‘Zeesnot’ vormt geen gevaar voor gezondheid

9 juli 2021

Het ‘zeesnot’ dat bij Limnos in de Egeïsche Zee verscheen, vormt geen gevaar voor de volksgezondheid. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van het Griekse ministerie van Milieu en Energie.

“Er is geen reden tot bezorgdheid voor zwemmers. Bovendien is het slijm de afgelopen dagen van de kust van het eiland verdwenen door de wind”, zeggen deskundigen die het verschijnsel bestudeerden.

Uit analyses is gebleken dat het ontstaan van het ‘zeesnot’ het gevolg was van een lichte toename van de voedselrijkdom (eutrofiëring) in het zeewater. Het slijm bevatte geen giftige micro-organismen.

De slijmerige substantie werd op 20 juni ontdekt ten zuiden van de eilanden Limnos en Agios Efstratios in het noordoosten van de Egeïsche Zee. Het was mogelijk afkomstig uit de Zee van Marmara, waar de kusten al weken werden geplaagd door een dikke algenlaag.

Het ‘zeesnot’ bestaat uit microscopisch kleine algen en dankt zijn naam aan de slijmerige textuur. Het fenomeen wordt veroorzaakt door vervuiling, hoge temperaturen en overvloedige voedingsstoffen in het water.

De dikke laag houdt het zonlicht tegen waardoor er geen zuurstof in de zee kan doordringen en het zeeleven dreigt te verstikken.


Eiland Tilos wint EU-milieuprijs

26 juni 2021

Het eilandje Tilos in de zuidoostelijke Egeïsche Zee, heeft een RESponsible Island Prize gekregen voor het gebruik van lokale hernieuwbare energie. Bij de prijs hoort een geldbedrag van 100.000 euro.

“Tilos heeft zijn transitie naar schone energie versneld dankzij de inzet van de lokale gemeente en de milieuvriendelijke cultuur van haar burgers”, schrijft de Europese Commissie in een verklaring.

“Het innovatieve energiemodel met wind- en zonne-energie op gemeenschapsschaal, batterij-energieopslag en geavanceerd energiebeheer zal andere eilanden en lokale gemeenschappen inspireren.”

De burgemeester van Tilos kondigde in 2017 aan dat het eiland in de toekomst voor zijn elektriciteitsverbruik volledig zou draaien op zonne- en windenergie. Tilos, gelegen tussen Kos en Rhodos, was het eerste eiland in de Middellandse Zee dat afhankelijk werd van duurzame energie.

Groen eiland

Tilos heeft al jaren de reputatie van ‘groen eiland’. In 1993 stelde de toenmalige burgemeester – en milieuactivist – Tassos Aliferis een jachtverbod in. Het eiland is een Natura2000-natuurpark vanwege de grote biologische en ecologische diversiteit. Er komen meer dan 150 soorten vogels voor en ruim 650 plantensoorten.

De RESponsible Island Prize wordt gesponsord door de Euopese Commissie en beloont prestaties op het gebied van lokale productie van hernieuwbare energie voor elektriciteit, verwarming, koeling en transport op eilanden.

De eerste plaats ging naar het Deense eiland Ærø, El Hierro, een van de Canarische Eilanden, eindigde als tweede. Tilos won de derde prijs.


Griekse pionier uitgeroepen tot ‘Young Champion of the Earth’

20 december 2020

Lefteris Arapakis is door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) uitgeroepen tot ‘Young Champion of the Earth’. De 26-jarige Griek is een van de zeven jonge wetenschappers, ingenieurs, ondernemers en activisten die werden onderscheiden voor hun werk.

Alle zeven prijswinnaars zijn jonger dan 30 jaar en behoorden tot 35 finalisten. De UNEP-prijs biedt startersfinanciering en mentorhulp bij hun innovatieve plannen.

Arapakis richtte in 2016 Enaleia op, de eerste professionele vissersschool van Griekenland. De doelstelling van Enaleia (wat ‘samen met de vissers’ betekent) is tweeledig. De school wil vissers leren om op een milieuvriendelijkere manier hun beroep uit te oefenen en daarnaast ook samenwerken met vissers om plastic afval uit zee te halen en te recyclen (de Mediterranean Cleanup).

Sinds de lancering hebben de sociale onderneming Enaleia en Mediterranean Cleanup, meer dan 80 ton plastic uit zee verzameld. “We leren studenten niet alleen hoe ze moeten vissen, maar ook hoe ze moeten vissen, zodat er morgen vis kan bestaan”, zegt de jonge Griek, die zelf ook uit een vissersfamilie komt. Inmiddels zijn 110 mensen – die eerder geen baan hadden – opgeleid door onderneming van Arapakis.

Enaleia werkt met 700 professionele vissers en is actief in 12 Griekse havens en in het Italiaanse Rimini. Volgens Arapakis, die een diploma economie en management heeft behaald aan de Athens University of Economics and Business, is de plasticvervuiling in de visserijgebieden van de Argo-Saronische Golf nu ‘aanzienlijk verminderd’.


Grieks zeeleven gedijt onder coronamaatregelen

12 april 2020

De reisbeperkingen die wereldwijd worden opgelegd om verspreiding van het coronavirus in te dammen, hebben een zichtbaar positief effect op het mariene leven. De vervuiling van de zee is afgenomen en er is een herstel te zien in diverse populaties van zeedieren.

Een van de diersoorten die hiervan profiteren, is de zeeschildpad. In Griekenland leggen de zeeschildpadden hun eieren van mei tot augustus. “Dit is de tijd waarin schildpadden paren, dus elke afname van menselijke interventies en bedreigingen helpt natuurlijk”, zei Eleana Touloupaki van MEDASSET, een organisatie die zich inzet voor bescherming van het mariene leven in de Middellandse Zee, tegen persbureau AMNA. Ook zijn volgens Touloupaki onlangs de dolfijnen teruggekeerd in de Golf van Thermaikos.

Volgens Thanassis Tsikliras, hoofddocent biologie aan de Universiteit van Thessaloniki, is de afname van de vervuiling op mondiaal niveau indrukwekkend. “In Griekenland hebben we opmerkelijke verbeteringen waargenomen in alle ecosystemen”, zegt Tsikliras. Binnen een maand hebben realtime metingen een aanzienlijke daling van chemische verontreinigende stoffen en afval laten zien. “Griekenland zal hiervan op verschillende manieren zal profiteren.”

Als voorbeeld noemt Tsikliras de verminderde druk op de visstand door de combinatie van afgenomen beroepsvisserij, een zwemverbod en een verbod op amateurvissen. Volgens hem zal de biomassa van vissen in de zeeën de komende twee of drie jaar sterk stijgen én zullen de vissen groter in omvang worden. “Vissen die vandaag worden geboren, worden over twee of drie jaar gevangen. Behalve ansjovis en sardines, die worden gevangen als ze een jaar oud zijn”, legt Tsikliras uit. “Dit komt ook de professionele vissers ten goede.”


Santorini wordt ‘Plastic Free’

11 februari 2020

Santorini sluit zich aan bij een aantal Griekse eilanden die proberen plastic uit te bannen en voor milieuvriendelijke alternatieven te kiezen om het milieu te beschermen.

De campagne ‘Plastic-free Santorini’ gaat dit voorjaar officieel van start en wordt ondersteund door door het Griekse ministerie van Toerisme, de gemeente Thira en Lidl Hellas. De initiefnemers noemen Santorini een eiland met speciale gevoeligheden voor het milieu, maar ook een tijdloze symboliek. De milieubewustzijnscampagne loopt tot het einde van het jaar.

Vorig jaar verbood het Kleine Cycladen-eiland Donoussa (als eerste eiland in de Egeïsche Zee) al het wegwerpplastic. Het initiatief om eenmalig bruikbare plastic producten te weren is onderdeel van het programma ‘Sea Change’ van de Laskaridis Charitable Foundation. In 2018 deed het eiland Sikinos in het kader van ‘Sea Change’ al plastic rietjes in de ban. Op Alonissos geldt sinds 2015 een verbod op plastic tasjes.

Vanaf 2021 geldt in de Europese Unie een algeheel verbod op het gebruik van wegwerpplastic, waaronder rietjes, bestek en borden. Ook drank- en voedselverpakkingen van piepschuim, roer- en wattenstaafjes, ballonstokjes en zakjes van dun plastic vallen onder het verbod.

Door de meest vervuilende plastics te verbieden hoopt de EU de enorme plasticberg te verminderen. Ieder jaar belandt minstens acht miljoen ton plastic in de oceanen. Wereldwijd kost zwerfvuil en plastic in het water aan zeker een miljoen zeevogels en 100.000 zeedieren het leven.


70 procent dode schildpadden had plastic in maag

3 februari 2020

Meer dan 70 procent van de zeeschildpadden die in het zeeschildpaddencentrum van Archelon in Glyfada zijn overleden, had stukjes plastic ingeslikt. Dat blijkt uit analyses van de maaginhoud van de dieren.

Onderzoekers van het Helleens Centrum voor Marien Onderzoek vonden in de 36 – voornamelijk jonge – zeeschildpadden meer dan 250 stukjes plastic. Het ging om vislijnen, stukjes van plastic zakken en harde ‘microplastics’ (stukjes plastic die kleiner zijn dan 5 millimeter). Het plastic werd aangetroffen in zowel de maag als de darmen van de schildpadden.

“Afval van menselijke activiteiten komt overal in zee voor, van stranden tot de meest afgelegen plekken in de oceanen. Van alle soorten zeeafval is plastic het meest problematisch en ook het meest voorkomend. Plastics kunnen de voedselketen binnendringen wanneer ze per ongeluk worden geconsumeerd door zeedieren”, zegt Dr. Eleni Kaberi, hoofd van het speciale programma. “En daardoor kunnen er gevaarlijke chemische stoffen vrijkomen.”

Het percentage schildpadden dat in Griekenland wordt gevonden met plastic in hun maag is vergelijkbaar met de westelijke en centrale Middellandse Zee, maar beduidend hoger dan in oostelijke en zuidelijke mediterrane landen zoals Turkije en Tunesië. In Cyprus is het percentage hoger dan in Griekenland.


Tarieven Griekse veerboten omhoog

6 januari 2020

De prijs van een kaartje voor Griekse veerdiensten stijgt dit jaar waarschijnlijk met 7 tot 10 procent. De veerbootmaatschappijen zeggen dat ze genoodzaakt zijn om de ticketprijs te verhogen vanwege de verplichting om andere én duurdere brandstof te gebruiken.

Sinds 1 januari moeten alle zeeschepen wereldwijd varen op brandstof met een lager zwavelgehalte (0,5 procent in plaats van 3,5 procent). Deze nieuwe verordening van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) is gericht op het verminderen van luchtvervuiling.

Volgens de veerbootmaatschappijen stijgen hun bedrijfskosten door de IMO-eis met 25 procent. Die kostenstijging zal gedeeltelijk worden doorberekend aan de passagiers.

Update 10/01: De Griekse veerbootmaatschappijen hebben hun tarieven voor 2020 verhoogd met 6 procent, Dat is vandaag bekend gemaakt. Maatschappijen die veerboten exploiteren op de routes naar afgelegen Griekse eilanden zullen de tarieven niet verhogen, omdat de extra brandstofkosten worden gedekt door overheidssubsidies. Die subsidies zijn dit jaar gestegen van 90 miljoen naar 130 miljoen euro.


Duikers zien bij Andros een ‘koraalrif van plastic’

5 augustus 2019

Duizenden plastic zakken haalde een team van duikers en milieuactivisten vorige maand van de zeebodem bij het Griekse eiland Andros. Het plastic is afkomstig van een officieuze vuilstortplaats die acht jaar geleden in het water gleed na zware regenval.

Net als koraal heeft het plastic afval een soort rif gevormd op de zeebodem. De duikers zagen blauwe, zwarte en gele plastic zakken die verstrikt zaten tussen riffen, zwaaiend tussen vissen.

“Zoals het paradijs van de Caribische Zee, waar je overal koraalriffen in alle kleuren vindt. Het was precies hetzelfde, maar in plaats van koralen waren het tassen”, zegt Arabella Ross, een vrijwillige duiker bij Aegean Rebreath tegen Kathimerini. “Het was vreselijk om te zien en het heeft me echt geschokt.”

Aegean Rebreath werd in 2017 opgericht om onder water en langs de kusten van de Egeïsche Zee afval op te ruimen. Volgens een rapport van het Wereld Natuur Fonds uit juni van dit jaar is de Middellandse Zee een van de zeeën met de meeste plasticvervuiling ter wereld.

De duikers hebben slechts een klein deel van het plastic kunnen opruimen.  Veel plastic zakken waren al gedeeltelijk afgebroken en waren bros. “Zelfs als we met 60 mensen waren en vijf dagen de tijd hadden, zouden we niet in staat zijn geweest om al het plastic afval naar boven te brengen”, aldus Ross.

Griekenland produceert jaarlijks ongeveer 700.000 ton plastic afval, daarvan belandt ongeveer 11.500 ton in zee. Bijna 70 procent daarvan eindigt weer op de kustlijn.


Serifos krijgt eerste rookvrije strand

29 mei 2019

Vagia Beach op het Cycladen-eiland Serifos wordt het eerste rookvrije strand van Griekenland. Dat hebben de Athanasios K. Laskaridis Foundation en de gemeente Serifos vandaag bekend gemaakt.

Op het strand komt een gebouwtje waar rokers een sigaret kunnen opsteken zonder dat andere badgasten er last van hebben. Ook worden er bij het strand van Vagia, een beschermd gebied binnen het Natura-netwerk, asbakken en borden geplaatst waarop mensen worden gewezen op het milieu.

Vrijwilligers die eerder dit jaar de stranden op Serifos hebben opgeruimd merkten dat de vervuiling door sigarettenpeuken enorm groot is. De meeste strandgangers bleken hun peuken achter te laten in het zand.

Het initiatief voor een rookvrij strand is onderdeel van het programma ‘Sea Change’ van de Athanasios K. Laskaridis Foundation. In Spanje en Frankrijk bleek een vergelijkbaar ‘gedragsexperiment’ eerder al een succes.

“Door van Vagia het eerste rookrvrije strand op de Cycladen te maken, willen we mensen bewust maken en de vervuiling van de zee bij de bron aanpakken”, zegt Angeliki Kosmopoulou, directeur van de Laskaridis Foundation. “In tegenstelling tot ander afval in zee worden sigarettenpeuken niet naar de kust gebracht. Ze zijn daar achtergelaten of ‘vergeten’. We hopen dat het fenomeen – ook op andere eilanden – wordt verminderd.”

Het rookverbod op het strand van Vagia gaat op 31 mei in, dan is het Wereld Anti-Tabaksdag. Die dag is in 1989 in het leven geroepen door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).


Staramaki: het alternatief voor plastic rietjes

24 april 2019

Nu plastic rietjes over twee jaar in de ban gaan, wordt er druk gezocht naar duurzame alternatieven. Een groep innovatieve vrijwilligers uit Kilkis in Centraal-Macedonië bedacht de ‘staramaki’, een rietje van tarwestengels.

De ‘staramaki’ – een samenvoeging van de Griekse woorden σιτάρι (tarwe) en καλαμάκι (rietje) – is gebaseerd op een idee uit het oude Mesopotamië. Duizenden jaren geleden gebruikten de Mesopotamiërs de halmen van tarwe om hun bier mee te drinken. Zo voorkwamen ze dat het bezinksel werd opgedronken.

Tarwe is ook een gewas dat veel wordt verbouwd in Kilkis en zo kwam de vrijwilligersgroep Omnes op het idee van de ‘staramaki’. Volgens voorzitter Costas Kamberis is het niet alleen een oplossing voor het plasticprobleem, maar toont het ook aan dat er in Griekenland ruimte is voor innovatief denken.

Ruilen tegen koffiedik

De groep werkt samen met producenten, organisaties en bedrijven in Kilkis om de ‘staramaki’ vanaf juli te verspreiden in de horeca. Kamberis gelooft in de cyclische economie en zei tegen persbureau AMNA dat de ‘staramaki’ niet zullen worden verkocht maar worden geruild tegen koffiedik.

“We zullen de cafetaria’s en mensen die koffie drinken vragen om koffiedik te bewaren, omdat het waardevol is. Als het op de juiste manier wordt verzameld, kan het voor andere dingen worden gebruikt. We willen ook de denkwijze van mensen veranderen over wat nuttig is”, aldus Kamberis. Het initiatief moet ook de economie in Kilkis een impuls geven door te zorgen voor banen waardoor jongeren de regio niet verlaten.

Sikinos en Donoussa doen plastic in de ban

Het eiland Donoussa voerde eerder deze maand een verbod in op het gebruik van wegwerpplastic. Sikinos was vorig jaar het eerste eiland in Griekenland dat plastic rietjes in de ban heeft gedaan. In plaats daarvan zullen voortaan herbruikbare of biologisch afbreekbare rietjes worden gebruikt.

De maatregel moet het milieu beschermen en de vervuiling van de zee verminderen. Omdat ze zo klein en licht zijn komen rietjes vaak niet in de afvalbakken terecht maar belanden ze op het stand en uiteindelijk in de zee. Daar vormen ze een gevaar voor zeedieren – zoals schildpadden – en vissen.

Het initiatief om eenmalig bruikbare plastic producten te weren is onderdeel van het programma ‘Sea Change’ van de A.C. Laskaridis Charitable Foundation.

Europees verbod op wegwerpplastic

Vanaf 2021 geldt in de Europese Unie een algeheel verbod op het gebruik van wegwerpplastic, waaronder rietjes, bestek en borden. Ook drank- en voedselverpakkingen van piepschuim, roer- en wattenstaafjes, ballonstokjes en zakjes van dun plastic vallen onder het verbod.

Door de meest vervuilende plastics te verbieden hoopt de EU de enorme plasticberg te verminderen. Ieder jaar belandt minstens acht miljoen ton plastic in de oceanen. Wereldwijd kost zwerfvuil en plastic in het water aan zeker een miljoen zeevogels en 100.000 zeedieren het leven.

  • Promovideo Stramaki: