‘Brexit-steun? Geef eerst de Elgin Marbles terug’

12 augustus 2017

Bij de Brexit-onderhandelingen moet ook de slepende kwestie over de Elgin Marbles ter sprake komen. De Griekse Europarlementariër en Syriza-politicus Stelios Kouloglou heeft dat verzoek ingediend bij de Europese Commissie.

Hij wil dat Groot-Brittannië de marmeren stukken van het Parthenon teruggeeft aan Athene, in ruil voor Griekse steun aan een Brexit-akkoord. Kouloglou zegt dat EU-onderhandelaars de controversiële kwestie volgens de EU-verdragswet bij een Brexit ter sprake moeten brengen.

Drukmiddel

Alexis Mantheakis, voorzitter van het Internationale Actiecomité voor de Parthenon Sculpturen (IPSACI), heeft zich bij de oproep aangesloten. Tegen de krant Kathimerini zegt hij dat Griekenland voor het eerst een extra diplomatiek drukmiddel heeft omdat alle nationale parlementen van EU-lidstaten het definitieve Brexit-akkoord moeten goedkeuren. In de Britse media wordt echter gesproken van chantage van de Grieken.

“De Britten hebben goedkeuring nodig van de Grieken voor iets wat ze graag willen”, aldus Mantheakis, die denkt dat Athene daardoor een goede kans heeft om de stukken na 200 jaar terug te krijgen. Hij voegde eraan toe dat het Groot-Brittannië niet moet schaden, aangezien de publieke opinie al vele jaren achter het Griekse verzoek staat.

In april stelde een columnist van de Britse krant The Guardian ook al voor de Elgin Marbles bij een Brexit terug te geven aan Griekenland. “Als de teruggave van de gestolen Elgin Marbles ter sprake wordt gebracht aan de onderhandeltafel, zal dat leiden tot zowel een zegen voor Groot-Brittannië als een overwinning voor de versterking van het Europese erfgoed”, aldus Geoffrey Robertson in de krant.

Kunstroof

De Elgin Marbles (ook wel Parthenon Marbles) danken hun naam aan de Britse Lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. in 1816 verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien.

Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof. Griekenland probeert de marmeren delen daarom al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Het British Museum wees die oproepen herhaaldelijk af. De Britten menen dat Lord Elgin de stukken heeft verworven via een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk.


‘Geef Elgin Marbles terug als onderdeel van Brexit’

4 april 2017

Een columnist van The Guardian heeft in de krant voorgesteld om de Elgin Marbles terug te geven aan Griekenland als onderdeel van de Brexit.

Als de teruggave van de gestolen Elgin Marbles ter sprake wordt gebracht aan de onderhandeltafel, zal dat leiden tot zowel een zegen voor Groot-Brittannië a;s een overwinning voor de versterking van het Europese erfgoed, aldus Geoffrey Robertson in The Guardian.

Lord Elgin verkocht de marmeren fragmenten van het Parthenon in 1816 aan het British Museum omdat hij in geldnood zat. Sindsdien zijn de stukken in het museum in Londen te zien.  Griekenland probeert ze al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Het British Museum wees die oproepen herhaaldelijk af. De Britten menen dat Lord Elgin de stukken heeft verworven via een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk.

Volgens Robertson is de hereniging van de marmeren friezen een culturele noodzaak, niet alleen voor Griekenland maar voor heel Europa. “Gezamenlijk zullen ze staan voor een unieke vertegenwoordiging van het begin van de beschaving in Europa.

Robertson vergelijkt de hereniging van de friezen met het plakken van een foto die lang in tweeën was gescheurd. “Verenigd in het op maat gemaakte moderne museum onderaan het Parthenon, zullen ze de grootste artistieke en architectonische schat zijn op het Europese continent.”


Gesmokkeld sarcofaagdeel teruggegeven aan Athene

11 februari 2017

fragment_saecofaagDe Verenigde Staten hebben een deel van een marmeren sarcofaag uit 200 na Christus teruggegeven aan Griekenland. Het fragment, waarop een gevecht tussen Griekse en Trojaanse krijgers is te zien, werd in 1988 gestolen in Griekenland en naar het buitenland gesmokkeld.

Via Europa belandde het marmeren deel uiteindelijk in een New Yorkse galerie. Toen ontdekt werd dat het fragment was gestolen, besloot de galerie in Manhattan vrijwel direct het artefact terug te geven aan Griekenland.

De New Yorkse officier van justitie Cyrus R. Vance overhandigde het sarcofaagdeel tijdens een speciale ceremonie aan de Griekse consul-generaal Konstantinos Koutras.  Het marmeren fragment zal binnenkort in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene te zien zijn voor het publiek.

De laatste jaren krijgt Griekenland steeds vaker archeologische voorwerpen terug die op illegale wijze naar het buitenland waren verdwenen. Het Duitse Pfahlbaumuseum gaf in 2013 bijvoorbeeld een deel van de antiquiteiten terug die tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog werden meegenomen. In 2009 retourneerde België honderden historische voorwerpen die tijdens het regime van de militaire junta (1967-1974) op illegale wijze waren uitgevoerd. En het Vaticaans museum gaf een fragment van de noordelijke fries van het Parthenon terug.

Alleen Groot-Brittannië weigert al jaren om de Elgin Marbles terug te geven aan Athene, ondanks aanhoudende verzoeken van de Grieken en verschillende (internationale) campagnes.


Brits wetsvoorstel pleit voor teruggave Elgin Marbles

11 juli 2016

elgin marblesBritse parlementsleden hebben een wetsvoorstel ingediend om de Elgin Marbles na 200 jaar terug te geven aan Griekenland. Dat meldt de Britse krant The Independent.

Het voorstel is een initiatief van Mark Williams van de Liberal Democrats en wordt gesteund door de conservatieve afgevaardigde Jeremy Leroy en tien andere parlementsleden van Labour, The Scottish National Party en de Plaid Cymru (de Partij van Wales).

“Deze prachtige artefacten werden ten onrechte van de resten van het Parthenon gezaagd en verwijderd. Dit wetsvoorstel wil dat het parlement de daden van 200 jaar geleden nietig verklaart. In 1816 zijn deze indrukwekkende en belangrijke beeldhouwwerken uit Griekenland onrechtmatig aangekocht”, zegt Williams in The Independent. “Het is tijd dat we een hoffelijke daad verrichten en rechtzetten wat we 200 jaar verkeerd hebben gedaan.”

De Elgin Marbles danken hun naam aan de Britse lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. Vijftien jaar later verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.

Griekenland probeert al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 de Elgin Marbles terug te halen naar Athene. Het British Museum heeft de oproep om de beelden terug te geven steeds verworpen, onder het mom dat lord Elgin ze heeft verworven door een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk, dat toen heerste over Griekenland. De Grieken willen de 2500 jaar oude marmeren beelden tentoonstellen in het Acropolis Museum in Athene, waar ook de andere originele friezen van het Parthenon te zien zijn.

Hartwig Fischer, de nieuwe directeur van het British Museum, vindt dat de Elgin Marbles in Londen horen. In een gesprek met The Times zei hij vorige week dat zijn museum een van de weinig plaatsen is die wereldcollecties onder één dak heeft. Ook zegt Fischer dat hij geen contact heeft gehad met de Grieken over de terugvordering van de Elgin Marbles.

Vorig jaar wilde Griekenland de Britten nog voor de rechter dagen om de marmeren sculpturen terug te krijgen, maar zag daar uiteindelijk vanaf nadat de ingehuurde juriste Amal Clooney de kans op succes inschatte op zo’n 15 procent. In mei van dit jaar probeerden de Grieken via de VN voldoende internationale steun te vinden om stappen te nemen tegen de Britten.

“Als alle landen van de Verenigde Naties zeggen dat de Elgin Marbles moeten worden teruggegeven, stappen we naar de rechter. Want we beschouwen het Parthenon niet als iets uitsluitend Grieks, maar eerder als een erfgoed van de mensheid”, aldus minister van Cultuur Aristides Baltas.


Grieken zien af van rechtszaak om Elgin Marbles

14 mei 2015

elgin marblesGriekenland is niet langer van plan Groot-Brittannië voor de rechter te dagen om de Elgin Marbles terug te krijgen.

De slepende kwestie moet worden opgelost via diplomatieke en politieke wegen, zei de Griekse minister van Cultuur Nikos Xydakis in een interview met Mega TV.

De Elgin marbles, een deel van de originele friezen van het Parthenon, werden door de Britse ambassadeur Lord Elgin begin 19e eeuw meegenomen naar Groot-Brittannië. Hij had daarvoor toestemming van de toenmalige Ottomaanse machthebbers in Griekenland.

Elgin verkocht de fragmenten in 1816 aan het British Museum omdat hij in geldnood zat. Sindsdien zijn de marmeren stukken in het museum in Londen te zien.  Volgens de Britten zijn de stukken onderdeel van het Werelderfgoed en zijn ze in Londen beter toegankelijk voor het publiek. Griekenland vindt dat de friezen thuishoren in Athene.

Het meenemen van de beelden wordt door velen gezien als kunstroof. Griekenland probeert de 2500 jaar oude Elgin Marbles – ook bekend als de Parthenon Marbles – al tientallen jaren tevergeefs terug te krijgen. De Grieken willen de beelden tentoonstellen in het Akropolis Museum in Athene, waar ruimte is gereserveerd voor de Elgin Marbles.

De vorige Griekse regering had de zaak in handen gegeven van aan een aantal Britse advocaten, waaronder Amal Alamuddin Clooney. Zij raadden de Grieken aan een zaak aan te spannen bij het Internationaal Gerechtshof of het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daar ziet de huidige Griekse regering nu dus van af.


Britsh Museum leent Elgin Marbles uit aan Rusland

6 december 2014

beeld_Ilissos_elgin_marblesHet British Museum in Londen leent voor het eerst in tweehonderd jaar een van de Elgin Marbles uit. Niet aan Griekenland, maar aan een Russisch museum.

Het hoofdloze beeld van de Griekse riviergod Ilissos is afkomstig van het westelijke fries van het Parthenon en zal tot medio januari te zien zijn in de Hermitage in Sint Petersburg.

Het beeld wordt samen met andere kunstvoorwerpen uit de Griekse oudheid getoond in een expositie ter gelegenheid van het 250-jarig bestaan van het Hermitage. Het British Museum spreekt van een ‘stenen ambassadeur van de Griekse gouden eeuw’. “Wij vinden dat de hele wereld deze geweldige kunststukken moet kunnen bewonderen”, aldus een woordvoerder van het British Museum. Het museum zegt de banden met Rusland warm te willen houden.

De Grieken reageerden furieus op de uitleen van een deel van de Elgin Marbles. “Deze uitleen is een provocatie aan het Griekse volk”, liet de Griekse premier Samaras weten. Griekenland probeert de 2500 jaar oude marmeren fragmenten al tientallen jaren terug te krijgen in Athene omdat ze onrechtmatig zijn verkregen. Het British Museum weigert de beelden – ‘roofkunst’ volgens de Grieken – terug te geven.

De fragmenten van het Parthenon werden door de Britse ambassadeur Lord Elgin begin 19e eeuw meegenomen naar Groot-Brittannië, met toestemming van de toenmalige Ottomaanse machthebbers in Griekenland. Elgin verkocht de stukken aan het British Museum.


Elgin Marbles middelpunt nieuwe expositie

3 juli 2014

elgin marblesDe Elgin Marbles gaan verhuizen. Niet naar Griekenland – helaas – maar naar een ander deel van het British Museum in Londen, waar ze al sinds 1816 te zien zijn.

Het is voor de eerste keer in vijftig jaar dat de marmeren delen van het Parthenon worden verplaatst. De Elgin Marbles zijn het middelpunt van een grote tentoonstelling over het oude Griekenland die in het voorjaar van 2015 opent in de nieuwe Sainsbury Exhibitions Gallery.

De expositie heeft als thema het ‘Griekse mooie lichaam’ en zal bestaan uit diverse voorwerpen uit de collectie van het British Museum en geleende stukken van andere instellingen.

“De oude Grieken bedachten het idee van het menselijk lichaam in de kunst als een object van schoonheid en van betekenis. De tentoonstelling zal een nieuwe kijk bieden op het Griekse lichaam in de kunst en zijn verbindingen met andere culturen in de wereld”, zei een woordvoerder van het museum in de Britse krant The Telegraph.

Griekenland en Groot-Brittannië bakkeleien al decennia lang over teruggave van de Elgin Marbles. De 2500 jaar oude friezen werden door Lord Elgin in 1806 vanuit Athene naar Londen vervoerd, met toestemming van de toenmalige Ottomaanse bezetters.

In 1816 verkocht Lord Elgin de fragmenten aan het British Museum, waar ze nu een van de belangrijkste bezienswaardigheden zijn. Volgens de Britten zijn de stukken onderdeel van het Werelderfgoed en zijn ze in Londen beter toegankelijk voor het publiek. Griekenland vindt dat de friezen thuishoren in Athene.