Eerste Griekse onderwatermuseum opent in augustus

27 juli 2020

(klik op een afbeelding om de galerij te openen)

Volgende maand gaat het eerste onderwatermuseum in Griekenland open voor het publiek. Het historische Peristera-scheepswrak bij Alonissos krijgt de primeur.

Bezoekers kunnen vanaf maandag 3 augustus tot en met donderdag 2 oktober naar beneden duiken en het beroemde scheepswrak uit de 5e eeuw voor Christus op de zeebodem bekijken. Niet-duikers kunnen op een expositie aan land het wrak van dichtbij bekijken via virtual reality.

Het scheepswrak kan alleen worden bezocht onder begeleiding van gecertificeerde duikers. Het onderwatermuseum wordt beheerd door het Ministerie van Cultuur, dat de komende twee jaar ook andere belangrijke onderwatermonumenten wil openstellen voor bezoekers.

Het scheepswrak ligt in het National Marine Park van Alonissos, dat een beschermde status heeft. Vanwege de keur aan archeologische schatten en het rijke zeeleven wordt deze duiklocatie beschouwd als een van de interessantste in Griekenland.

Houten vrachtschip uit 5e eeuw voor Christus

Het wrak is vernoemd naar Peristera, het onbewoonde eilandje recht tegenover Alonissos in de Egeïsche Zee waar het in het begin van de jaren negentig werd ontdekt. Het wrak, dat op een diepte tussen de 22 en 28 meter ligt, is van een houten vrachtschip dat in de 5e eeuw voor Christus is gezonken.

Het grootste deel van het houten schip is weggerot, maar de lading is wel bewaard gebleven. Het schip was geladen met duizenden amforen die waarschijnlijk wijn bevatten. De antieke vazen liggen nu opeengepakt op de zeebodem, waar ze onderdak bieden aan vissen, sponzen en andere zeedieren.


Duikers zien bij Andros een ‘koraalrif van plastic’

5 augustus 2019

Duizenden plastic zakken haalde een team van duikers en milieuactivisten vorige maand van de zeebodem bij het Griekse eiland Andros. Het plastic is afkomstig van een officieuze vuilstortplaats die acht jaar geleden in het water gleed na zware regenval.

Net als koraal heeft het plastic afval een soort rif gevormd op de zeebodem. De duikers zagen blauwe, zwarte en gele plastic zakken die verstrikt zaten tussen riffen, zwaaiend tussen vissen.

“Zoals het paradijs van de Caribische Zee, waar je overal koraalriffen in alle kleuren vindt. Het was precies hetzelfde, maar in plaats van koralen waren het tassen”, zegt Arabella Ross, een vrijwillige duiker bij Aegean Rebreath tegen Kathimerini. “Het was vreselijk om te zien en het heeft me echt geschokt.”

Aegean Rebreath werd in 2017 opgericht om onder water en langs de kusten van de Egeïsche Zee afval op te ruimen. Volgens een rapport van het Wereld Natuur Fonds uit juni van dit jaar is de Middellandse Zee een van de zeeën met de meeste plasticvervuiling ter wereld.

De duikers hebben slechts een klein deel van het plastic kunnen opruimen.  Veel plastic zakken waren al gedeeltelijk afgebroken en waren bros. “Zelfs als we met 60 mensen waren en vijf dagen de tijd hadden, zouden we niet in staat zijn geweest om al het plastic afval naar boven te brengen”, aldus Ross.

Griekenland produceert jaarlijks ongeveer 700.000 ton plastic afval, daarvan belandt ongeveer 11.500 ton in zee. Bijna 70 procent daarvan eindigt weer op de kustlijn.


Scheepswrak Alonissos wordt onderwatermuseum

14 april 2019

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

Het historische scheepswrak bij het Sporaden-eiland Alonissos wordt een onderwatermuseum. Het is de bedoeling dat ook andere scheepswrakken in Griekenland toegankelijk worden voor het publiek.

Dat het Griekse ministerie van Cultuur bezoekers wil toelaten in enkele historische scheepswrakken is bijzonder. Het Griekse onderwatererfgoed is nu alleen toegankelijk voor archeologen en duikers met speciale vergunningen. De overheid wil daarmee voorkomen dat antiquiteiten uit de schepen worden geroofd. Tot 2005 was duiken in een groot deel van Griekenland zelfs helemaal verboden.

2500 jaar oud vrachtschip

Het historische Peristera-scheepswrak bij Alonissos krijgt dus de primeur. Het wrak is vernoemd naar het onbewoonde eilandje recht tegenover Alonissos in de Egeïsche Zee waar het in het begin van de jaren negentig werd ontdekt. Het wrak, dat op een diepte tussen de 22 en 28 meter ligt, is van een houten vrachtschip dat in de 5e eeuw voor Christus is gezonken.

Het grootste deel van het houten schip is weggerot, maar de lading is wel bewaard gebleven. Het schip was geladen met duizenden amforen die waarschijnlijk wijn bevatten. De antieke vazen liggen opeengepakt op de zeebodem, waar ze onderdak bieden aan vissen, sponzen en andere zeedieren.

Het wrak heeft nog niet al zijn geheimen prijsgegeven. Het is nog niet duidelijk hoe het schip is gezonken. Er zijn aanwijzingen dat er brand is geweest aan boord, maar archeologen weten niet of dat een rol heeft gespeeld. Mogelijk liggen er nog onontdekte schatten op de zeebodem.

Erg indrukwekkend

“Het is erg indrukwekkend. Zelfs ik was erg onder de indruk toen ik de eerste keer naar dit wrak dook en ik werk al jaren in de onderwaterarcheologie”, zegt Dimitris Kourkoumelis, hoofdarcheoloog van het project dat de locatie klaarmaakt voor bezoekers. “Het is anders om amforen individueel in een museum te zien, dan hier in zo’n grote hoeveelheid.”

Archeologe Elpida Hadjidaki, die het wrak als eerste onderzocht, is enthousiast over het openstellen van het Peristera-scheepswrak. “Het is fantastisch. Vijfentwintig jaar geleden was ik de eerste die dat voorstelde en mensen dachten dat ik gek was. Maar waarom zouden we het voor onszelf houden? We moeten die kennis delen.”

Om bij het wrak te komen, varen er bootjes vanaf de kleine haven van Steni Valla op Alonissos. Het scheepswrak kan alleen onder begeleiding worden bezocht. Niet-duikers kunnen op een expositie aan land het wrak van dichtbij bekijken via virtual reality.

Meer wrakken open voor bezoekers

Het Griekse ministerie van Cultuur wil de komende twee jaar ook andere belangrijke onderwatermonumenten openstellen voor bezoekers. In de Pagasitische Golf in Centraal-Griekenland liggen nog drie wrakken die bij het project zijn betrokken. Het initiatief is een onderdeel van het programma BlueMed, dat subsidie krijgt van de Europese Commissie.

De Griekse wateren bevatten talloze oude scheepswrakken. Volgens het ministerie van Cultuur liggen er alleen al in de buurt van het Egeïsche eilandje Fourni ongeveer 60 wrakken op de zeebodem.


Duits vliegtuig uit WOII gevonden bij Rhodos

12 juli 2018

Duikers hebben bij Rhodos een bijna intact Duits transportvliegtuig ontdekt op de zeebodem. Het toestel, een Junkers JU-52, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog veelvuldig gebruikt door de Duitsers.

Ondanks het feit dat het al ruim 70 jaar op de bodem van de zee ligt, verkeert het vliegtuig in een zeer goede staat. Volgens duiker Stuart Philpott, die het toestel op een diepte van zo’n 75 meter ontdekte, ontbreken alleen de motor en het raam van de cockpit.

Hoe het vliegtuig er van binnen uitziet, is niet bekend. Alle deuren zijn nog gesloten en de ramen zijn te klein om naar binnen te kunnen kijken,aldus de duiker. De komende maanden gaat Philpott nader onderzoek doen, waarna hij zijn bevindingen zal publiceren in een themanummer van Scuba Diver Magazine.

De Junkers Ju-52 (ook bekend onder de koosnaam Tante Ju) werd ontwikkeld in opdracht van de Reichswehr en vloog voor het eerst in maart 1932. Het was een passagiers- en transporttoestel dat eenvoudig omgebouwd kon worden tot een kleine bommenwerper. Het toestel kon 18 volledig uitgeruste soldaten vervoeren, of 12 brancards bij gebruik als luchtambulance.

De JU-52 werd volop ingezet bij de Spaanse burgeroorlog (o.a. bij het bombardement op Guernica in april 1937) en tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de invasies van Polen, Denemarken, Noorwegen, Nederland en België, de Balkan, aan het oostfront en de invasie op Kreta in mei 1941. Veel van de toestellen gingen verloren.


Zestal opgepakt voor illegaal duiken naar oudheden

22 augustus 2017

De Griekse kustwacht heeft na een tip zes mannen opgepakt op verdenking van illegaal duiken naar antiquiteiten bij Limeni, in oostelijk Mani. De Grieken zochten bij een gezonken Romeins scheepswrak naar antieke voorwerpen.

In hun auto trof de kustwacht archeologische artefacten en een duikuitrusting aan. De antieke voorwerpen zijn voor onderzoek naar het Griekse Agentschap voor Mariene Archeologie gestuurd. De duikspullen van het zestal werden in beslag genomen.

De mannen van 50, 49, 47, 45, 42 en 34 jaar oud worden beschuldigd van overtreding van de wet op de bescherming van oudheden en cultureel erfgoed.

In de Griekse wateren zijn letterlijk een grote schatkamer. Volgens een wet uit 1932 behoren alle antieke voorwerpen op land en in zee toen aan de staat – maar daarin staat niets over duiken. In 2007 stelde een nieuwe wet het grootste deel van de 15.000 kilometer lange Griekse kust open voor duikers. Op zo’n honderd erkende archeologische locaties is duiken verboden.

Om te voorkomen dat de schatten in privéhanden vallen, worden er hoge beloningen uitgeloofd. Zo kreeg een visser die bij het eiland Kalymnos een vrouwenbuste omhooghaalde, 440.000 euro voor zijn vondst.

 


Een letterlijke duik in de Griekse mythologie

5 juli 2016

ART-ReefKunstmatige riffen op de zeebodem die bestaan uit sculpturen van figuren uit de Griekse mythologie. Als het aan een team wetenschappers van de universiteit van Thessalië ligt, wordt dit plan uitgevoerd in de Golf van Pagasitikos.

ART.Reef is een ambitieus project van de wetenschappers van de afdeling Ichtyologie en Aquatisch milieu. Ze willen onderzoeken of het gebruik van een kunstmatig rif kan worden ingezet voor het herstel van het onderwatermilieu en het onderhoud van het ecosysteem. Daarnaast moet het ook een aantrekkelijke plaats voor duikers worden.

“Met het kunstmatige rif willen we kunst combineren met wetenschap”, vertelt Alexios Lola, de coördinator van het project, aan persbureau ANA-MPA. Lola kwam op het idee toen hij een onderwatermuseum met sculpturen van een kunstenaar zag in Mexico. “Het was iets spannends en ik dacht dat we dat in Griekenland ook konden doen.”

In het kunstmatige rif op een diepte van zo’n 15 tot 20 meter in de Golf van Pagasitikos moeten beelden komen van Jason en de Argonauten, Achilles en centaurs, gemaakt door lokale kunstenaars. Bezoekers kunnen dan dus letterlijk een duik nemen in de Griekse mythologie. De financiering voor het project ART.Reef hopen de wetenschappers via crowdfunding bij elkaar te krijgen.


Evia krijgt ‘archeologisch onderwaterpark’

11 december 2015

duikenIn de wateren rond het eiland Evia wordt een ‘archeologisch waterpark’ voor duikers gecreëerd. Dat heeft het Griekse ministerie voor Cultuur bekendgemaakt.

In het waterpark aan de oostkust van Attica zijn in totaal 26 scheepswrakken te bewonderen. De gezonken schepen zijn goed bewaard gebleven en stammen uit de Byzantijnse tijd (395-1453). Er wordt in het gebied nog gezocht naar meer wrakken.

Er zijn zes onderwaterlocaties die bezocht kunnen worden: de eilandjes Petalioi en Styra, de baai van Kavalliani en Almyropotamos, het eilandje Akio, Makronissos en Lavreotiki.

Evia is na Kreta het grootste Griekse eiland en een populaire bestemming voor duikers. De Griekse autoriteiten willen met het initiatief Griekenland nog aantrekkelijker maken voor duikers. Ook is er de hoop dat het park de nationale en lokale economie een boost zal geven.

In oktober ontdekten onderwaterarcheologen nog 22 scheepswrakken rond de kleine archipel Fourni in de Egeïsche Zee. De vondst wordt beschouwd als één van de grootste archeologische ontdekkingen van 2015.


Nieuwe duikmissie naar scheepswrak Antikythera

18 september 2014

Antikythera_mechanisme_150x150Voor het eerst in 38 jaar duiken archeologen naar het scheepswrak waar in 1900 het mechanisme van Antikythera werd gevonden.

Ze dragen daarbij een speciaal duikpak, een Exosuit, waarmee ze lang onder water kunnen blijven en tot 150 meter diep kunnen duiken. Het scheepswrak bevindt zich op een diepte van ruim 120 meter en ligt gevaarlijk dicht bij een diepe afgrond.

Het Antikythera-mechanisme is een soort analoge computer met 29 bronzen tandwielen. De Grieken gebruikten het apparaat om ingewikkelde astronomische tijdsberekeningen mee uit te voeren, zoals het berekenen van zonsverduisteringen. Het mechanisme getuigt van een vakmanschap dat pas in de 18e eeuw weer bereikt werd.

Het Romeinse scheepswrak waarin het mechanisme werd gevonden, stamt uit ongeveer 60 voor Christus en werd in 1900-1901 door sponsduikers gevonden bij het eiland Antikythera (tussen Kythira en Kreta) . Het was de eerste archeologische onderwater-expeditie in Griekenland.

In 1976 werd een tweede expeditie georganiseerd door de Griekse archeologische dienst en de legendarische ‘Calypso’ van Jean-Jacques Cousteau. Sindsdien zijn er geen onderzoekers meer in het wrak geweest.

Archeolgen hopen dat de nieuwe expeditie het mysterie van het Antikythera-mechanisme kan oplossen. Het is nog altijd een raadsel hoe de Griekse ‘computer’ op een Romeins schip belandde. Mogelijk gaat het om een bruidschat, omdat er volgens bronnen een vrouw meereisde op het schip naar Rome.

Het mechanisme is te zien in het Nationaal Archeologisch Museum van Athene. In 2010 bouwde een medewerker van Apple het apparaat na met Lego-steentjes.


Duikspektakel in Athene

30 mei 2011

Vouliagmeni was het decor van de derde wedstrijd van de Red Bull Cliff Diving competitie.  Diverse waaghalzen probeerden de jury te imponeren met hun spectaculaire sprongen van de klif. De overwinning ging naar klifduiker Gary Hunt.