Mozaïeken van Europa en Orpheus te zien in Sparta

21 november 2022

klik op een afbeelding voor een vergroting

Het Huis van Mozaïeken in Sparta opende vorig jaar al zijn deuren voor het publiek, maar het museum met twee zeldzame Romeinse vloermozaïeken wordt op vandaag officieel in gebruik genomen.

De twee mozaïeken zijn gedateerd tussen het einde van de 3e eeuw en het begin van de 4e eeuw na Christus.

‘De ontvoering van Europa’ (2,06 x 2 meter) en ‘Orpheus betovert de dieren’ (1,40 x 1,13 meter) werden in 1872 en 1890 bij toeval ontdekt op privéterrein; één in de tuin en één in een wijnopslagruimte. Het pand werd door de staat gekocht en er werd een beschutting overheen gebouwd, waarna de mozaïeken in de vergetelheid raakten.

Twintig jaar geleden stuitte oud-minister Ioannis Varvitsiotis op de mozaïeken en hij stelde alles in het werk om ze aan het publiek tentoon te kunnen stellen. Met hulp van financiering door de Stavros Niarchos Foundation (in totaal 331.000 euro), de A.G. Leventis Foundation en de steun van het Ministerie van Cultuur kwam het Huis van Mozaïeken uiteindelijk tot stand.

Twee kleine gebouwen herbergen nu elk een mozaïek en bezoekers kunnen het complex gratis bezoeken.


Athene, de stad is het museum

11 november 2022

De stad is een museum dat nooit sluit. Dat is het idee achter een nieuw online platform dat de bijzondere en onontdekte kanten van Athene moet belichten.

Op athens.withgoogle.com zijn (Engelstalige) audiowandelingen samengesteld die bezoekers de stad op een nieuwe manier laten beleven met behulp van Google Maps. Ook zijn Atheners te horen die hun favoriete plekken en verhalen delen die deel uitmaken van de stad. ‘Je kunt naar de stad ‘luisteren”, zei Steve Vranakis, uitvoerend directeur van Google Creative Lab voor Europa, tijdens de presentatie van het platform.

“Athene is een ongelooflijke plaats en staat bekend om zijn musea. Maar als we kijken naar wat een museum definieert, dan kunnen we zeggen dat de stad zelf al een museum is, Met de straatkunst, de restaurants met een eigentijdse keuken, het nachtleven en de locaties die een andere kant van de stad tonen en dat is wat we willen laten zien”, legde Vranakis uit.

 Luisteren naar de ervaringen van mensen

“Het gaat om luisteren naar de ervaringen van mensen – bijvoorbeeld naar de kunstenaars die de straatkunst hebben gemaakt en vertellen waarom ze dat deden en hoe ze willen dat het iets moois in de buurt brengt”, zei Vranakis.

De eerste wandeling de nu beschikbaar is, leidt de bezoeker door Metaxourgio, Keramikos, Psirri en eindigt op het Omonia-plein. Tijdens de route zijn mensen te horen die een integraal onderdeel zijn van die buurten en die ze hielpen bouwen. De route van 2,4 kilometer heeft 10 stops en de geschatte wandeltijd (inclusief audio) is 2 uur. Tegen het einde van het jaar zullen naar verwachting meer routes met audiowandelingen worden toegevoegd.

Het project “Athene. De stad is het museum” maakt deel uit van het strategische partnerschap van het Griekse ministerie van Toerisme met Google, dat in april 2022 werd gelanceerd om duurzaam toerisme te promoten.


Maria Callas-museum opent in zomer 2023

27 oktober 2022

Komende zomer opent in Athene een museum dat is gewijd aan Maria Callas. In 2023 is het 100 jaar geleden dat de grote Griekse sopraan werd geboren. Burgemeester Kostas Bakoyannis maakte het nieuws bekend tijdens een speciale ‘welkomstceremonie’ van 50 persoonlijke spullen van Callas, die door Konstantinos en Victoria Pylarinos aan de stad werden geschonken.

“Er is 45 jaar veel moeite, respect en liefde gestoken in het beschermen van deze collectie. Nu dragen we het over aan de gemeente Athene zodat het kan worden toegevoegd aan het museum en op de best mogelijke manier kan worden gebruikt”, zei Pylarinos.

Het Maria Callas Museum wordt gevestigd in een gerenoveerd neoklassiek gebouw – een voormalig hotel – aan de Mitropoleos-straat in het centrum van de stad. Er is historisch materiaal, audio-archieven, zeldzame opnames en een unieke verzameling platen en persoonlijke items van de zangeres te zien. Ook kunnen bezoekers via interactieve toepassingen het talent van Callas ervaren.

De plannen voor een Maria Callas-museum zijn niet nieuw. Al in 2014 kondigde Athene aan dat de operadiva een eigen museum zou krijgen. Toenmalig burgemeester Kaminis noemde dat ‘het minste wat de stad kan doen om de herinnering aan een grote zangeres levend te houden’.

Volgend jaar – haar honderdste geboortejaar – komt er ook een film uit over Maria Callas, getiteld “Maria”. Angelina Jolie zal de operadiva vertolken in de biopic van de Chileense regisseur Pablo Larrain. De film vertelt het tumultueuze, mooie en tragische verhaal van het leven van ’s werelds grootste operazangeres, herbeleefd en opnieuw verbeeld tijdens haar laatste dagen in het Parijs van de jaren 70.

La divina

Maria Kalogeropoulos, zoals haar volledige naam luidde, werd in 1923 geboren in New York. In 1937 keerde ze met haar moeder terug naar Griekenland en volgde een zangopleiding in Athene. In 1938 gaf Callas haar eerste openbare optreden en ze ontpopte zich binnen tien jaar tot een operadiva met de bijnaam la divina (de goddelijke).

Callas schitterde vooral in de grote rollen van de negentiende-eeuwse Italiaanse opera’s. Vanaf 1965 trok de zangeres zich geleidelijk aan uit de operawereld terug en verbleef zij in haar appartement in Parijs.  Tussen 1959 en 1968 had Maria Callas een verhouding met de Griekse scheepsmagnaat Aristoteles Onassis, die haar aan de kant zette voor Jacqueline Kennedy – de weduwe van de Amerikaanse president John F. Kennedy.

Ze stierf in 1977 in haar appartement in Parijs op 53-jarige leeftijd aan een hartaanval. Na een herdenkingsdienst in de Grieks-Orthodoxe kerk van Parijs, werd haar lichaam gecremeerd op de begraafplaats Père Lachaise. De urn werd na een dag gestolen en twee dagen later  weer teruggevonden. In 1979 werd de as van Callas – volgens haar eigen wens – uitgestrooid bij het eiland Skorpios in de Ionische Zee.


Eros-beeldjes voor het eerst te zien in museum

18 oktober 2022

Twee kleine marmeren beeldjes van een zittende Eros worden voor het eerst aan het publiek getoond. Ter herdenking van de ramp in Klein-Azië, dit jaar 100 jaar geleden, worden ze uit de opslag van het Nationaal Archeologisch Museum in Athene gehaald en tijdelijk tentoongesteld.

De Eros-beeldjes waren oorspronkelijk een decoratie op een weelderige tombe die was besteld bij het legendarische beeldhouwatelier van Dokimeio, in de buurt van Afyonkarahisar in het westen van Turkije.

Ze werden in 1883 gekocht door de Archeologische Vereniging van Athene in een antiekwinkel in Smyrna (het huidige Izmir) en worden sinds het einde van de 19e eeuw in het museum bewaard.

De expositie van de twee beeldjes is onderdeel van het ‘Unseen Museum’-programma, waarin het Nationaal Archeologisch Museum stukken uit de enorme collectie van het museum worden afgewisseld. De Eros-beeldjes zijn tot 19 december te zien in het museum.


Huis van dichter Yiannis Ritsos wordt museum

15 oktober 2022

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

Het voormalige woonhuis van de dichter Yiannis Ritsos in Monemvasia wordt een gemeentelijk museum. Het Griekse ministerie van Cultuur maakte dat deze week bekend.

Het huis van de dichter bevindt zich in het kasteel van Monemvasia in Laconia. De woning zal worden omgebouwd tot een modern, interactief museum dat gewijd is aan het leven van Ritsos en de relatie met zijn geboorteplaats Monemvasia, die veel van zijn werk inspireerde.

Yiannis Ritsos (1909-1990) wordt beschouwd als een van de grootste hedendaagse dichters en denkers van Griekenland. Hij was een actief lid van het Griekse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ritsos werd meerdere malen genomineerd voor de Nobelprijs voor Literatuur, maar won nooit. Wel won hij in 1975 de Internationale Lenin-Vredesprijs.

Ritsos staat onder meer bekend om zijn politiek getinte werken, waaronder het beroemde ‘Epitaphios’ (1936) dat in 1960 op muziek is gezet door Mikis Theodorakis. Hoewel hij er een hekel aan had om als politiek dichter te worden beschouwd, werd hij wel ‘de grote dichter van Grieks links’ genoemd.


Koré van Thira voor het eerst te zien voor publiek

5 september 2022

(klik op de afbeelding voor een vergroting)

Ruim 20 jaar stond ze in de opslag van een museum vanwege ruimtegebrek, maar nu wordt de bijzondere Koré van Thira voor het eerst getoond aan het publiek.

Het marmeren vrouwenbeeld uit de 7e eeuw voor Christus is te zien op een tijdelijke expositie in het Archeologisch Museum van Thira op Santorini. De tentoonstelling werd gisteren geopend door Cultuurminister Lina Mendoni. Ook president Katerina Sakellaropoulou was daarbij aanwezig.

De Koré van Thira werd in november 2000 ontdekt op de Sellada-begraafplaats op Santorini door archeoloog Charalambos Sigalas, op een diepte van slechts 70 centimeter. Het 2.48 meter hoge en 750 kilo zware beeld van wit Naxos-marmer is gemaakt in Daedalische stijl.

Het standbeeld van een langharige vrouw gekleed in een lange Dorische sluier was waarschijnlijk een grafmonument op de begraafplaats van de oude stad Thera. De koré is nog bijna geheel intact. Alleen het puntje van haar neus en de rechter elleboog ontbreken.

Het is een van de weinige overgebleven werken van de oud-Griekse beeldhouwkunst die zijn gemaakt van steen. Soortgelijke beelden die in het verleden op het kerkhof werden gevonden, waren in veel slechtere staat.


Museum maakt replica van imposant Zeus-beeld

8 juli 2022

Na jaren van intensief onderzoek is het eindelijk af: de zeer nauwkeurige en indrukwekkende replica van een ivoren en gouden beeld van Zeus op een troon met verfijnd houtsnijwerk.

Het originele beeld waarop de replica is gebaseerd, stond in de oude tempel van Zeus in Olympia. Het werd in 430 voor Christus gemaakt door Phidias, die wordt beschouwd als een van de grootste beeldhouwers in de oudheid.

Op het beeld zijn gedetailleerde versieringen te zien die werden beschreven in teksten van Pausanias. Het zijn 175 kleine, kunstig gesneden figuurtjes die het onderste deel van het beeld sieren, onder de legendarische troon van de god en langs zijn voetsteun.

Vanaf 10 juli is het beeld te bewonderen in het Kotsanas Museum voor oude Griekse technologie in Katakolo, vlakbij het stadje Olympia. Het is te zien tot 30 september 2022.

Collectie ‘Twee Goden’

Aan de creatie van het standbeeld door het Kotsanas Museum ging drie jaar intensief onderzoek vooraf op basis van oude Griekse teksten, ontwerpen en andere archeologische voorwerpen.

Samen met een reconstructie van de Kolossus van Rhodos, maakt het standbeeld van Zeus deel uit van de kleine collectie ‘Twee Goden’, die hoort bij de grotere collectie met de titel ‘De zeven wonderen van de oudheid’.

De replica van het Zeus-beeld is niet de eerste keer dat het olympische verleden weer ‘tot leven’ wordt gewekt. Vorig jaar werd het Augmented Reality-project ‘Ancient Olympia: Common Grounds’ gelanceerd, waarmee je een bijzonder inkijkje krijgt in het oude Olympia.

In 2019 was het particuliere Kotsanas Museum genomineerd voor de prestigieuze Europese Museum van het Jaar Award.


Oude marmeren plaat blijkt ‘jaarboek’ militaire academie

3 juni 2022

Experts in Groot-Brittannië hebben ontdekt dat op een oude Griekse marmeren plaat – die sinds de jaren 1880 in de opslag van het Schotse National Museum lag – de namen van cadetten van een militaire academie staan gegraveerd.

Het gaat om de namen van 31 afgestudeerden van het Efebisch College, een elitaire militaire academie die jonge Atheense mannen voorbereidde op volwassenheid. Volgens de experts stamt de plaat met inscripties uit de eerste eeuw na Christus.

“Toen we het onder ogen kregen, beseften we dat het geen kopie was van een bestaande inscriptie”, zei Dr. Peter Liddel, hoogleraar Griekse geschiedenis en epigrafie aan de Universiteit van Manchester tegen ITV. “Het is een gegraveerde lijst met namen van een groep jongens die zich mede-efebes of mede-cadetten en vrienden noemden.”

Een efebe was een (halfvolwassen) jonge man in de oud-Griekse polis, of een jonge Atheense soldaat.

“Het bleek een lijst te zijn van cadetten uit één specifiek jaar uit de periode 41-54 na Christus, het bewind van keizer Claudius. Er staan nieuwe namen op, die we nog niet eerder tegenkwamen in het oud-Grieks”, aldus Liddel, die het onderzoek leidde.

De marmeren plaat met inscripties is volgens Liddel te vergelijken met een jaarboek van de middelbare school, zoals we dat nu kennen.

Waarschijnlijk werd de plaat in het college tentoongesteld en was hij bedoeld om ‘een gevoel van kameraadschap te creëren onder deze groep mensen die samen een rigoureus trainingsprogramma hadden doorlopen en voelden dat ze deel uitmaakten van een cohort’.


Rhodos krijgt Myceense zegelring terug

20 mei 2022

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

Een gouden zegelring uit de Myceense tijd met een afbeelding van twee sfinxen, is door de Nobelstichting tijdens een ceremonie in Stockholm teruggegeven aan Griekenland. Dat maakte het Ministerie van Cultuur bekend.

De ring, die waarschijnlijk een statussymbool was van een lokale edelman, werd in 1927 ontdekt door Italiaanse archeologen in de Myceense necropolis van de oude stad Ialysos op Rhodos.

Volgens het Griekse ministerie van Cultuur werd de ring tijdens de Tweede Wereldoorlog gestolen uit een museum op Rhodos – samen met honderden andere sieraden en munten die nog steeds niet zijn teruggevonden.

De gouden zegelring van Rhodos dook op in de VS, waar hij in de jaren vijftig of zestig werd gekocht door de Hongaarse biofysicus en kunstverzamelaar Georg von Békésy. Na zijn dood in 1972 werd de collectie van Von Békésy geschonken aan de Nobelstichting. Die stichting verdeelde de kunstcollectie over verschillende musea.

De ring belandde in een museum in Stockholm, dat al in 1975 vaststelde dat de zegelring afkomstig was uit Ialysos en toen contact opnam met de Griekse autoriteiten. Om onduidelijke redenen bleef de ring in de Zweedse hoofdstad.

Vidar Helgesen, uitvoerend directeur van de Nobelstichting, zei dat er geen twijfel bestaat over waar het artefact thuishoort. “Voor ons was het duidelijk dat de ring moest worden teruggegeven“, zei hij. “Deze ring is van zeer grote cultuurhistorische waarde voor Griekenland.”

De Myceense zegelring is binnenkort te zien in een museum op Rhodos.


Onassis Foundation gaat Kavafis Museum restaureren

30 april 2022

De Onassis Foundation gaat het Kavafis Museum in Alexandrië (Egypte) restaureren. De culturele instelling maakte dat bekend op 29 april, de geboorte- én sterfdag van de beroemde Griekse dichter.

Het museum, dat plaatselijk bekend staat als Kavafis Huis, is gevestigd in het appartement waar Kavafis de laatste 35 jaar van zijn leven heeft gewoond. De straat, die oorspronkelijk Rue Lepsius heette, is omgedoopt tot Rue C.P. Kavafis ter ere van de dichter.

Het museum werd geopend in 1992 en wordt beheerd en onderhouden door de Hellenic Foundation for Culture in Alexandrië, dat ook zal meebetalen aan de restauratie.

Tien jaar geleden verwierf de Onassis Foundation het archief van Kavafis, dat nu gedigitaliseerd is volgens de modernste archiveringsmethoden. “Het is vrij toegankelijk voor alle onderzoekers en vrienden van de dichter”, zei voorzitter van de Onassis Foundation Anthony Papadimitriou. “Maar het geeft een speciale emotie als je een manuscript of een boek dat hij bestudeerde kunt aanraken.”

Papadimitriou kondigde ook aan dat er plannen zijn om binnenkort een Kavafis Museum in Athene te openen, waar het fysieke archief van de dichter en al zijn persoonlijke bezittingen (waaronder meubels en boeken) worden tentoongesteld.

Konstantínos Kavafis

De Griekse dichter Konstantínos Kavafis werd op 29 april 1863 geboren in Alexandrië, hij overleed daar op 29 april1933. Hij schreef gedichten over de liefde en belangrijke historische gebeurtenissen, maar kreeg pas na zijn dood wereldwijde waardering.

Het beroemdste gedicht van Kavafis is ‘Ithaka‘, dat verwijst naar Odysseus die er na de Trojaanse oorlog tien jaar over deed om terug te keren naar zijn thuiseiland Ithaka. De boodschap van Kafavis: het gaat niet om de bestemming maar om de weg er naar toe.