Turkije stuurt weer schip naar Kastellorizo

12 oktober 2020

Turkije heeft opnieuw een schip naar de oostelijke Middellandse Zee gestuurd om te zoeken naar olie- en gasvoorraden in een gebied dat volgens het internationale recht bij Griekenland hoort.

De Oruc Reis doet tot 22 oktober onderzoek bij het Griekse eiland Kastellorizo. In de zomer voer het onderzoeksschip ook al in het zeegebied, wat tot grote spanningen leidde tussen Griekenland en Turkije.

Turkije is het enige land ter wereld dat de internationale rechtsregels voor het gebruik van zeezones niet erkent. Maar volgens de Turkse president Erdogan staat hij in zijn recht omdat het eilandje Kastellorizo (het meest oostelijk gelegen Griekse eiland) op slechts 2 kilometer van de Turkse kust ligt en 580 kilometer van het Griekse vasteland. 

Het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het Turkse Navtex (een internationaal radiosysteem voor het automatisch uitzenden van maritieme veiligheidsberichten) vandaag een ‘grote escalatie en een directe bedreiging voor de vrede en veiligheid in de regio’. Regeringswoordvoerder Stelios Petsas zei dat ‘Turkije heeft bewezen dat het aan geloofwaardigheid ontbreekt‘.

De EU koos bij het conflict in augustus de zijde van Griekenland en zei dat Turkije gestraft zou worden als het onderzoek werd voortgezet. Daarbij worden sancties niet uitgesloten.

Turkije wil in het oostelijke Middellandse Zee-gebied – illegale – proefboringen doen naar olie en gas. Dit tot grote woede van Griekenland, dat spreekt van een openlijke inbreuk op zijn soevereine rechten. Turkije noemt het betreffende gedeelte van Middellandse Zee ‘het blauwe moederland’ en is niet van plan om zich terug te trekken uit het gebied.


Griekenland oefent met bondgenoten; Turkije dreigt

26 augustus 2020

Griekenland houdt vanaf vandaag samen met Frankrijk, Italië en Cyprus militaire oefeningen in het oostelijke deel van de Middellandse Zee.

De luchtoefening met de naam ‘Eunomia’ – naar de Griekse godin die werd geassocieerd met de wet(geving) – gaat drie dagen duren en is volgens het Griekse ministerie van Defensie ‘onderdeel van hun samenwerkingsinitiatief‘.

De vier landen willen een symbolische waarschuwing afgeven aan de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die ondanks felle kritiek blijft boren naar olie en gas in de wateren rond Kreta en Cyprus. “De spanning en instabiliteit in het oosten van de Middellandse Zee hebben de geschillen over maritieme gebieden vergroot”, aldus het Grieks ministerie.

Het is niet de eerste militaire oefening in het gebied. Twee weken geleden hielden Frankrijk en Griekenland er ook een oefening. Twee dagen geleden hield Griekenland met de VS een oefening in de buurt van Kreta.

Ramkoers

Turkije heeft begin deze maand een seismologisch onderzoeksschip naar het gebied, bij het Griekse eiland Kastellorizo, gestuurd om er te boren naar olie en gas. Volgens Erdogan hoort het betreffende zeegebied tussen Cyprus en Kreta bij Turkije. Maar Athene stelt dat Turkije binnendringt in de Griekse territoriale wateren. Volgens het internationaal zeerecht is de zee rond Kastellorizo onderdeel van de exclusieve economische zone van Griekenland.

De beide buurlanden (en NAVO-partners) liggen op ramkoers. De Turkse president Erdogan reageerde gepikeerd op de aangekondigde oefeningen van Griekenland en zijn bondgenoten. Hij waarschuwde Griekenland om geen stappen te zetten die het land ‘kunnen ruïneren’ en zei dat Turkije ‘alles doen wat nodig is’.

“Wij kijken niet naar andermans territorium, soevereiniteit en belangen, maar doen geen concessies als het gaat om ons bezit”, aldus Erdogan. “In de Middellandse Zee, de Egeïsche Zee en in de Zwarte Zee zal Turkije krijgen waar het recht op heeft.”

Turkije claimt Griekse eilanden

Erdogan claimt al langer dat de eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee niet bij Griekenland horen, maar eigenlijk Turks zijn. Hij beschouwt het Vredesverdrag van Lausanne, dat in 1923 de landsgrenzen tussen Turkije en Griekenland bepaalde, als verraad.  “We hebben de huidige grenzen nooit vrijwillig geaccepteerd”, zei hij in 2016.


Spanningen Griekenland en Turkije lopen verder op

13 augustus 2020

Premier Kyriakos Mitsotakis is Frankrijk zeer dankbaar voor het versterken van zijn militaire aanwezigheid in het oostelijke Middellandse Zeegebied, waar de spanningen tussen Griekenland en Turkije steeds verder oplopen.

“Macron is een ware vriend van Griekenland en een fervent beschermer van de Europese waarden en internationale wetgeving”, twitterde Mitsotakis. Frankrijk stuurt marineschip de Lafayette en twee gevechtsvliegtuigen naar de regio om mee te doen met oefeningen van de Griekse marine.

Aanleiding voor de verhoogde militaire aanwezigheid in het gebied zijn de opgelopen spanningen tussen Griekenland en Turkije, door Turkse proefboringen naar olie en gas in het zeegebied tussen Cyprus en Kreta. Turkije noemt het betreffende gedeelte van Middellandse Zee ‘het blauwe moederland’. Maar Athene stelt dat Turkije binnendringt in gebieden die tot Griekenland behoren.

Morgen komen de Europese ministers van Buitenlandse Zaken bij elkaar om de kwestie te bespreken.

Leger in opperste staat van paraatheid

Volgens Mitsotakis moet Turkije de troepenmacht niet als bedreiging zien, “wij bedreigen niemand, maar we laten ons ook niet onder druk zetten”, zei de Griekse premier. “Maar laat het duidelijk zijn: een ongeluk zit in een klein hoekje zit, als zoveel troepen zich op één plek bevinden.”

Intussen is het Griekse leger in opperste staat van paraatheid gebracht en heeft de premier marine- en luchtmachtofficieren teruggeroepen van vakantie, schrijft The Guardian.

Illegale proefboringen

Begin deze week werden de spanningen opgevoerd toen het Turks onderzoeksschip Oruc Reis onder escorte van de Turkse marine de Griekse wateren binnenvoer om er onderzoek te doen op het Griekse continentale plat van de zeebodem. Griekenland riep Turkije op om ‘onmiddellijk zijn illegale activiteiten, die de vrede en veiligheid in de regio ondermijnen, te staken’. Ook vandaag is het schip illegaal de Griekse wateren binnengevaren.

Volgens de Turkse president Recep Tayyip Erdogan blijft de Oruc Reis tot zeker 23 augustus in het gebied. Erdogan noemde de houding van Griekenland in de Egeïsche en Middellandse Zee ‘kwaadaardig’, ook beschuldigde hij Frankrijk ervan Griekenland en Cyprus te ‘provoceren’ tot het nemen van ‘onrechtmatige stappen’.

Volgens Erdogan staat hij in zijn recht omdat het eilandje Kastellorizo (het meest oostelijk gelegen Griekse eiland) op slechts 2 kilometer van de Turkse kust ligt en 580 kilometer van het Griekse vasteland. “We hebben geen interesse in de rechten van een ander, maar we staan niet toe dat een ander land onze rechten afneemt”, zei Erdogan, die beweert niet uit zijn op escalatie van het conflicten (“zoals Athene”) maar de kwestie in dialoog wil oplossen.

Turkije claimt Griekse eilanden

Erdogan claimt al langer dat de eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee niet bij Griekenland horen, maar eigenlijk Turks zijn. Hij beschouwt het Vredesverdrag van Lausanne, dat in 1923 de landsgrenzen tussen Turkije en Griekenland bepaalde, als verraad.  “We hebben de huidige grenzen nooit vrijwillig geaccepteerd”, zei hij in 2016.


Griekenland stuurt aan op sancties tegen Turkije

22 juli 2020

De spanning tussen Griekenland en Turkije loopt verder op. Aanleiding is een bericht van de Turkse marine waarin seismisch onderzoek in het zeegebied tussen Cyprus en Kreta wordt aangekondigd. Die aankondiging van Turkije zette Griekenland op scherp.

Premier Kyriakos Mitsotakis stuurt aan op EU-sancties tegen Turkije. “Het opleggen van sancties door de EU aan Turkije wordt eenrichtingsverkeer. Het is aan Turkije om te kiezen welke relatie het wil hebben met Griekenland, met Cyprus, met Europa. Maar ik denk dat het op dit moment de verkeerde weg lijkt te kiezen”, zei Mitsotakis.

Ondertussen heeft de Griekse legerleiding alle verloven ingetrokken en wordt de situatie nauwlettend in de gaten gehouden. Mitsotakis liet weten dat ‘Griekenland alle ontwikkelingen met absolute bereidheid volgt’ en benadrukte dat ‘het in twijfel trekken van de soevereine rechten van Griekenland en Cyprus de soevereine rechten van Europa in twijfel trekt’.

Illegale proefboringen

In een Navtex (een internationaal radiosysteem voor het automatisch uitzenden van maritieme veiligheidsberichten) liet Turkije gisteren weten dat het onderzoeksschip Oruc Reis tot 2 augustus seismisch onderzoek zal doen in het gebied ten zuiden van het Griekse eiland Kastellorizo.

Turkije wil in het oostelijke Middellandse Zee-gebied – illegale – proefboringen doen naar olie en gas. Dit tot grote woede van Griekenland, dat spreekt van een openlijke inbreuk op zijn soevereine rechten. Turkije noemt het betreffende gedeelte van Middellandse Zee ‘het blauwe moederland’ en is niet van plan om zich terug te trekken uit het gebied.

Griekenland stuurt aan op sancties

Griekenland verzond vanmorgen als reactie op het Turkse bericht een Navtex waarin staat dat ‘alle zeevarenden wordt verzocht om de Turkse Navtex met berichtnummer FA10-977 te negeren’. Cyprus heeft een zelfde bericht laten uitgaan.

Het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken riep in een verklaring Turkije op om ‘onmiddellijk een einde te maken aan de illegale acties die onze soevereine rechten schenden en de vrede en veiligheid in het gebied ondermijnen’.

De Griekse ambassade in Ankara heeft een officiële klacht ingediend bij het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken. Griekenland heeft de kwestie ook aangekaart bij de EU, de NAVO, de Verenigde Naties en de vijf permanente leden van de VN Veiligheidsraad.


Akkoord over onderzeese EastMed-gaspijplijn

2 januari 2020

Griekenland, Cyprus en Israël hebben in Athene een akkoord ondertekend over een gaspijplijn van 1900 kilometer. Met deze pijplijn, waarvan 1300 kilometer onder de Middellandse Zee loopt, moet Israëlisch gas via Cyprus en Kreta naar het Griekse vasteland worden vervoerd.

Het project, waarmee ruim 6 miljard euro is gemoeid, moet in 2025 zijn voltooid en voorzien in 10 procent van de gasbehoefte in de Europese Unie. Het is de bedoeling dat via de pijplijn uiteindelijk ook gas naar Italië gaat. De Europese landen willen minder afhankelijk zijn van gas uit Rusland.

Bij de ondertekening van het akkoord waren de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis, de Cypriotische president Anastasiades en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aanwezig. Volgens Netanyahu is het ‘een enorm belangrijke alliantie’ die belangrijk is voor de regionale stabiliteit.

De Griekse minister van Milieu en Energie Kostis Hatzidakis zei in een radio-interview dat de EastMed-pijplijn een ‘plan van vrede en samenwerking’ is. “Het is een plan dat energie gebruikt als katalysator voor positieve ontwikkelingen op economisch niveau, voor de economische groei in de bredere regio van het zuidoostelijke Middellandse Zeegebied”, aldus Hatzidakis.

De ondertekening van het akkooord komt op een moment dat de spanningen in de oostelijke Middellandse Zee zijn opgelopen. Turkije is tegen de pijplijn, omdat die door een deel van de Middellandse Zee loopt dat volgens een recente  omstreden maritieme deal met Libië bij Turkije hoort. De Turken boren zelf naar gas voor de kust van Cyprus.


Griekenland woedend over maritieme deal tussen Turkije en Libië

11 december 2019

Griekenland heeft een brief gestuurd aan de Verenigde Naties waarin bezwaar wordt aangetekend tegen een maritieme en economische grensovereenkomst tussen Turkije en Libië. Volgens Athene is deze deal in strijd met het internationale recht. Ook Egypte en Cyprus hebben bezwaar gemaakt.

De overeenkomst zou de maritieme rechten van Turkije op de Middellandse Zee fors uitbreiden en het land toegang geven tot een gebied met olie en gas. Daarnaast sloten Turkije en Libië ook een akkoord over militaire samenwerking.

In de brief aan de VN zegt Griekenland dat de overeenkomst tussen Turkije en Libië het zeerechtverdrag ‘schaamteloos’ overtreedt, aangezien de twee landen geen overlappende zeegebieden of gemeenschappelijke grenzen hebben. De betreffende wateren vallen voor het grootste deel onder Griekenland, Cyprus en Egypte.

De exclusieve economische zones die in de Turks-Libische deal worden beschreven noemt Athene ‘onwettig, willekeurig, provocerend en een openlijke inbreuk op de soevereine rechten van Griekenland’. De nieuwe maritieme grens doorsnijdt een gebied dat door Griekenland en Cyprus wordt opgeëist. De grens loopt vlak langs Kreta en kan plannen voor een gasleiding naar Europa in gevaar brengen.

De relatie tussen Athene en Ankara is al tientallen jaren gespannen vanwege de controle over de Egeïsche Zee als geheel, maar het Turks-Libische akkoord markeert de eerste keer dat de Griekse soevereiniteit in de Kretenzische Zee (het zuidelijke deel van de Egeïsche Zee) wordt bedreigd. Turkije heeft al een geschil met Cyprus over het winnen van gas en olie en Griekenland vreest dat de Turken ook aanspraak willen maken op gas en mineralen in de wateren ten zuiden van Kreta.

Turkije noemt het betreffende gedeelte van Middellandse Zee ‘het blauwe moederland’ en is niet van plan om zich terug te trekken uit het gebied. De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Turkse president Erdogan hebben de zaak besproken tijdens de Navo-top in Londen, maar ze werden het niet eens. Griekenland heeft de Libische ambassadeur vanwege dezelfde kwestie vorige week al naar huis gestuurd.


Griekenland zoekt naar olie bij Kreta

5 september 2012

Griekenland heeft plannen om in de Ionische zee en voor de kust van Kreta naar gas en olie te gaan boren.  Dat maakte minister van Energie Evangelos Livieratos vandaag bekend.

Het Noorse bedrijf Petroleum Geo-Services (PGS) gaat onderzoeken of er op die plekken wat in de bodem te vinden is. De resultaten worden aan het eind van dit jaar verwacht. Bij een positieve uitkomst wil Griekenland in 2014 eigen olie naar boven halen.

Griekenland boort in de buurt van havenstad Kavala al decennia naar olie, maar dat levert te weinig op.  Het grootste deel van de olie en het aardgas wordt geïmporteerd. Jaarlijks geeft Griekenland daar vijf procent van het bruto binnenlands product aan uit.


Gazprom wil Grieks gasbedrijf overnemen

8 april 2012

Het Russische energiebedrijf Gazprom heeft interesse in de overname van het Griekse gasbedrijf DEPA.

“Wij zijn bereid een realistische prijs te bieden, wij zullen niet te veel betalen”, zei bestuurder Alexander Medvedev van Gazprom.

Griekenland heeft geïnteresseerde partijen uitgenodigd een bod uit te brengen op DEPA en dochter DESFA. Het land wil deze en andere staatsondernemingen privatiseren om met de opbrengst zijn schuldenlast te verlagen.

De verkoop van DEPA zou 1 miljard euro moeten opleveren, DESFA zou 500 miljoen euro waard zijn.


Griekenland krijgt Russisch gas

29 april 2008

Griekenland neemt deel in de nieuwe gaspijpleiding voor het transport van Russisch gas naar Zuid-Europa. Via een aftakking van de zogenoemde South Stream-leiding gaat er ook gas naar Griekenland. Hiertoe heeft de Russische minister van Energie Viktor Christenko een overeenkomst gesloten met zijn Griekse ambtgenoot Christos Folias.

De South Stream is een initiatief van de Russische staatsgasmaatschappij Gazprom en de Italiaanse branchegenoot ENI. De circa 900 kilometer lange pijpleiding transporteert jaarlijks zo’n 30 miljard kubieke meter Russisch gas naar Italië. Ook voorziet het in leveranties aan onder meer Oostenrijk en Servië. De pijpleiding loopt onder de Zwarte Zee naar Bulgarije en splitst zich vervolgens in een noordelijke en zuidelijke tak.

De South Stream wordt gezien als concurrent van de Nabucco-gaspijpleiding die de Europese Unie juist minder afhankelijk zou moeten maken van Russisch gas. Via Nabucco zou na 2012 gas uit Iran, Turkmenistan en Azerbeidzjan Europa moeten bereiken.