3500 jaar oude wegwerpbeker te zien in museum

17 december 2019

foto: British Museum

Een wegwerpbeker die ongeveer 3500 jaar geleden gemaakt werd op Kreta is het middelpunt van een nieuwe tentoonstelling in het British Museum. De kleibeker uit de Minoïsche periode, die werd gebruikt om wijn uit te drinken,  is onderdeel van The Asahi Shimbun Displays “Disposable? Rubbish And Us”, die bezoekers aan het denken wil zetten over onze relatie met afval.

“Mensen zijn misschien verrast als ze horen dat bekers voor eenmalig gebruik geen uitvinding zijn van onze moderne consumptiemaatschappij, maar eigenlijk al duizenden jaren bestaan”, zegt Julia Farley, een van de curatoren van het British Museum, in The Guardian.

De Minoïers verzamelden zich in het paleis voor feesten, banketten en bijeenkomsten zoals de Taurokathapsia (de oude rituele sport van het stierspringen).  De elite pronkte met hun rijkdom en status door deze grote grote feesten en festivals te houden. En net als tegenwoordig wilde ook 3500 jaar geleden niemand graag de afwas doen na een feestje. In het paleis van Knossos en op andere archeologische sites op Kreta hebben archeologen duizenden greeploze, conische kleibekers gevonden.

“De Minoïers gebruikten de wegwerpbeker om dezelfde reden als wij: om drankjes te serveren op feestjes. Het enige verschil is het materiaal. Omdat keramiek nu een materiaal met een hogere status is, lijkt het vreemd om ze na slechts één gebruik weg te gooien”, zegt Farley. “Maar net zoals plastic tegenwoordig, was klei toen direct beschikbaar, goedkoop om aan te schaffen en gemakkelijk te vormen.”

De oude kleibeker is op de expositie in het British Museum te zien naast een papieren koffiebekertje uit het begin van de jaren negentig, de periode dat moderne wegwerpbekers aan populariteit wonnen.

De Asahi Shimbun Displays “Disposable? Rubbish And Us” is van 19 december 2019 tot 23 februari 2020 te zien in het British Museum


Minoïsche schatten gevonden op Chryssi

3 november 2019

 

[klik op een afbeelding voor een vergoting]

Bij opgravingen in het westen van het onbewoonde eilandje Chryssi – ten zuiden van Kreta in de Libische Zee – hebben archeologen gebouwen uit het Minoïsche tijdperk en grote hoeveelheden Murex-schelpen (brandhorens) gevonden. Ook ontdekten ze bij de kust stenen reservoirs waarin de slakken werden gecultiveerd.

Uit deze slakken werd in de oudheid door onder andere de Kretenzers, Feniciërs, Grieken en Romeinen de verfstof purper gewonnen. De schelpen van de brandhorens werden opengebroken om uit een kliertje purper te winnen. De purperrode verfstof was het teken van rijkdom: 12.000 slakken leverden slechts 1,4 gram kleurstof op. Volgens het Griekse ministerie van Cultuur duidt het grote aantal gebroken schelpen erop dat de industriële productie van de paarse kleurstof eerder begon dan tot nu toe werd aangenomen.

De opgravingen op Chryssi legden ook een groot gebouw met veel kamers bloot. Het gebouw werd volgens de archeologen zonder onderbreking bewoond van de vroege tot de late Minoïsche periode, en dan met name in de periode 1800-1500 voor Christus. De kamers waren eenvoudig ontworpen, maar twee ruimten bevatten ‘schatkisten’ met verschillende voorwerpen van glas, metaal en halfedelstenen.

De archeologen vonden in de ene kist onder andere een gouden ring, een gouden armband, 26 gouden kralen, een groot aantal gekleurde glazen kralen in diverse vormen, een zegel met de afbeelding van een schip waarvan de achtersteven de vorm van een dierenkop had en een stenen amulet in de vorm van een aap.

In de tweede kist zaten oude muntstukken, een grote zaag en drie vazen – allemaal gemaakt van koper – met een totaal gewicht van 68 kilo. In een vaas ontdekten de archeologen een deel van een tinnen talent. Een talent gemaakt van tin is een uiterst zeldzame vondst; het is de tweede keer dat er een werd gevonden op Kreta.

 


Mogelijke troonzaal ontdekt in oud paleis op Kreta

28 september 2019

Foto’s : Grieks ministerie van Cultuur
[klik op een afbeelding om de galerij te openen]

Archeologen hebben op de uitgestrekte site van Zominthos op Kreta een archief met waardevolle voorwerpen en een mogelijke troonzaal ontdekt.

De opgraving van dit jaar was gericht op onderzoek naar het centrale paleisgebouw en dat leverde veel nieuwe feiten op. Zo ontdekten de onderzoekers in het Minoïsche paleis een gang met pilaren die leidde naar een kamer die mogelijk is gebruikt als troonzaal. In de kamer vonden ze restanten van een stoel.

Het archief werd ontdekt dankzij een kleitablet met inscripties in Lineair A, een schrift dat ontwikkeld is door de Minoïsche beschaving op Kreta. “Het tablet ziet eruit als een grootboek en bevatte zeker een lijst met objecten”, schrijft het Griekse ministerie van Cultuur. Dat zou wijzen op het feit dat het paleiscomplex goed georganiseerd was.

Verder zijn er overblijfselen van pijpen van een geavanceerd afwateringssysteem gevonden, obsidiaan snijwerk en honderden vaten van klei, inclusief rhyta, de karakteristieke Kretenzische vaten die in rituelen worden gebruikt. Volgens de onderzoekers is het hele gebied het bewijs van uitgebreide metaalbewerking, die werd uitgevoerd in werkplaatsen in het complex.

Ook hebben de archeologen bewijs gevonden voor het bestaan van een nog ouder gebouw onder het huidige paleiscomplex dat werd gebouwd in de Neopalatiale periode (1700-1600 voor Christus).

Zominthos is een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen op Kreta. De site met de overblijfselen van een Minoïsch paleiscomplex met meerdere niveaus ligt op het plateau van de berg Psiloritis en werd in 1982 ontdekt door de Griekse archeoloog Yannis Sakellarakis.


3600 jaar oud beeldje gevonden in Akrotiri

14 oktober 2018

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

Bij opgravingen op de archeologische site van Akrotiri op Santorini hebben archeologen een Proto-Cycladisch marmeren beeldje van een vrouwfiguur ontdekt. Het beeldje bevond zich in een kleikist die stamt uit de 16e eeuw voor Christus.

De archeologen vonden in andere rechthoekige kleikisten nog twee kleine marmeren potten, een marmeren flesje en een albasten vaas. De 3600 jaar oude schatten lagen onder het puin in een groot en waarschijnlijk openbaar gebouw, vlakbij de plaats waar in 1999 een beeldje van een gouden steenbok in een kleikist werd gevonden.

De vondsten werpen volgens het Griekse Ministerie van Cultuur een nieuw licht op de ideologie en mogelijke religie van de samenleving op Thera – de oud-Griekse naam van Santorini.

Akrotiri, ook wel het ‘Minoïsch Pompeii’ genoemd, was in de Bronstijd een nederzetting op Santorini. De havenstad maakte deel uit van het culturele en handelsnetwerk van de Minoïsche beschaving. Het was een rijke stad, die intensieve handelsbetrekkingen onderhield met het Minoïsche Kreta.

De nederzetting werd vernietigd door de uitbarsting van de Thera-vulkaan tussen 1650 en 1600 voor Christus en bedolven onder 50 meter dikke laag puimsteen. Hierdoor zijn mooie fresco’s en veel objecten en kunstwerken goed bewaard gebleven. Tijdens opgravingen zijn delen van de stad Akrotiri weer teruggevonden.


Minoïsche graftombe op Kreta is nog intact

23 augustus 2018

[Klik op een afbeelding om de galerij te openen. Foto’s: Ephorate of Antiquities of Lasithi]

Het graf uit het Minoïsche tijdperk dat eerder deze maand in een olijfgaard op Kreta werd ontdekt, is nog helemaal intact. Dat heeft het Griekse ministerie van Cultuur bekend gemaakt.

De grafkamer bevat een goed bewaard gebleven skelet van een volwassen man in een gebogen positie. De binnenkant van de tombe is verdeeld in drie uitgesneden nissen. In de meest zuidelijke werd de afgesloten grafkist met het skelet gevonden. Rond de kist lagen ook 14 aardewerken amfora’s en een schaal.

In de noordelijke nis vonden de archeologen een tweede grafkist met menselijke resten en enkele vazen. Volgens de keramische typologie en de eerste schattingen van deskundigen stamt de tombe uit de laat-Minoïsche IIIA-B periode (ongeveer 1400 – 1200 voor Christus).

De archeologische vondst werd per toeval gedaan door een boer in de buurt van Ierapetra, die zijn auto wilde parkeren onder een olijfboom op zijn land. Door een gebroken irrigatiebuis was de grond zacht geworden, waardoor de auto wegzakte. Het gat dat ontstond legde een oud graf bloot.

In de put van 1,20 meter breed en meer dan 2,5 meter diep werd een tombe ontdekt die was uitgegraven in de zachte kalksteen. De toegang tot de tombe bestond uit een verticale sleuf, de ingang van het graf was dichtgemetseld.


Colaflesjes brengen ode aan Griekenland

18 augustus 2018

[klik op een afbeelding om de galerij te openen]

Met de lancering van een speciaal ontworpen flesje brengt Coca-Cola Griekenland in samenwerking met bottelpartner Coca-Cola Tria Epsilon een eerbetoon aan het Minoïsche verleden van Kreta.

Het colaflesje, dat in een beperkte oplage wordt geproduceerd, heeft een modern ontwerp dat is geïnspireerd op de muurschilderingen van het paleis van Knossos, de mythe van de Minotaurus en Taurokathapsia – de oude rituele sport van het stierspringen.

“We werden geïnspireerd door Kretenzische waarden, traditie en geschiedenis”, zegt Diana Birba, marketingmanager voor Coca-Cola Griekenland, Cyprus en Malta. “We willen Kreta als toeristische bestemming promoten en bezoekers de kans geven om een uniek stuk moderne kunstmemorabilia mee naar huis te nemen.

Het ‘Kreta-flesje’ is volgens de frisdrankfabrikant een verzamelobject en de eerste in een reeks waarin specifieke regio’s in Griekenland zullen worden belicht. Ook Thessaloniki en de Cycladen hebben een eigen colaflesje gekregen. De flesjes zijn alleen in Griekenland te koop.


Boer stuit per toeval op graf uit Minoïsch tijdperk

8 augustus 2018

Een boer in Kentri, iets ten noorden van Ierapetra op Kreta, heeft per toeval een archeologische ontdekking gedaan. In zijn olijfgaard werden twee terracotta grafkisten uit de late Minoïsche periode gevonden.

Hij wilde zijn auto parkeren in de schaduw van een olijfboom toen de grond onder de wielen wegzakte als gevolg van een gebroken irrigatiebuis. Het gat dat ontstond legde een oud graf bloot, waarop direct de archeologische dienst werd gemobiliseerd.

Een team van 15 archeologiestudenten ging aan de slag onder leiding van professor Yannis Papadatos van de Universiteit van Athene en Chrysa Sophianos, hoofd van het Ephorate of Antiquities van Lassithi.  Ze ontdekten in het vier meter diepe koepelgraf twee bewerkte larnakes uit de late Minoïsche III periode (1500 – 1400 voor Christus). De kisten bevatten twee skeletten en 24 potten met gekleurde ornamenten en afbeeldingen. Hoewel één larnax kapot was, zouden ze in goede staat verkeren.

Een larnax is een kleine gesloten kist die in de Minoïsche cultuur en Griekse oudheid werd gebruikt om menselijke resten te bewaren. Deze grafkisten waren meestal van terracotta en vaak rijk versierd met abstracte patronen, octopussen en scènes van jacht- en cultrituelen. De eerste larnakes stammen uit de Egeïsche bronstijd, deze leken op een soort keramische koffers. Tijdens de latere Hellenistische periode waren larnakes in de vorm van kleine terracotta sarcofagen populair.

Volgens het hoofd van het Ephorate of Antiquities van Lassithi is er in de regio niet eerder een vergelijkbare vondst gedaan. Door een nader onderzoek hopen de archeologen nieuwe bewijzen te vinden uit de late Minoïsche periode in het gebied.

De vondsten worden schoongemaakt en zijn daarna  te zien in het museum van Oudheden in Ierapetra.


Minoïsche villa ontdekt op Kreta

25 augustus 2012

Bij opgravingen in de buurt van Gaidourofas bij Ierapetra, in het zuidoosten van Kreta, is een gebouw uit de Minoïsche periode ontdekt.

Volgens de archeologen stamt het gebouw uit de periode 1600-1400 voor Christus. Het was waarschijnlijk een landhuis van een hoogwaardigheidsbekleder uit de late bronstijd.

Het gebouw werd ontdekt op 900 meter hoogte en is in goede staat. De muren van de villa zijn nog intact. De bewoners hebben het pand vermoedelijk verlaten na een ramp, zonder persoonlijke bezittingen of huisraad mee te nemen.

De onderzoekers hopen dat de ontdekking meer kan vertellen over de Minoïsche beschaving in de omgeving van Ierapetra.

De opgravingen in het bergachtige gebied zijn onderdeel van een vijf jaar durend project van de Universiteit van Athene.