Animatiefilm over rebetiko-legende Markos Vamvakaris

9 september 2019

Markos Vamvakaris overleed in 1972, maar ‘de vader van rebetiko’ wordt binnenkort nieuw leven ingeblazen…als klei-animatie. Een Italiaanse filmmaker werkt aan een lange stop-motionanimatiefilm met de muzikale legende in de hoofdrol.

De 27-jarige Romeinse filmmaker Thomas Künstler werd verliefd op de rebetiko-muziek toen hij studeerde aan de Farnham University for the Creative Arts in Kent. Hij deelde er een huis met de Grieken Antonis and Dimitris, die hem inwijdden in de wereld van de Griekse blues.

“Daarvoor wist ik niet eens wat Grieks is. Ik kende ‘kalimera’, ‘kalispera’ en ‘malaka'”, vertelt de filmmaker in een interview met Athens Voice. “Ik zat in een fase waarin ik ‘westerse muziek’ een beetje zat was, waardoor ik andere geluiden ontdekte.  Toen mijn vrienden me rebetiko lieten horen, klonk het heel fris en nieuw. Maar het is niet alleen de rebetiko, Griekenland heeft een spannende muziektraditie”, aldus Künstler, die vorig jaar naar Athene verhuisde.

Künstler maakte al eerder twee succesvolle korte klei-animatiefilms waarin rebetiko een hoofdrol speelt: ‘Rebetiko’ en ‘Den Les Kouventa’, die in 2017 werd vertoond op het 10e Internationale Animatiefilmfestival op het eiland Syros – de geboorteplaats van Vamvakaris. Nu werkt hij aan een lange film waarin Markos Vamvakaris tot leven wordt gewekt. De release van de film met de titel ‘Markaki’ staat gepland voor 2020.

Markos Vamvakaris

Markos Vamvakaris werd op 10 juli 1905 geboren op Syros. Op zijn twaalfde vlucht Vamvakaris – in de valse overtuiging dat hij wordt gezocht door de politie – naar de havenstad Piraeus. Hij werkt als stuwadoor, mijnwerker, schoenpoetser, krantenjongen, slager en heeft nog diverse andere baantjes. Als hij in het slachthuis werkt, hoort Vamvakaris bouzoukimuziek en hij neemt zich voor om binnen zes maanden te leren hoe hij het instrument moet bespelen.

Vamvakaris ontpopt zich tot een innovatieve virtuoze speler, die ook eigen nummers schrijft. Hij treedt aanvankelijk op in illegale hasjtenten, later speelt hij met zijn eigen band in meer legitieme clubs en tavernes en ze worden enorm populair. Hij wordt zo bekend dat zijn fans en collega-muzikanten hem aanduiden met alleen zijn voornaam: Markos. Zijn componeerstijl is eenvoudig: minimale orkestratie, melodische lijnen ontdaan van elke verfraaiing, en teksten met zo min mogelijke opsmuk. Vamvakaris overleed op 8 februari 1972 in Athene.

Griekse blues

Rebetiko (vrij vertaald ‘rebelse muziek’) kent een lange traditie, die zijn wortels heeft in Klein-Azië. De eerste bloeiperiode van het genre was in de jaren 1920 toen vluchtelingen uit Smyrna in de Griekse steden Thessaloniki, Piraeus en Athene belandden. In taverna’s en hasjtenten (tekedes) in de havens bezongen zij hun ellende en heimwee.

Rebetiko-muziek, ook wel de ‘Griekse blues’ genoemd, werd in 2017 opgenomen op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van UNESCO.


Bouzouki-legende Yiannis Polykandriotis overleden

7 februari 2019

De beroemde (en geliefde) Griekse bouzoukispeler en muziekleraar Yiannis Polykandriotis is gisteren op 72-jarige leeftijd overleden in Londen.

Yiannis Polykandriotis werd op 19 oktober 1946 geboren  in Athene en begon op zijn tiende met het spelen van de bouzouki. Hij kwam uit een muzikale familie: zijn vader Theodoros Polykandriotis was rebetiko-muzikant en muziekleraar en de bekende componist Thanassis Polykandriotis  is zijn broer.

Tijdens zijn loopbaan als bouzouki-speler begeleidde Yiannis Polykandriotis talloze populaire Griekse artiesten in nachtclubs, tijdens concerten en bij opnames voor film en televisie.

Muziekschool

In 1996 vestigde Yiannis zich met zijn familie permanent in Londen, waar hij The Music School of Yiannis Polykandriotis oprichtte. Op zijn muziekschool leerde hij jongere generaties de kunst van de bouzouki, baglama en tzoura, om de Griekse cultuur levend te houden via de levendige Griekse gemeenschap van Londen.

Het optreden tijdens de Olympische Spelen in Londen in 2012 was een bijzonder moment in zijn loopbaan. Polykandriotis speelde met zijn leerlingen enkele bekende liedjes waaronder ‘De kinderen van Piraeus’, ‘Zorbas’ en ‘Evdokia’s Zeibekiko’.

“Dit is mijn manier om de traditionele Griekse volksmuziek te promoten, vooral voor Griekse kinderen in Groot-Brittannië. Dat is mijn doel. Muziek stimuleert de interesse van kinderen om de Griekse taal te leren en dat is heel belangrijk, vooral nu het verloren dreigt te gaan”, zei Polykandriotis destijds tegen persbureau AMNA.


Gitaaridool van Jimi Hendrix: Manolis Xiotis

5 december 2012

Jimi Hendrix wordt door velen gezien als de beste gitarist ooit, maar zelf dacht hij daar anders over. “Jullie denken dat ik de beste ben, omdat jullie nog nooit hebben geluisterd naar Manolis Xiotis die op zijn bouzouki speelt”, zei hij ooit tegen Amerikaanse journalisten.

Hendrix ontmoette bouzouki-virtuoos Xiotis in de jaren zestig in New York. Na het bijwonen van een optreden raakte Hendrix zeer onder de indruk van het spel van de Griek. Hij was gefascineerd door de manier waarop Xiotis heel snel kon spelen, zonder een noot te laten vallen.