Kleitablet met verzen uit de ‘Odyssee’ ontdekt

10 juli 2018

[Klik op de afbeeldingen voor een vergroting. Foto’s: Grieks Ministerie van Cultuur]

Een team van Griekse en Duitse archeologen denken dat ze een fragment van een van de oudste overgebleven geschreven versies van de Odyssee, het wereldberoemde epische gedicht van Homerus, hebben gevonden.

Ze deden hun ontdekking bij opgravingen op de archeologische site van het oude Olympia, bij de verwoeste tempel van Zeus. Daar vonden ze een kleitablet met gegraveerde inscripties, die dertien verzen van de Odyssee bleken te bevatten. Het gaat om verzen uit het 14e boek waarin de held Odysseus varkenshoeder Eumaios toespreekt.

Volgens het Griekse ministerie van Cultuur moet de precieze datering nog worden bevestigd, maar voorlopig onderzoek zegt dat het kleitablet vermoedelijk van voor de 3e eeuw na Christus stamt. In een persbericht noemt het ministerie de inscriptie van grote archeologische, literaire en historische waarde.

De Odyssee is een episch gedicht dat waarschijnlijk rond 675–725 voor Christus werd geschreven door de Griekse dichter Homerus. De 12.109 dichtregels zijn ingedeeld in 24 boeken, genummerd met Griekse kleine letters α (alpha) t/m ω (omega). Het epos gaat over de zwerftocht van Odysseus, de koning van Ithaca, die na afloop van de Trojaanse Oorlog tien jaar doet over de reis naar huis.

De Odyssee is het tweede grote gedicht – na de Ilias – dat wordt toegeschreven aan Homerus. Het wordt algemeen beschouwd als een van ’s werelds grootste literaire werken.


Oude theater van Aptera komt weer tot leven

20 juni 2018

Na zo’n 1700 jaar stilte komt het oude theater van Aptera in Chania aan het einde van de maand opnieuw tot leven. De gloriedagen van het onlangs gerestaureerde theater zullen herleven met een speciale opvoering: een gedramatiseerde vertelling van een rapsodie uit de ‘Odyssee’ van Homerus.

Op 29 juni treden de acteurs Sofia Hill en Antonis Myriagis op met de muzikanten Giorgos Kaloudis op de lier en Ruth Hill op de qanun (kanonaki in het Grieks). De voorstelling is gratis, de kaarten zijn tot 25 juni verkrijgbaar op het kantoor van het Chania Antiquities Ephorate.

Volgens de organisatoren worden de helden in de rapsodie ‘niet verpletterd door de blinde en ongecontroleerde wraakzucht van de goden, maar door hun eigen ongehoorzaamheid en overschrijding van de grenzen. Dat gaat in tegen de klassieke ethische norm ‘hybris, nemesis, tisis’ die het wereldbeeld van de Oude Grieken kenmerkte’.

De archeologische vindplaats Aptera ligt op een heuvel op 5 kilometer van de stad Chania, ten zuiden van de baai van Souda. Tijdens de Minoische periode was Aptera de machtigste stad van West-Kreta. De stad werd verwoest door een aardbeving in de 7e eeuw.


Waar lag Ithaka?

1 april 2007

ithakaOver hoe het oude Ithaka er ongeveer uit moet hebben gezien, kunnen we ons wel een voorstelling maken. Homerus beschreef het als ‘een laag, ruw en bebost eiland met één hoge berg’.

Wat de exacte locatie van het mythische eiland was, blijft gissen. Daarover doen dan ook heel wat verhalen de ronde. Is het huidige Ithaka hetzelfde eiland als waar Odysseus aan zijn reis begon? Of woonde hij toch op het schiereiland Paliki dat aan de westkant van Kefalonia ligt?

Het Nederlandse ingenieursbedrijf Fugro gaat onderzoeken of de landtong die Paliki aan Kefalonia verbindt er altijd al is geweest of is ontstaan door een landverschuiving. Wellicht komt er binnenkort dus eindelijk meer duidelijkheid over de ligging van Odysseus’ Ithaka.