Griekenland eist alsnog Duitse herstelbetalingen

18 april 2019

Het Griekse parlement heeft ingestemd met een voorstel om herstelbetalingen te eisen van Duitsland voor de schade en het leed dat werd aangericht tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De motie werd goedgekeurd door de meerderheid van de parlementsleden die aanwezig waren bij het debat. De extreemrechtse Gouden Dageraad stemde tegen het voorstel.

De goedkeuring van het parlement maakt de weg vrij voor de Griekse regering om alle benodigde diplomatieke en juridische stappen te zetten. Premier Tsipras zei dat Griekenland een note verbale naar Berlijn zal sturen waarin de ‘onbetwistbare rechten’ van Griekenland op compensatie worden herhaald.

De claim heeft betrekking op de bezetterslening van Griekenland aan Duitsland, compensatie voor verwoeste steden en dorpen en families van slachtoffers, de vernietiging en diefstal van culturele artefacten en hongersnood. Tsipras noemde de herstelbetalingen in het parlement een ‘historische en morele plicht’.

Minstens 269,5 miljard euro

Een parlementaire commissie voltooide in juli 2016 een rapport over de Duitse oorlogsschuld. Uit berekeningen bleek dat de Duitsers nog minstens 269,5 miljard euro aan Griekenland moeten betalen.

Dat er niet eerder officieel werk is gemaakt van de claim is te wijten aan het feit dat de Griekse regering de kwestie niet wilde aankaarten voordat het Europese financiële hulpprogramma was beëindigd. De premier verwierp het argument dat Griekenland de claims gebruikt om te onderhandelen over een vermindering van zijn schuldenlast. “Deze weerzinwekkende bewering zegt meer over degenen die dat bedacht hebben.”

Het is niet de eerste keer dat Griekenland eist dat Berlijn over de brug komt met herstelbetalingen. Maar Duitsland heeft steeds alle verzoeken afgewezen. De woordvoerder van de Duitse regering, Steffen Seibert, herhaalde gisteren het standpunt van Berlijn over de kwestie. “De kwestie van Duitse herstelbetalingen is afdoende geregeld, zowel juridisch als politiek”, zei hij. Seibert voegde eraan toe dat Duitsers ‘zich bewust zijn van hun historische verantwoordelijkheid’.

Zwaar geleden onder Duitse bezetting

In de Tweede Wereldoorlog hebben de Grieken zwaar geleden onder de Duitse bezetting (april 1941-oktober 1944). Hele dorpen werden uitgemoord door de nazi’s, grondstoffen werden gestolen en 80 procent van de Griekse industrie werd verwoest. Tienduizenden Grieken stierven de hongerdood.

De nazi’s eisten van de Griekse nationale bank een zogenaamde ‘bezetterslening’ van 476 miljoen Reichsmark (dat zou nu een bedrag van ongeveer 11 miljard euro zijn) tegen 0 procent rente. Bovendien moest Griekenland maandelijks miljarden drachmen betalen om de Duitse bezettingslegers te onderhouden.

Deze oorlogsschuld is nooit afbetaald, zeggen de Grieken. De Duitsers ontkennen dat ze Griekenland iets verschuldigd zijn voor de Tweede Wereldoorlog omdat het Athene in 1960 een bedrag van 115 miljoen Duitse mark heeft betaald om de individuele geleden schade te dekken. Griekenland meent dat dit bedrag slechts een aanbetaling was en geen volledige vergoeding.

mazower_greece_wwiiMeer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


Opnieuw Duitse excuses voor nazi-misdaden

11 oktober 2018

Duitsland heeft opnieuw zijn excuses aangeboden voor de gruweldaden van de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog in Griekenland. Toch is het land niet bereid om te praten over herstelbetalingen. Dat zei Bondspresident Frank-Walter Steinmeier tijdens zijn bezoek aan Athene. Duitsland zegt dat alle claims al zijn afgewikkeld.

Steinmeier bezocht vandaag het voormalige concentratiekamp in Chaidari, bij Athene, waar meer dan 25.000 mensen tijdens de bezetting werden geïnterneerd. “We buigen voor de slachtoffers en verontschuldigen ons vooral. In dit kamp zijn onvoorstelbare gruweldaden gepleegd”, zei de Duitse president daarna tijdens een ontmoeting met premier Alexis Tsipras. “Wij Duitsers kunnen de verantwoordelijkheid van het verleden niet ontlopen. We dragen historische verantwoordelijkheid. We brengen morele verantwoordelijkheid. Daar bestaat geen discussie over.”

“We hebben nu de plicht om de nieuwe generaties voor te bereiden op een toekomst zonder vooroordelen en wrok en samen te werken om een gemeenschappelijk Europa te bevorderen”, zei Steinmeier. Premier Tsipras zei dat het bezoek van Steinmeier een kans was voor een nieuwe start in de bilaterale betrekkingen, maar voegde eraan toe: “Natuurlijk betekent dit niet dat we het moeten vergeten of dat we een van onze geschillen uit het verleden onder het tapijt kunnen vegen.”

Steinmeier sprak ook met de Griekse president Prokopis Pavlopoulos. Voorafgaand aan die ontmoeting legde de Duitse president een krans bij het graf van de onbekende soldaat. Steinmeier en Pavlopoulos gaan morgen naar Kalamata om gezamenlijk de 74e herdenking van de bevrijding van Athene bij te wonen. Deze dag wordt algemeen beschouwd als het einde van de nazi-bezetting van Griekenland.

Bezetterslening van 476 miljoen Reichsmark

In de Tweede Wereldoorlog hebben de Grieken zwaar geleden onder de Duitse bezetting (april 1941-oktober 1944). Hele dorpen werden uitgemoord door de nazi’s, grondstoffen werden gestolen en 80 procent van de Griekse industrie werd verwoest. Tienduizenden Grieken stierven de hongerdood.

De nazi’s eisten van de Griekse nationale bank een zogenaamde ‘bezetterslening’ van 476 miljoen Reichsmarks (dat zou nu een bedrag van ongeveer 11 miljard euro zijn) tegen 0 procent rente. Bovendien moest Griekenland maandelijks miljarden drachmen betalen om de Duitse bezettingslegers te onderhouden.

Deze oorlogsschuld is nooit afbetaald, zeggen de Grieken. De Duitsers ontkennen dat ze Griekenland iets verschuldigd zijn voor de Tweede Wereldoorlog omdat het Athene in 1960 een bedrag van 115 miljoen Duitse mark heeft betaald om de individuele geleden schade te dekken. Griekenland meent dat dit bedrag slechts een aanbetaling was en geen volledige vergoeding.

‘Kans op betalen is nul’

In 2015 eiste premier Alexis Tsipras dat Duitsland de volledige herstelbetalingen aan Griekenland zou betalen. Hij noemde het een ‘historische plicht’ van Duitsland. Een parlementaire commissie becijferde dat het nu zou gaan om een bedrag van bijna 279 miljard euro.

De toenmalige Duitse minister van Economische Zaken en vice-bondskanselier Sigmar Gabriel zei dat na de hereniging van West- en Oost-Duitsland in 1990 een streep is gezet onder de Tweede Wereldoorlog en dat de kans op herstelbetalingen ‘nul’ is.

mazower_greece_wwiiMeer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


Tsipras herhaalt eis Duitse herstelbetalingen

18 augustus 2016

tsiprasTijdens de herdenking van het bloedbad in Kommeno (1943) herhaalde premier Tsipras nog een keer dat Duitsland een schadevergoeding moet betalen voor het leed dat de nazi’s hebben aangericht in Griekenland.

Volgens de premier zal Athene eerst proberen de Duitse regering langs diplomatieke weg te bewegen tot betalen. Maar ‘als het nodig is’ stappen we naar de rechter, zei Tsipras. Kommeno is één van de dorpen waarvan de bevolking tijdens vergeldingsacties werd vermoord. In augustus 1943 executeerden de nazi’s 317 inwoners van Kommeno, waarna het dorp werd platgebrand.

In de Tweede Wereldoorlog hebben de Grieken zwaar geleden onder de Duitse bezetting. Hele dorpen werden uitgemoord door de nazi’s en grondstoffen werden gestolen. In Athene stierven mensen de hongerdood. Na de oorlog is de oorlogsschuld nooit betaald, zeggen de Grieken.

Een parlementaire commissie voltooide in juli een rapport over de Duitse oorlogsschuld. De commissie becijferde dat de Duitsers nog 269,5 miljard euro aan Griekenland moet betalen. In september stemt het Griekse parlement over het rapport.  Critici zeggen dat Tsipras de kwestie nu opnieuw heeft aangekaart om de aandacht af te leiden van de onderhandelingen over een derde steunprogramma die in het najaar op het programma staan.

Het is niet de eerste keer dat Griekenland eist dat Berlijn over de brug komt met herstelbetalingen. Maar Duitsland heeft alle verzoeken afgewezen en ook deze keer lijken de Grieken bot te vangen. Volgens het Duitse Handelsblatt beschouwt Duitsland de kwestie van herstelbetalingen als gesloten. Tabloidkrant Bild benadrukt dat Berlijn de Griekse eis ‘volledig verwerpt’.

De nazibezetting in Griekenland begon in april 1941 na een inval van Duitse en Italiaanse troepen. De bezetting duurde tot oktober 1944 toen de Duitsland en satellietstaat Bulgarije zich uit het Griekse vasteland terugtrokken. Kreta en andere Egeïsche eilanden stonden nog tot juni 1945 onder Duits bewind.

 

mazower_greece_wwiiMeer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


Campagne in metro Athene voor herstelbetalingen

11 mei 2015

vlag_nazi_acropolis Op de schermen van 35 metrostations in Athene is sinds kort een filmpje te zien waarin aandacht wordt gevraagd voor de Griekse eis om Duitse herstelbetalingen.

De vijftig seconden durende video, die ook in het Engels is ondertiteld, begint met beelden van Duitse vliegtuigen die over het Parthenon vliegen en de woorden ‘de Tweede Wereldoorlog, verzet, we vergeten het niet’.

Vervolgens wordt aandacht gevraagd voor een serie eisen, waaronder herstelbetalingen, terugbetaling van de schulden, vergoeding voor de slachtoffers en de teruggave van archeologische schatten. De slotboodschap: ‘Wij eisen de Duitse schulden.’

Bij de beelden is de laatste uitzending te horen van de legendarische Griekse radiopresentator Kostas Stavropoulos vlak voordat de Nazi’s op 27 april 1941 Athene binnenvielen.

Vijf Griekse overheidsdepartementen, waaronder het ministerie van Toerisme, zouden hebben meegewerkt aan de totstandkoming en distributie van het filmpje. De beheerders van de Atheense metro hebben de beeldschermen op de stations gratis ter beschikking gesteld.

Griekenland wil in totaal bijna 279 miljard euro vergoeding voor de bezetting door nazi-Duitsland tussen 1941 en 1944. Zo zou er 28 miljoen euro moeten worden uitgekeerd aan nabestaanden van het bloedbad in Distomo op 10 juni 1944. Leden van de Waffen-SS vermoordden toen in twee uur tijd 218 mannen, vrouwen en kinderen. Het dorp werd daarna platgebrand.

Duitsland heeft de Griekse eisen voor schadevergoeding en herstelbetalingen vanwege de bezetting al meermalen naar de prullenbak verwezen.

 


Duitse president staat open voor herstelbetalingen

1 mei 2015

LIFE_DistomoDuitsland moet erover nadenken wat het kan doen om de massaslachtingen van de Tweede Wereldoorlog te compenseren. Dat heeft de Duitse president Joachim Gauck gezegd.

Gauck deed hiermee een handreiking aan Griekenland. Dat eist compensatie van Duitsland voor het bloedbad in Distomo in 1944, maar de regering van bondskanselier Angela Merkel weigert dat.

In een interview Süddeutsche Zeitung zegt Gauck: “We zijn niet alleen de mensen die we vandaag zijn, maar ook de nazaten van de mensen die in de Tweede Wereldoorlog een spoor van verwoesting door Europa hebben getrokken, onder andere in Griekenland, waarover we beschamend lang weinig hebben geweten.”

“Het is goed wanneer een land met historisch bewustzijn, zoals het onze, uitzoekt welke mogelijkheden er zijn voor Wiedergutmachung“, zegt de president. De Süddeutsche Zeitung publiceert het interview met Gauck morgen, maar heeft een deel ervan nu al naar buiten gebracht.

Griekenland wil in totaal bijna 279 miljard euro vergoeding voor de bezetting door nazi-Duitsland tussen 1941 en 1944. Zo zou er 28 miljoen euro moeten worden uitgekeerd aan nabestaanden van het bloedbad in Distomo. Leden van de Waffen-SS vermoordden toen in twee uur tijd 218 mannen, vrouwen en kinderen.


Duitse satire neemt trojka op de hak

5 april 2015

Het Duitse televisieprogramma Die Anstalt maakt scherpe politieke satire. In de laatste aflevering nemen de makers de trojka en de rol van Duitsland in de Griekse schuldencrisis op de hak.

In het ZDF-programma bezoekt de trojka een Grieks restaurant. De stoelen en de kok worden wegbezuinigd en het tafelzilver wordt genationaliseerd. De eigenaar van de zaak wil het bedrag dat hij daarvoor ontvangt investeren in zijn onderneming. “Geld steken in een zaak die geen eigen stoelen, bestek en kok heeft? Jullie Grieken leren het ook nooit”, is de reactie van de trojka.

In de slotscène komen de herstelbetalingen uit de Tweede Wereldoorlog aan de orde. Met het bloedbad van Distomo als voorbeeld, wordt Duitsland verweten geen verantwoordelijkheid te hebben genomen. Argyris Sfountouris, die 30 familieleden verloor bij deze massamoord, zorgt voor een ontroerend en indrukwekkend einde. (Over zijn verhaal is in 2006 ook een documentaire gemaakt: Ein Lied für Argyris)

Een fragment uit Die Anstalt ging al viraal – met name in Griekenland, waar aangenaam verrast werd gereageerd op de satire, nu is ook de complete uitzending via internet te bekijken. Voor wie het Duits of Grieks machtig is.


‘Terugbetalen oorlogsschuld is morele kwestie’

22 maart 2015

distomo_nieuwsuur
Griekenland klopte sinds de Tweede Wereldoorlog herhaaldelijk bij Duitsland aan voor terugbetaling van de oorlogsschuld. De Grieken willen onder meer schadeloosstelling voor oorlogsmisdrijven die de nazi’s hebben begaan, zoals het bloedbad bij Distomo.

Europacorrespondent Saskia Dekkers reisde voor Nieuwsuur naar het bergdorp in Centraal Griekenland. Op 10 juni 1944 vond daar één van de grootste gruweldaden van de nazitroepen in Griekenland plaats. De Waffen-SS vermoordde 218 dorpsbewoners, onder hen 53 kinderen jonger dan zestien jaar, en brandde het dorp plat als wraakactie.

Dekkers ontmoet in het dorp de 87-jarige Dimitris Tzitzikos. Hij was zestien toen hij zag hoe de nazi’s van deur tot deur trokken en iedereen neerschoten. “Waar we ook keken, was bloed. Ze lieten niemand leven. Mannen, honden, vrouwen, kleine kinderen, ze vermoordden iedereen.”


Duits echtpaar betaalt deel van oorlogsschuld

18 maart 2015

solidarity_greeceEen Duits echtpaar heeft de burgemeester van het Griekse Nafplion een cheque van 875 euro overhandigd; hun persoonlijke aandeel in de oorlogsschuld die Duitsland nog verschuldigd zou zijn aan Griekenland.

“Wij houden van Griekenland en van de gastvrijheid, vriendelijkheid, openheid en het geduld van de Grieken”, legden ze uit tijdens een persconferentie. “We schamen ons voor de arrogantie van onze media en onze regering ten opzichte van Griekenland. We dachten: Duitsland moet Griekenland ooit eens terugbetalen.”

Nina Lange en Ludwig Zaccaro wilden een symbolische daad stellen en berekenden hoeveel iedere Duitse staatsburger zou moeten betalen om de ‘gedwongen lening’ van 476 million Reichmark uit 1942 te vereffenen. Omgerekend naar euro’s zou het gaan om een totaalbedrag van zo’n 70 miljard, inclusief rente. Dat komt neer op 875 euro per Duitser.

Omdat Zaccaro gepensioneerd is en Lange een parttime baan heeft, konden ze slechts het aandeel voor één persoon betalen, zegt het paar. Het bedrag wordt gedoneerd aan een non-profit organisatie in Nafplion die eten koopt voor arme gezinnen.

Griekenland heeft al herhaaldelijk bij Duitsland aangeklopt voor terugbetaling van de oorlogsschuld. Naast de gedwongen lening, willen de Grieken ook schadeloosstelling voor oorlogsmisdrijven die de nazi’s hebben begaan, zoals de massamoord bij Distomo, waar leden van de Waffen-SS 218 dorpelingen vermoordden.

De Duitse regering heeft deze eisen steeds van tafel geveegd, omdat na de hereniging van West- en Oost-Duitsland in 1990 een streep onder de oorlog is gezet. Vooraanstaande politici van de SPD en de Groenen zouden toch gehoor willen geven aan de herhaalde oproep van de Griekse premier Tsipras om de oorlogsschuld te betalen, schreef Der Spiegel deze week.


Athene dreigt met onteigening Duits vastgoed

11 maart 2015

WWIIGriekenland en Duitsland lijken op ramkoers te liggen als het gaat om herstelbetalingen voor de Tweede Wereldoorlog.

Minister van Justitie Nikos Paraskevopoulos dreigt met onteigening van Duits vastgoed in het Griekenland als Berlijn niet over de brug komt. De uiteindelijke beslissing is echter aan premier Alexis Tsipras en zijn regering.

Paraskevopoulos baseert zich op een uitspraak van het Griekse hooggerechtshof uit 2000. Het Hof oordeelde dat inbeslagname en verpanding van Duitse bezittingen tot de mogelijkheid behoren om nabestaanden van slachtoffers van de massamoord in Distomo schadeloos te stellen.

Drie jaar eerder had een lagere rechtbank Duitsland veroordeeld tot het betalen van 28,6 miljoen euro aan de nabestaanden. De toenmalige Griekse minister van Justitie gaf daar geen gevolg aan.

Op 10 juni 1944 richtten Duitse militairen een bloedbad aan in Distomo, een plaatsje in Centraal-Griekenland. Leden van de Waffen-SS gingen ieder huis langs en vermoordden iedereen die zich binnen bevond. In twee uur tijd werden 218 Griekse mannen, vrouwen en kinderen vermoord als represaille voor een aanval van het Griekse verzet. Na de vergeldingsactie werd het dorp platgebrand.

Juristen en historici hebben in het verleden herhaaldelijk gezegd dat Athene weinig kans maakt op verdere herstelbetalingen. Maar de roep om Duitse herstelbetalingen aan Griekenland is de afgelopen maanden steeds luider geworden. Voor regeringspartij Syriza is het zelfs een principekwestie. Duitsland heeft de eisen telkens afgewezen.

“Wij vinden dat herstelbetalingen en schadevergoedingen zijn afgehandeld. We moeten ons concentreren op actuele zaken en hopelijk een goede toekomst”, liet de woordvoerder van bondskanselier Angela Merkel vandaag weten.

Het Goethe Instituut en het Duitse archeologisch instituut in Athene en de gebouwen van de Duitse scholen in Athene en Thessaloniki zouden op de ‘wenslijst’ van Griekenland staan.


‘Duitse herstelbetalingen kunnen Grieken helpen’

10 maart 2015

ww2_drachmeDuitse compensaties voor geld dat Griekenland aan nazi-Duitsland moest betalen in de Tweede Wereldoorlog, zouden het startkapitaal kunnen vormen van een nieuw op te richten Griekse ontwikkelingsbank.

Dat idee opperde de Duits-Griekse politicus Jorgo Chatzimarkakis dit weekend in de krant Rheinische Post.

Chatzimarkakis zat jarenlang voor de Duitse FDP in het Europees Parlement en werkt sinds eind vorig jaar als speciaal pleitbezorger voor de Griekse regering.

Volgens Chatzimarkakis heeft de oprichting van een Griekse ontwikkelingsbank ook voordelen voor Duitsland. De economische betrekkingen en handelsstromen met Griekenland kunnen worden geïntensiveerd en dat is gunstig voor beide landen, denkt hij. Griekenland is het enige EU-land dat geen ontwikkelingsbank heeft.

In 1942 eisten de Duitse bezetters van de Griekse nationale bank een lening van 1,5 biljoen drachmen. Volgens Griekse berekeningen zou die lening , vermeerderd met rente, nu goed zijn voor tientallen miljarden euro’s.

De Griekse premier Tsipras vindt de herstelbetalingen een ‘historische plicht’ van Duitsland. Maar Duitsland heeft al meerdere malen de Griekse eisen voor schadevergoeding met betrekking tot de bezetting afgewezen. Voor regeringspartij Syriza blijft terugbetaling van het geld dat Griekenland moest afstaan aan nazi-Duitsland een belangrijk punt.