Bouzouki-legende Yiannis Polykandriotis overleden

7 februari 2019

De beroemde (en geliefde) Griekse bouzoukispeler en muziekleraar Yiannis Polykandriotis is gisteren op 72-jarige leeftijd overleden in Londen.

Yiannis Polykandriotis werd op 19 oktober 1946 geboren  in Athene en begon op zijn tiende met het spelen van de bouzouki. Hij kwam uit een muzikale familie: zijn vader Theodoros Polykandriotis was rebetiko-muzikant en muziekleraar en de bekende componist Thanassis Polykandriotis  is zijn broer.

Tijdens zijn loopbaan als bouzouki-speler begeleidde Yiannis Polykandriotis talloze populaire Griekse artiesten in nachtclubs, tijdens concerten en bij opnames voor film en televisie.

Muziekschool

In 1996 vestigde Yiannis zich met zijn familie permanent in Londen, waar hij The Music School of Yiannis Polykandriotis oprichtte. Op zijn muziekschool leerde hij jongere generaties de kunst van de bouzouki, baglama en tzoura, om de Griekse cultuur levend te houden via de levendige Griekse gemeenschap van Londen.

Het optreden tijdens de Olympische Spelen in Londen in 2012 was een bijzonder moment in zijn loopbaan. Polykandriotis speelde met zijn leerlingen enkele bekende liedjes waaronder ‘De kinderen van Piraeus’, ‘Zorbas’ en ‘Evdokia’s Zeibekiko’.

“Dit is mijn manier om de traditionele Griekse volksmuziek te promoten, vooral voor Griekse kinderen in Groot-Brittannië. Dat is mijn doel. Muziek stimuleert de interesse van kinderen om de Griekse taal te leren en dat is heel belangrijk, vooral nu het verloren dreigt te gaan”, zei Polykandriotis destijds tegen persbureau AMNA.


Griekse docu ‘When Tomatoes Met Wagner’ in première op Berlinale

17 januari 2019

[klik op een afbeelding om de galerij te openen]

De Griekse documentaire ‘When Tomatoes Met Wagner’ (‘Οταν ο Βάγκνερ Συνάντησε τις Ντομάτες) gaat volgende maand in première op het internationaal filmfestival van Berlijn. Filmmaakster Marianna Economou volgde twee neven uit Elias, een klein boerendorp in Centraal-Griekenland. Samen met enkele oma’s uit het dorp proberen ze een inheemse tomatensoort te cultiveren waarvan de zaden al generaties lang in handen zijn van lokale families.

De boeren ontdekken dat de tomatenplanten beter groeien door het spelen van muziek van Wagner. Het initiatief wordt een succes en het team exporteert potjes met saus van de biologisch gekweekte tomaten naar de VS, Japan en diverse landen in Europa.

‘When Tomatoes Met Wagner’ is een humoristisch en bitterzoet verhaal over het belang van jezelf opnieuw uitvinden in tijden van crisis en de kracht van menselijke relaties. De film is in Berlijn onderdeel van het festivalprogramma met een culinair thema.

Het internationaal filmfestival van Berlijn wordt gehouden van 7 tot 17 februari 2019.


Calliope Tsoupaki nieuwe Componist des Vaderlands

22 november 2018

Foto: Michiel van Nieuwkerk

Calliope Tsoupaki is de nieuwe Componist des Vaderlands. Twee jaar lang is zij het boegbeeld van de nieuwe Nederlandse muziek. Tsoupaki neemt het stokje over van Mayke Nas.

Calliope Tsoupaki werd in 1963 geboren in Piraeus en emigreerde in 1988 naar Nederland om compositie te studeren bij haar idool Louis Andriessen. Ze groeide uit tot een van de meest spraakmakende componisten in ons land. Tsoupaki heeft een geheel eigen stijl en gebruikt elementen uit oude én hedendaagse muziek en de muziek van Griekenland en het Midden-Oosten.

Als Componist des Vaderlands ziet ze het als haar belangrijkste taak om het ambacht van componist beter zichtbaar te maken voor een breed publiek. “We werken niet in onszelf gekeerd in een achterkamertje. We zijn mensen van vlees en bloed. We hebben een ambacht dat al eeuwen bestaat en zal blijven bestaan”, zegt ze in een persbericht. Via sociale media en de website van Componist des Vaderlands wil Tsoupaki het publiek geregeld laten meekijken als ze een nieuw stuk componeert.

De komende twee jaar schrijft ze ook een reeks nieuwe composities voor evenementen buiten de concertzaal en zal ze met nieuwe werken ook snel gaan inspelen op landelijke gebeurtenissen: “Muziek zegt iets over de mens wat op een andere manier niet gezegd kan worden. Het opent een poort naar een wereld waarvan je niet wist dat hij bestond. Dat ga ik als Componist des Vaderlands uitdragen, even dienstbaar als een bouwvakker of vuilnisman.”

Tsoupaki heeft ervaring met het inspelen op de actualiteit. In 2010 componeerde ze binnen een dag na zijn overlijden de 1-minuut-opera ‘Vesuvius 1927’ als hommage aan de schrijver Harry Mulisch. Het eerbetoon was te zien bij De Wereld Draait Door.

Op zondag 25 november wordt Tsoupaki geïnstalleerd als Componist des Vaderlands tijdens de live-uitzending van Podium Witteman. Het programma is om 18.00 uur te zien op NPO2.

De minuut: Mini-opera ‘Vesuvius 1927’:


Rebetiko op culturele erfgoedlijst UNESCO

9 december 2017

Rebetiko-muziek is opgenomen op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van UNESCO. Dat heeft een speciaal comité van de VN-organisatie besloten tijdens zijn 12e zitting in Zuid-Korea.

Rebetiko (vrij vertaald ‘rebelse muziek’) kent een lange traditie, die zijn wortels heeft in Klein-Azië. De eerste bloeiperiode van het genre was in de jaren 1920 toen vluchtelingen uit Smyrna in de Griekse steden Thessaloniki, Piraeus en Athene belandden. In taverna’s en hasjtenten (tekedes) in de havens bezongen zij hun ellende en heimwee.

In de jaren dertig ontstaat door kruisbestuiving van de Byzantijnse en Griekse cultuur in de steden de bouzouki-stijl. De teksten gaan van de nummers gaan over de onderwereld en de harde levensstijl in onderste lagen van de maatschappij. Onder dictator Ioannis Metaxas was de rebetiko verboden vanwege de thema’s die werden bezongen – misdaad, drank, drugs en prostitutie. Tussen 1936 en 1941 werden diverse muzikanten en zangers vervolgd en opgesloten in strafkampen.

Griekse blues

De beroemde Griekse componist en muziektheoreticus  Manos Hatzidakis vatte de belangrijkste elementen van rebetiko-teksten ooit samen in drie woorden: μεράκι, κέφι, καημός (meraki, kefi en kaimos: liefde, vreugde en verdriet).  In de jaren zestig en na de val van de junta beleefde de rebetiko een revival.  Tegenwoordig is de ‘Griekse blues’ nog altijd populair.

“Rebetikoliederen bevatten verwijzingen naar de gewoontes, gebruiken en tradities van een bepaalde manier van leven, maar bovenal is rebetiko een levende muzikale traditie met een sterk symbolisch, ideologisch en artistiek karakter”, staat in het rapport van de UNESCO.

De overdracht van de liederen vond aanvankelijk uitsluitend mondeling plaats, door het live spelen van de muziek en de instructie van jonge uitvoerders door oudere instrumentalisten en zangers. Deze leermethode is nog altijd belangrijk, maar ook muziekscholen en moderne media spelen een sleutelrol bij het levend houden van de rebetiko.

Grieks cultureel erfgoed

Vorig jaar werd de Momoeria, een oude traditie uit het departement Kozani in Noord-Griekenland, opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Het mediterrane dieet, de traditionele productie van mastiek op Chios en de beeldhouwkunst van Tinos stonden al op de lijst.


‘Wil je pastitsio?’ neemt zomerhit ‘Despacito’ op de hak

20 augustus 2017

Het is dé zomerhit van 2017: Despacito, van Luis Fonsi, Daddy Yankee en Justin Bieber. Maar de Griekse parodie Θες Παστίτσιο; (Wil je pastitsio?) van So Tiri krijg je ook niet meer uit je hoofd…


Video: Groots eerbetoon aan Mikis Theodorakis

20 juni 2017

Een 1000 `zangers tellend koor onder leiding van dirigent Panagis Barbatis, het Atheense Mandolinata Orchestra en 50.000 toeschouwers brachten in Athene een historisch eerbetoon aan de levende muzieklegende Mikis Theodorakis.

Het ruim twee uur durende concert werd live gestreamd door de website Greek Reporter, terugkijken kan via Facebook of via de video boven dit artikel. Aan het einde dirigeerde de 91-jarige Theodarakis zelf het koor tijdens het nummer ‘Vrexei sti ftoxogeitonia’. Het leverde de zichtbaar geëmotioneerde Theodorakis een staande ovatie op van het publiek in het Stadion Panathinaiko.

Mikis Theodorakis schreef meer dan 1000 liedjes. In het buitenland is hij vooral bekend als componist van de muziek voor de films Zorba de Griek (1964) en Serpico (1973). In Griekenland is zijn muziek nationaal cultuurgoed.

Onder het kolonelsregime was de muziek van Theodorakis verboden, de componist zelf werd gearresteerd en in 1970 verbannen. Tijdens zijn verbanning bleef hij een onvermoeid voorvechter van de strijd tegen de junta.

Na de val van het kolonelsregime in 1974 keerde Theodorakis terug naar Griekenland en werd hij actief in de politiek. Theodorakis zat twee periodes (1981–1986 en 1989–1993) in het Griekse parlement en van 1990 tot 1992 was hij minister.


Muzieklegende Loukianos Kilaidonis (74) overleden

7 februari 2017

loukianos_kilaidonisDe Griekse zanger, componist en tekstschrijver Loukianos Kilaidonis is op 74-jarige leeftijd overleden. Hij was onlangs in het ziekenhuis opgenomen met hartfalen na een luchtweginfectie.

Kilaidonis werd in 1943 geboren in Kypseli en studeerde architectuur aan de Aristoteles Universiteit in Thessaloniki en de Nationale Technische Universiteit van Athene. In plaats van een loopbaan als architect koos Kilaidonis voor een muzikale carrière.

Vanaf de jaren 70 schreef hij nummers voor theater, film en televisie en werkte hij samen met veel bekende Griekse zangers en filmregisseurs. Zo maakte hij bijvoorbeeld de muziek voor de film De komedianten (Ο θίασος) van  Theodoros Angelopoulos. Hij zong voor de eerste keer zijn eigen nummers in 1973, toen in Griekenland de junta aan de macht was. Deze plaat, die die illegaal was, was een mijlpaal in zijn carrière en inspireerde een hele generatie. 

Op 25 juli 1983 organiseerde Kilaidonis een groot openluchtconcert op het strand bij Vougliameni, waar grote artiesten als Dionyssis Savvopoulos, Vaggelis Germanos, Giorgos Dalaras en Afroditi Manou optraden voor een publiek van 70.000 tot 100.000 mensen. Het ‘Griekse Woodstock’ legde de basis voor de Griekse beachpartycultuur in de jaren 80.

In 1999 richtte Kilaidonis met zijn vrouw (actrice Anna Vagena) het Metaxourgeio muziekcentrum op waar hij regelmatig optrad. Tijdens zijn loopbaan maakte Kilaidonis meer dan twinig albums en scoorde hij tientallen hits, waaronder ‘Ik ben een arme en eenzame cowboy’ (Είμαι ένας φτωχός και μόνος κάουμποϋ), ‘Op een dag van een Maria’ (Μια μέρα μιας Μαίρης) ‘De hymne van de zwarte hond’ (Ο ύμνος των μαύρων σκυλιών) en ‘Disco’ (Ντίσκο).

Kilaidonis was ook geliefd vanwege zijn humor en menselijkheid. Zijn familie vraagt om ter nagedachtenis aan Kilaidonis geld te doneren voor een arme familie  die hij onder zijn hoede had genomen.