Reconstructie Plaka-brug wint Europese prijs

26 mei 2021

De reconstructie van de historische Plaka-brug in Epirus is een van de winnaars van de EU-prijs voor cultureel erfgoed; de Europa Nostra Awards 2021. Het project won de prijs in de categorie Restauratie.

De 19e-eeuwse stenen boogbrug stortte op 1 februari 2015 in als gevolg van langdurige, zware regenval en harde wind. De brokstukken werden meegevoerd door het water van de Arachthos-rivier. Een team van specialisten werkte de afgelopen jaren aan de reconstructie van de brug, waarbij trouw de traditionele werkwijze werd gevolgd van de oorspronkelijke architect en bouwer.

Het was de allereerste keer dat in Griekenland een historische stenen brug werd herbouwd, wereldwijd zijn er maar weinige vergelijkbare projecten bekend. “Dit project is een voorbeeld van hoe een bouwwerk dat het principe van nut en constructie volgt, mooi wordt. De voltooide restauratie van de Plaka-brug draagt ​​bij tot de verbetering en het behoud van het landschap en het milieu”, aldus de jury.

De indrukwekkende brug in het Tzoumerka-gebied tussen de departementen Ioannina en Arta werd gebouwd in opdracht van de rijke koopman Ioannis Loulis. Tijdens de bouw stortte de brug tweemaal in (in 1860 en 1863), in 1866 werd hij voltooid. Met een hoogte van 20 meter en een breedte van 40 meter was het de grootste stenen boogbrug van Griekenland en de Balkan.

De Europese Erfgoedprijzen / Europa Nostra Prijzen zijn in 2002 door de Europese Commissie gelanceerd en worden sindsdien door Europa Nostra georganiseerd.


16 tradities toegevoegd aan nationale lijst met immaterieel cultureel erfgoed

17 augustus 2020

klik op een afbeelding om de galerij te openen

Zestien Griekse tradities, variërend van vastenevenementen tot de verwerking van tabak, worden opgenomen op de lijst met nationaal immaterieel cultureel erfgoed.

De inzendingen – veel verschillend en vaak relatief onbekende gebruiken – werden eerder deze maand goedgekeurd door het Ministerie van Cultuur. Enkele gebruiken die aan de lijst zijn toegevoegd:

  • Teelt en verwerking van oosterse tabak in Macedonië en Thracië. Deze activiteit heeft het gebied welvaart gebracht.
  • Vissen met ‘stafnokari’, in Aitoliko. Een traditionele boot gebruikt een paraplu-achtige constructie met een net om te vissen in het nabijgelegen meer. Deze traditie is ook een voorbeeld van een duurzame visserij door de generaties heen.
  • Keramiektraditie van de familie Kourdzis uit Agiassos op Lesbos, die teruggaat tot 1820. Gedurende bijna 200 jaar en 6 generaties heeft de familie minstens 40 ambachtslieden gehad die gespecialiseerd zijn in de productie en decoratie van aardewerk.
  • Lefkadische messen ( “porsnaiko”), gemaakt op het eiland Lefkas met technieken die werden onderwezen door de Venetiaanse bezetters (1684-1789). Deze traditie wordt momenteel nieuw leven ingeblazen.
  • Mesosporitissa-traditie, een speciale dienst op 20 november ter ere van de Maagd Maria in een kleine kerk in Elefsina. Aansluitend wordt een halfzoet brood en een pap van zaden uitgedeeld, die herinneren aan de Mysteriën die in hetzelfde gebied (op de archeologische vindplaats van het oude Eleusis) werden gehouden.
  • Yianitsari en Boules, een pre-vastentraditie uit Naoussa waarbij verklede mannen door de stad dansen om een ​​goed en voorspoedig jaar te brengen. De traditie stamt uit de tijd van de Ottomaanse bezetting.
  • Het gebruik van een netwerk van traditionele windmolens op de Lassithi-vlakte op Kreta. Dit is een zeer efficiënte manier om water naar de landbouwgrond te pompen zonder verspilling. De molens fungeren nu als een herkenningspunt.
  • Festival van Agia Agathi, in Aitoliko, dat 5 dagen en nachten duurt en het tijdperk van de Griekse Revolutie van 1821 opnieuw tot leven wekt. Op 23 augustus paraderen als strijders verklede mannen met hun paarden, waarna er de hele nacht wordt gedanstk.

Immaterieel erfgoed is ‘levend erfgoed’ en omvat sociale gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, uitdrukkingen, bijzondere kennis of vaardigheden die gemeenschappen en groepen (en soms zelfs individuen) erkennen als een vorm van cultureel erfgoed. Een bijzonder kenmerk is dat het wordt overgedragen van generatie op generatie en belangrijk is voor een gemeenschappelijke identiteit.


‘Momoeria’ op culturele erfgoedlijst UNESCO

4 december 2016

momoeriaDe Momoeria, een oude traditie uit het departement Kozani in het noorden van Griekenland, is opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Dat heeft een speciaal comité van de VN-organisatie besloten tijdens zijn elfde zitting in Addis Abeba.

Dansers, acteurs en muzikanten gaan ieder jaar tijdens de Dodekaemero – de twaalf dagen tussen Kerstmis en Driekoningen – de straat op om de komst van het nieuwe jaar te vieren. De traditie is ontstaan in Trabzon (Turkije) en door Pontische vluchtelingen naar Kozani meegenomen. In acht dorpen wordt de Momoeria nog altijd opgevoerd: Agios Dimitrios, Tetralofos, Alonakia, Skiti, Protochori, Komnina, Asvestopetra en Karyochori.

Een Momoeria-groep bestaat uit dertig mannen.  De twaalf dansers vertegenwoordigen priesters van Momos (in de Griekse mythologie de personificatie van de lach en satire) of commandanten van Alexander de Grote. Ze dragen helmen die zijn versierd met kralen, spiegeltjes en linten, foustanella’s en houten stokken. Met hun dans proberen ze de natuurgoden gunstig te stemmen.

De muzikanten en acteurs voeren satirische toneelstukjes op, waarvan de plot soms kan variëren. De meeste personages staan wel vast; een oude man, een oude vrouw, twee bruiden, een duivel , een dokter en een rechter.  De muzikanten begeleiden het spel op een lier, een aggeion (een soort doedelzak) en een ntaouli (trommel). Sinds 1926 wordt  de Momoeria opgevoerd in Kozani en de traditie gaat over van de ene generatie naar de volgende.

Volgens de UNESCO symboliseert Momoeria de culturele identiteit van de gemeenschap en draagt het bij aan de sociale integratie. Door het op de lijst met immaterieel erfgoed te plaatsen,  moet de traditie behouden blijven voor toekomstige generatie.

Het is de vierde keer dat een Griekse traditie op de lijst met immaterieel cultureel erfgoed werd opgenomen. Het mediterrane dieet, de traditionele productie van mastiek op Chios en de beeldhouwkunst van Tinos gingen de Momoeria voor.

Griekenland heeft ook de rebetiko-muziek genomineerd voor opname op de lijst. In het najaar van 2017 zal het UNESCO-comité daar een beslissing over nemen.


Prestigieuze erfgoedprijs voor Griekse monumenten

10 april 2016

De Byzantijnse kerk van Agios Petros in Kastania (Mani) en de traditionele watermolen in het dorp Agios Germanos (Prespes) zijn onderscheiden met de Europese Unie Prijs voor Cultureel Erfgoed 2016 / Europa Nostra Prijs.

Deze prijs is Europa’s hoogste eerbetoon op het gebied van erfgoed. De winnaars zijn voorbeelden van creativiteit, innovatie, duurzame ontwikkeling en maatschappelijke deelname in de erfgoedsector in heel Europa. Uit 187 projecten koos een jury 28 winnaars in verschillende categorieën. De twee Griekse winnaars kwamen uit de categorie Instandhouding.

De kerk van Agios Petros in het pittoreske dorpje Kastania (op 52 kilometer van Kalamata) is de oudste en een van de belangrijkste middeleeuwse monumenten in de regio Mani. De kleine, maar uiterst elegante Byzantijnse kerk in kruisvorm, werd gebouwd in de 12e eeuw. Toen de restauratie begon was de kerk zowel binnen als buiten in slechte staat. De jury was lovend over het hoogwaardige werk dat is geleverd en ‘de Byzantijnse bijdrage aan de Europese cultuur illustreert’. De samenwerking tussen  private en publieke instanties bij de renovatie van de kerk noemde de jury een voorbeeld voor soortgelijke dorpen in de regio.

Van de twintig watermolens in de regio Prespes (West-Macedonië) is de molen in het dorp Agios Germanos de enige die volledig is gerestaureerd. Doel van het project was het creëren van een ‘levend monument’. De molen uit 1930 functioneert nog volledig en heeft drie verschillende mechanismen: een die meel maalt, een andere voor het reinigen van textiel en een derde voor textielveredeling (verven en bleken).

De jury prees de restauratie van de vroege industriële watermolen, die zeer kenmerkend is voor de industrialisatie in Europa. “De complexiteit van de molen en het waterleidingnet is mooi en is met met een hoge mate van deskundigheid gerestaureerd”, aldus het juryrapport.

Op 24 mei worden de prijzen uitgereikt in Madrid. Dan wordt ook de winnaar van de publieksprijs van de Europees Erfgoed Awards bekend gemaakt. Tot 8 mei kan er online een stem worden uitgebracht.