Athene toont cultuur met ‘Art on the Road’

28 augustus 2021

In Athene is cultuur nu bijna letterlijk op iedere straathoek te vinden. Met de ‘Art on the Road’-campagne op bussen in de Griekse hoofdstad worden kunst en cultuur in de schijnwerpers gezet.

De achterkanten van 30 stadsbussen die de stad doorkruisen en dagelijks duizenden passagiers vervoeren, zijn getooid met genanimeerde afbeeldingen van topkunstwerken en unieke archeologische vondsten.

Het gaat om stukken die te zien zijn in vijf prominente musea in Athene: het Nationaal Archeologisch Museum, Benaki Museum, Museum van Cycladische Kunst, Museum van Vassilis & Elizas Goulandris en Municipal Art Gallery.

Toeristen, forenzen en en de lokale bevolking worden via de tekst op de bus aangespoord om een ​​van deze vijf musea in Athene te bezoeken en de schatten die op de ‘bewegende displays’ worden afgebeeld, van dichtbij te bekijken.

‘Art on the Road – Let’s Visit Museums’ is een initiatief van de gemeente in samenwerking met reclamebureau Interbus. Met de campagne wil Athene de cultuursector, die door de coronapandemie zwaar werd getroffen, ondersteunen.


Culturele route langs oude theaters van Epirus

12 april 2021

De regio Epirus herbergt vijf van de belangrijkste oude theaters van Griekenland. Sommige zijn beroemd, andere onbekend. Met behulp van EU-fondsen worden deze architectonische schatten hersteld en onder de aandacht van het publiek gebracht.

‘De culturele route van de oude Τheaters van Epirus’ is 344 kilometer lang en loopt langs de sites van Dodona, Gitana, Amvrakia, Kassope en het Romeinse theater van Nikopolis. De route is gericht op (Griekse en buitenlandse) bezoekers die geïnteresseerd zijn in archeologie, geschiedenis en kunst.


Mondkapjes promoten Grieks cultureel erfgoed

3 september 2020

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

Mondkapjes zijn tijdens de coronapandemie niet meer weg te denken uit het straatbeeld en het is niet waarschijnlijk dat ze op korte termijn zullen verdwijnen. Dus waarom van de nood geen deugd maken?

Dat moet de gedachte zijn geweest bij het Griekse ministerie van Cultuur, want dat komt met een collectie stoffen mondkapjes die zijn geïnspireerd op het oude Griekenland en objecten die bij opgravingen zijn gevonden.

De mondkapjes zijn er in zeven verschillende prints, waaronder Cycladische beeldjes uit 2700-2300 voor Christus, een vroeg-Byzantijnse mozaïekvloer met eenden, votief-offers in de vorm van dierenbeeldjes uit de 8e-7e eeuw voor Christus en de schijf van Phaistos.

Ze zijn te koop in de winkels van alle archeologische musea en sites in heel Griekenland en kosten 5 euro per stuk.


De laatste ontwikkelingen en maatregelen rond de coronacrisis vind je in het speciale dossier: Coronavirus in Griekenland. De pagina wordt dagelijks bijgewerkt.



Huis van dichter Kostis Palamas krijgt opknapbeurt

27 augustus 2020
Foto’s: Grieks Ministerie van Cultuur

(Klik op een afbeelding voor een vergroting)

Wie nu door de Periandrou-straat in Athene loopt en stilstaat bij nummer 5, ziet een zwaar vervallen pand met afgebladderd pleisterwerk en vol graffiti. Alleen een plaquette boven de deur herinnert aan een roemrucht verleden. Op het bordje staat: “In dit huis stierf onze nationale dichter Kostis Palamas op 27 februari 1943.”

Het Griekse ministerie van Cultuur wil het neoklassieke pand met twee verdiepingen in de wijk Plaka aankopen en restaureren met de bedoeling er een plaats van te maken voor de studie van de moderne Griekse literatuur. “We zijn het niet alleen verschuldigd aan de dichter, maar ook aan de burgers die eisen dat hij wordt geëerd “, schrijft het ministerie in een persbericht.

Het gebouw werd al in 1999 uitgeroepen tot een historisch monument. Cultuurminister Lina Mendoni beklaagde zich over de vervallen staat van het gebouw. “Dit pand bevindt zich vandaag in een tragische staat, wat niet alleen de nagedachtenis van onze grote dichter beledigt maar ook van het Griekse volk”, zei ze.

Massale opkomst bij begrafenis

Het pand, gebouwd in de jaren 1920 en 1930, beschikt over kroonlijsten en ijzerwerk op de balkons. Palamas woonde samen met zijn vrouw Maria en dochter Nafsika in een van de appartementen op de tweede verdieping. Hij schreef er veel van zijn gedichten en literaire werken.

Op 27 februari 1943 overleed Palamas in zijn appartement in de Periandrou-straat. Het nieuws van de dood van een van de meest prominente dichters van zijn generatie, verspreidde zich razendsnel in het bezette Athene. Op de dag van zijn begrafenis kwamen 100.000 Atheners bijeen voor het huis. Ze begeleidden de kist van Palamas naar zijn graf, waar ze – onder het toeziend oog van de Duitse bezetters – het Griekse volkslied aanhieven.

Olympische hymne

Kostis Palamas werd op 13 januari 1859 geboren in Patras. Hij verhuisde naar Athene om daar rechten te gaan studeren, maar al snel stopte hij met die studie. In 1880 werkte Palamas als journalist en hij publiceerde zijn eerste verzameling gedichten (‘Liederen van mijn vaderland’) in 1886.

Palamas was tussen 1880 en 1910 een belangrijk figuur in de Griekse literaire wereld. Hij wordt beschouwd als de nationale dichter van Griekenland en een boodschapper van het hellenisme. Palamas schreef de tekst van de Olympische Hymne en stichtte samen met Georgios Drosinis, Nikos Kampas en Ioannis Polemis de Nieuwe Atheense School voor poëzie. Zijn belangrijkste werk is ‘De twaalf zangen van de Zigeuner’ (1907).

Palamas werd 14 keer genomineerd voor de Nobelprijs voor de Literatuur, maar ontving de onderscheiding nooit. In 2018 bracht Griekenland een speciale munt uit om de 75e sterfdag van de dichter te herdenken.


Griekenland verwijdert 2300 historische sites uit privatiseringsfonds

23 januari 2019

De Griekse overheid heeft ruim 2000 archeologische sites, monumenten en musea verwijderd van de lijst met staatseigendommen die worden overdragen aan het privatiseringsfonds. Het besluit volgt op een protest van de Griekse Vereniging van Archeologen, die vreest dat het erfgoed van het land in de uitverkoop gaat.

“De culturele activa zijn vrijgesteld”, liet minister van Cultuur Myrsini Zorba weten in een persverklaring, die het ministerieel besluit over de zaak aankondigde. “Er zijn 2330 staatsactiva die beschermd worden door een wet en we kunnen het nu laten rusten.” De volledige lijst van de activa werd gepubliceerd op de website van het minsiterie.

De verkoop van staatseigendommen was een belangrijke eis van de internationale geldschieters bij het verstrekken van de steunprogramma’s aan Griekenland.

In september 2018 droeg Griekenland meer dan 10.000 openbare eigendommen over aan het privatiseringsfonds HRADF, een holdingmaatschappij die eigendom is van de Griekse staat. Op die lijst stonden het paleis van Knossos op Kreta, de archeologische vindplaats Aigai (Vergina), de koninklijke tomben van Koning Philip II van Macedonië en de Akropolis van Sparta, de witte toren van Thessaloniki en het graf van Leonidas. Ook honderden monumenten uit de Byzantijnse en Ottomaanse tijd werden overgedragen aan het fonds.

De regering ontkende herhaaldelijk dat archeologische sites en monumenten kunnen worden verkocht, maar dat stelde de archeologen niet gerust. In oktober vorig jaar legden medewerkers van het Cultuurministerie die werken bij Griekse staatsmusea en archeologische sites uit protest voor 24 uur het werk neer. Door de staking waren de Acropolis en andere populaire Griekse sites en musea de hele dag gesloten.


Entree Acropolismuseum duurder in zomermaanden

14 januari 2019

De entreeprijs voor het Acropolismuseum wordt in het zomerseizoen verdubbeld. Dat maakte het Griekse ministerie van Cultuur vandaag bekend.

Tussen 1 april en 31 oktober, als het museum langere openingstijden hanteert, gaat een kaartje 10 euro kosten. Voor entreebewijzen met een gereduceerd tarief moet dan 5 euro worden betaald.

De verdubbeling van de entreeprijs tijdens de zomermaanden wordt sinds 2016 ook al toegepast in andere musea en op archeologische vindplaatsen.

Het ministerie van Cultuur kondigde ook aan dat 30 procent van de zomerinkomsten van het Acropolismuseum zal worden gebruikt om tentoonstellingsruimten op te knappen van de musea die onder de verantwoordelijkheid van het ministerie.

In de wintermaanden, de periode van 1 november tot 31 maart, blijven de huidige entreeprijzen voor het museum gehandhaafd. Een kaartje kost dan 5 euro en een kaartje met korting 3 euro.


Kretens dorpje eert beroepen uit het verleden

28 april 2018

Avdou is een bergdorp met ongeveer 500 inwoners. Het hoort bij de gemeente Chersonissos en ligt zo’n 10 kilometer landinwaarts aan de voet van het Lasithi Plateau. Wie er door de smalle straatjes wandelt, krijgt een bijzonder inkijkje in de historie van het dorp.

Op bijna ieder huis is namelijk een geschilderd bordje met een beroep uit het verleden te vinden. Een Βατευτηριο (waar dieren werden gefokt) bijvoorbeeld. Of een σαγματοποιειο (zadelmaker), een κυρατζής (die met ezels goederen en personen van A naar B bracht) of een μουνουχιστηριο (waar je je rammen kon laten castreren). Op elk bordje staat een naam en de jaren dat de onderneming actief was.

De inwoners en de culturele vereniging van Avdou hebben niet alleen de geschiedenis van het dorp willen vastleggen, maar ze hopen ook jongere generaties iets bij te brengen over het rijke erfgoed.


Update: Staking opgeschort, Acropolis en musea gewoon open

26 juli 2017

Update 27/7: Werknemers van het ministerie van Cultuur hebben besloten hun staking die gepland stond voor 29 en 30 juli op te schorten. De aankondiging van de staking zorgde voor woede bij de toeristische sector.

Wie van plan was om dit weekend een museum of historische site in Athene of omgeving te bezoeken, komt voor een gesloten poort te staan. De vakbond voor personeel van het ministerie van Cultuur heeft een staking uitgeroepen voor 29 en 30 juli.

De aangekondigde staking – middenin het zomerseizoen – heeft de woede opgewekt van de toeristische sector. De voorzitter van de Griekse toeristenorganisatie (SETE) heeft Cultuurminister Lydia Koniordou en minister van Toerisme Elena Kountoura in een brief verzocht om een passende oplossing te vinden. Hij hoopt dat de staking afgewend kan worden.

“De Griekse cultuur is wereldwijd erfgoed en een concurrentievoordeel van Griekenland,” aldus SETE-voorzitter Yiannis Retsos. “Voor sommige reizigers is een bezoek aan de archeologische sites van Attica een levensdoel en zij hebben misschien geen kans om deze reis opnieuw te maken.”

Ook de Federatie van Hellenische Verenigingen voor Toerisme en Reisbureaus (fedHATTA) heeft aan de bel getrokken. Zij wijst erop dat het laatste weekend van juli heel veel toeristen in Athene en omgeving zijn, die hun bezoek vaak al maanden van te voren hebben gepland. De reisplannen zouden door de staking moeten worden aangepast of zelfs geannuleerd.

Werknemers van musea en archeologische sites leggen het werk neer vanwege een conflict over contracten en salarissen. Ze willen onder andere dat er extra personeel wordt aangenomen en overuren worden uitbetaald.

Aan het begin van de maand waren de musea en historische sites in Attica om dezelfde reden enkele uren gesloten vanwege een werkonderbreking van het personeel.


‘Momoeria’ op culturele erfgoedlijst UNESCO

4 december 2016

momoeriaDe Momoeria, een oude traditie uit het departement Kozani in het noorden van Griekenland, is opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Dat heeft een speciaal comité van de VN-organisatie besloten tijdens zijn elfde zitting in Addis Abeba.

Dansers, acteurs en muzikanten gaan ieder jaar tijdens de Dodekaemero – de twaalf dagen tussen Kerstmis en Driekoningen – de straat op om de komst van het nieuwe jaar te vieren. De traditie is ontstaan in Trabzon (Turkije) en door Pontische vluchtelingen naar Kozani meegenomen. In acht dorpen wordt de Momoeria nog altijd opgevoerd: Agios Dimitrios, Tetralofos, Alonakia, Skiti, Protochori, Komnina, Asvestopetra en Karyochori.

Een Momoeria-groep bestaat uit dertig mannen.  De twaalf dansers vertegenwoordigen priesters van Momos (in de Griekse mythologie de personificatie van de lach en satire) of commandanten van Alexander de Grote. Ze dragen helmen die zijn versierd met kralen, spiegeltjes en linten, foustanella’s en houten stokken. Met hun dans proberen ze de natuurgoden gunstig te stemmen.

De muzikanten en acteurs voeren satirische toneelstukjes op, waarvan de plot soms kan variëren. De meeste personages staan wel vast; een oude man, een oude vrouw, twee bruiden, een duivel , een dokter en een rechter.  De muzikanten begeleiden het spel op een lier, een aggeion (een soort doedelzak) en een ntaouli (trommel). Sinds 1926 wordt  de Momoeria opgevoerd in Kozani en de traditie gaat over van de ene generatie naar de volgende.

Volgens de UNESCO symboliseert Momoeria de culturele identiteit van de gemeenschap en draagt het bij aan de sociale integratie. Door het op de lijst met immaterieel erfgoed te plaatsen,  moet de traditie behouden blijven voor toekomstige generatie.

Het is de vierde keer dat een Griekse traditie op de lijst met immaterieel cultureel erfgoed werd opgenomen. Het mediterrane dieet, de traditionele productie van mastiek op Chios en de beeldhouwkunst van Tinos gingen de Momoeria voor.

Griekenland heeft ook de rebetiko-muziek genomineerd voor opname op de lijst. In het najaar van 2017 zal het UNESCO-comité daar een beslissing over nemen.


‘Privatisering is redding voor archeologische sites’

19 januari 2014

acropolisDe archeologische schatten van Griekenland moeten geprivatiseerd worden om ze te beschermen tegen de economische crisis. Dat vindt de Amerikaanse gepensioneerde archeoloog Stephen Miller, die bijna veertig jaar werkte op de site van Nemea.

Miller stuurde een gedetailleerd voorstel aan het Griekse ministerie van Cultuur. Hij stelt dat particuliere bedrijven de ontwikkeling, promotie en beveiliging van bepaalde archeologische sites kunnen overnemen in ruil voor een deel van de inkomsten uit het toerisme.

De 72-jarige Amerikaan meent dat zijn plan niet alleen banen oplevert, maar dat het de Griekse archeologische rijkdommen ook beschermt tegen verwoestingen door de economische crisis.

Volgens de minister van Cultuur, Panos Panagiotopoulos, is het budget sinds 2020 met 52 procent gekort. Vanwege deze bezuinigingen zijn diverse sites en musea noodgedwongen gesloten. Ook zijn meldingen van plunderingen van artefacten en illegale opgravingen toegenomen.

Een andere doorn in het oog van Miller is het gebrek aan hotels en restaurants in de buurt van archeologische sites. “Het ministerie van Cultuur doet een aantal dingen heel goed, zoals het conserveringswerk en ze zijn heel goed in het opzetten van tentoonstellingen,” zegt Miller tegen Time Magazine. “Maar het zijn slechte zakenlieden.”

In 2011 zorgde het voorstel van parlementariër Gerasimos Giakoumatos (Nea Dimokratia) om antieke sites zoals de Acropolis te verhuren, voor grote verontwaardiging in Griekenland. Het zou volgens Giakoumatos een oplossing zijn voor de financiële problemen van het land.