parlement zat. Hij kreeg ruim 430.000 stemmen, meer dan iedere andere Griekse kandidaat. In juli 2015 gaf Glezos zijn Europese zetel op.

Ook bedacht hij een systeem om overstromingen te voorkomen en erosie te bestrijden, schreef hij sinds 1942 voor Griekse kranten en publiceerde hij zes boeken. Voor zijn bijdragen aan de democratie, de geologische wetenschappen en de taalkunde ontving Glezos eredoctoraten van vijf Griekse universiteiten.

Glezos was ondanks zijn hoge leeftijd nog altijd strijdbaar en liet de afgelopen jaren regelmatig zijn gezicht zien bij protesten tijdens de Griekse financiële en economische crisis.

Hartproblemen

Glezos werd vorig jaar november met neurologische klachten opgenomen in het ziekenhuis, toen zijn toestand verlechterde plaatsten de artsen hem over naar de intensive care-afdeling vanwege zijn medische geschiedenis met hartproblemen. In december 2019 moest hij opnieuw met spoed naar het ziekenhuis vanwege kortademigheid en pijn op de borst.

 


Mitsotakis aanwezig bij Auschwitz-herdenking

27 januari 2020

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis heeft vandaag in Auschwitz een eerbetoon gebracht aan de slachtoffers van de Holocaust. “Ik ben hier ter nagedachtenis aan de zes miljoen joden die zijn uitgeroeid door het nazi-regime. Onder hen waren 65.000 Griekse joden die nooit zijn teruggekeerd naar hun thuisland”, zei de premier.

“Ik kom naar deze plek met grote emotie, een plek die als geen ander wordt geïdentificeerd met barbarij. Als er inderdaad een hel bestaat, dan is die hier”, aldus Mitsotakis tegen persbureau AMNA. “We mogen nooit vergeten wat hier is gebeurd. En laten we nooit vergeten dat haat, discriminatie en intolerantie geen plaats hebben in onze democratie.”

Mitsotakis en zijn echtgenote Mareva Grabowski-Mitsotaki werden rondgeleid in het kamp en bezochten de gebieden waar de gevangenen werden vastgehouden, evenals de gaskamers. Ze luisterden naar verhalen over Griekse joden en politieke gevangenen die in het kamp werden vermoord en verhalen van overlevenden.

Ook bekeken ze voorwerpen van gevangenen, waaronder een ooggetuigenverslag dat in 1944 werd geschreven door de toen 27-jarige Griekse jood Marcel Nadjari uit Thessaloniki. Het manuscript van 13 velletjes werd pas vele jaren later ontdekt in een thermosfles die was begraven in het kamp.

De boodschap van de Griekse premier in het gastenboek was als volgt: ‘Ter nagedachtenis aan allen die hun leven verloren op deze gruwelijke plek. Hun herinnering leeft altijd voort om ons eraan te herinneren waartoe haat en discriminatie kunnen leiden – een speciaal eerbetoon aan de 55.000 Griekse joden die hier zijn omgekomen. Hun verhaal zal nooit worden vergeten.’

75 jaar bevrijd

Het is vandaag 75 jaar geleden dat Auschwitz werd bevrijd door het Russische leger. Wereldleiders, slachtoffers en nabestaanden komen vandaag samen om de verschrikkingen van het kamp te herdenken.

Het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz is nog steeds hét symbool voor de gruweldaden van de nazi’s. In 2005 werd 27 januari door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust.


Bom uit Tweede Wereldoorlog ontmanteld op Samos

14 januari 2020

Bomexperts van het leger hebben op Samos vanmorgen vroeg een bom uit de Tweede Wereldoorlog onschadelijk gemaakt. De bom is vervoerd naar een afgelegen terrein waar hij gecontroleerd tot ontploffing is gebracht.

Uit voorzorg werden honderden mensen uit de directe omgeving van de bomlocatie geëvacueerd. Zij zijn opgevangen in het stadhuis van Samos. Ook de scholen in de buurt bleven dicht. Het explosief werd gisteren ontdekt tijdens graafwerkzaamheden in de hoofdstad van het eiland, op ongeveer 200 meter afstand van een kleuterschool.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Samos aanvankelijk bezet door de Italiaanse troepen van Mussolini. In september 1943 was Samos het eerste deel van Griekenland dat werd bevrijd. Maar die bevrijding duurde niet lang, want op 17 november van dat jaar bombardeerden de Duitsers het eiland. Samos bleef vervolgens een jaar onder Duitse bezetting.

In 2017 moesten 72.000 inwoners van Thessaloniki tijdelijk hun huis uit vanwege de ontmanteling van een bom uit de Tweede Wereldoorlog. Dat was de grootste evacuatie in vredestijd in de geschiedenis van Griekenland. Het ging toen om een bom die in december 1943 door de Britse luchtmacht was gegooid om de Duitse stellingen in de haven te vernietigen.


12 oktober 1944: Bevrijding van Athene

12 oktober 2019

Het is vandaag precies 75 jaar geleden dat er een einde kwam aan de nazi-bezetting van Athene. Om 09.15 uur op 12 oktober 1944 verwijderden de Duitsers de vlag met de swastika van de Acropolis, waarmee het einde van de bezetting werd gemarkeerd. De avond ervoor waren de Duitse troepen al geleidelijk vertrokken uit de Griekse hoofdstad. In de straten van Athene leidde het vertrek van de bezetter tot grote vreugde.

Op 18 oktober arriveerde Georgios Papandreou in Athene als premier van de Griekse regering in ballingschap, met enkele eenheden van het Britse leger, en werd de Griekse vlag weer gehesen op de Acropolis. Later die maand zou Papandreou de regering van nationale eenheid gaan leiden.

Sommige delen van Griekenland, zoals op Kreta en andere eilanden, bleven echter tot mei of zelfs juni 1945 bezet door de Duitsers. Traditiegetrouw herdenken de Grieken de Oxi-dag op 28 oktober, maar sinds 2014 is er ook meer aandacht voor het vieren van de bevrijding.

Voor Griekenland begon de Tweede Wereldoorlog op 28 oktober 1940 nadat de Griekse dictator/generaal Ioannis Metaxas een ultimatum van Mussolini om het Italiaanse leger toegang tot Grieks grondgebied te verlenen afwees. De Griekse bevolking had zwaar te lijden onder de nazibezetting. Driehonderdduizend mensen stierven de hongerdood, hele dorpen werden uitgemoord door de nazi’s en de economie van het land werd verwoest.

mazower_greece_wwiiMeer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com