‘Scheepskerkhof’ bij Fournoi telt bijna 60 wrakken

15 oktober 2018

Bij de Fournoi-eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee hebben archeologen sinds 2015 ten minste 58 scheepswrakken ontdekt. De wrakken dateren uit de klassieke periode (480-323 voor Christus) tot de eerste helft van de 20e eeuw. Veel van de schepen zijn beladen met antiquiteiten.

“De opwinding is moeilijk te beschrijven, het was gewoon ongelooflijk. We wisten dat we op iets waren gestuit dat de geschiedenisboeken zou veranderen”, zei onderwaterarcheoloog en mededirecteur van het Fournoi-onderzoeksproject Peter Campbell tegen persbureau Reuters.

“Ik zou het waarschijnlijk een van de belangrijkste archeologische vondsten van de eeuw noemen, omdat we nu een nieuw verhaal kunnen vertellen over de vaarroute die de oude plaatsen rond de Middellandse Zee met elkaar verbond”, aldus Campbell.   De meeste schepen zijn waarschijnlijk vergaan tijdens een plotselinge opstekende storm in de smalle doorgangen tussen de eilanden, waardoor de kapitein de controle verloor.

In 2015 ontdekten Griekse en Amerikaanse onderwaterarcheologen bij hun expeditie de eerste 22 oude scheepswrakken bij de eilandengroep in de driehoek tussen Patmos, Samos en Ikaria in de Egeïsche Zee. Nu staat de teller dus op 58 en de archeologen denken dat er nog meer wrakken op de zeebodem bij Fournoi liggen.

Het gaat volgens de wetenschappers om misschien wel de grootste concentratie van oude wrakken ooit gevonden in de Egeïsche Zee en mogelijk de hele Middellandse Zee. Het team heeft meer dan driehonderd antiquiteiten uit de scheepswrakken gehaald, vooral amforen.


3600 jaar oud beeldje gevonden in Akrotiri

14 oktober 2018

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

Bij opgravingen op de archeologische site van Akrotiri op Santorini hebben archeologen een Proto-Cycladisch marmeren beeldje van een vrouwfiguur ontdekt. Het beeldje bevond zich in een kleikist die stamt uit de 16e eeuw voor Christus.

De archeologen vonden in andere rechthoekige kleikisten nog twee kleine marmeren potten, een marmeren flesje en een albasten vaas. De 3600 jaar oude schatten lagen onder het puin in een groot en waarschijnlijk openbaar gebouw, vlakbij de plaats waar in 1999 een beeldje van een gouden steenbok in een kleikist werd gevonden.

De vondsten werpen volgens het Griekse Ministerie van Cultuur een nieuw licht op de ideologie en mogelijke religie van de samenleving op Thera – de oud-Griekse naam van Santorini.

Akrotiri, ook wel het ‘Minoïsch Pompeii’ genoemd, was in de Bronstijd een nederzetting op Santorini. De havenstad maakte deel uit van het culturele en handelsnetwerk van de Minoïsche beschaving. Het was een rijke stad, die intensieve handelsbetrekkingen onderhield met het Minoïsche Kreta.

De nederzetting werd vernietigd door de uitbarsting van de Thera-vulkaan tussen 1650 en 1600 voor Christus en bedolven onder 50 meter dikke laag puimsteen. Hierdoor zijn mooie fresco’s en veel objecten en kunstwerken goed bewaard gebleven. Tijdens opgravingen zijn delen van de stad Akrotiri weer teruggevonden.


Personeel musea en sites staakt op 11 oktober

7 oktober 2018

Medewerkers van het ministerie van Cultuur die werkzaam zijn bij Griekse staatsmusea en archeologische sites leggen op 11 oktober voor 24 uur het werk neer. De staking is uitgeroepen door de vakbond.

De werknemers eisen dat de Griekse regering een lijst publiceert met de historische sites, gebouwen, musea en monumenten die te koop worden aangeboden. Geruchten dat Griekenland een aantal openbare musea en sites wil overdragen aan het privatiseringsfonds HRADF hebben tot onrust geleid.

Eind september beweerde de Griekse Vereniging van Archeologen dat het ministerie van Cultuur een aantal archeologische vindplaatsen, musea en historische gebouwen – voornamelijk in en rond Chania op Kreta – heeft overgedragen aan het privatiseringsfonds. De vereniging noemde het een schande: “Monumenten worden beschermd door de grondwet, ze kunnen niet worden overgedragen of verkocht.”

Het ministerie van Financiën heeft begin september meer dan 10.000 openbare eigendommen overgedragen aan het privatiseringsfonds. Of daar ook historische monumenten en musea bij zitten is niet bekend. Het ministerie van Cultuur ontkent dat er openbare musea en archeologische vindplaatsen van de hand zijn gedaan, maar is verder niet in detail ingegaan op de zorgen van de werknemers.

Vanwege de staking zijn de Acropolis en andere populaire Griekse sites en musea op donderdag 11 oktober gesloten.

In 2014 opperde de Amerikaanse gepensioneerde archeoloog Stephen Miller, die bijna veertig jaar werkte op de site van Nemea, al dat de archeologische schatten van Griekenland geprivatiseerd moesten worden om ze te beschermen tegen de economische crisis. Hij stuurde toen een gedetailleerd voorstel aan het Griekse ministerie van Cultuur.

 


Antieke fontein ontdekt bij aanleg metro

11 februari 2018

Bij graafwerkzaamheden voor de uitbreiding van het metronetwerk in Thessaloniki worden regelmatig historische vondsten gedaan. De meest recente ontdekking is een fonteinstructuur uit de vroegchristelijke periode.

De fontein werd ontdekt bij werkzaamheden voor het nieuwe Agia Sophia metrostation, in het gebied bij Egnatia Avenue. In 2012 werd daar een met marmer omzoomd plein blootgelegd. De fonteinstructuur, op de zuidoostelijke punt van dat plein, is meer dan 15 meter lang en 2,85 meter hoog en heeft twee etages.

Volgens archeologen is de rijk versierde fontein een nymphaeum, een monument gewijd aan bronnimfen, dat het centrum van de oude stad domineerde. De fontein werd in fasen gebouwd tussen de 4e en de 7e eeuw. Het is de grootste fontein in Thessaloniki is opegraven en waarschijnlijk een van de grootste uit de Romeinse wereld.

De autoriteiten hebben besloten dat het antieke plein en de Post-Byzantijnse bouwwerken niet worden verplaatst. De fontein en andere vondsten worden op een prominente plaats tentoongesteld. De metrostations Agia Sophia en Venizelos zullen fungeren als openluchtmusea.

In 2013 vonden archeologen een gouden krans in de vorm van een gevlochten olijftak bij graafwerkzaamheden voor de metro in Thessaloniki. Sinds 2006 zijn al ruim 23.000 kunstvoorwerpen gevonden.


‘Terracottaleger gebaseerd op Griekse beelden’

12 oktober 2016

terracottalegerHet beroemde Terracottaleger van de eerste Chinese keizer Qin Shi Huangdi uit de derde eeuw voor Christus is gebaseerd op Griekse beeldhouwkunst. Dat beweren Chinese archeologen in een documentaire van de BBC.

Ze vermoeden dat de Chinese beeldhouwers die de beelden van het Terracottaleger maakten les hebben gekregen van de Grieken. China kende in die tijd geen traditie van levensgrote standbeelden, maar eerder van eenvoudige beeldjes van ongeveer 20 centimeter hoog. Voor zo’n enorme verandering in vaardigheid en stijl moeten er invloeden van buiten China zijn geweest, denken de archeologen.

“We denken nu dat het Terracottaleger, de acrobaten en bronzen sculpturen bij het graf van de keizer zijn geïnspireerd door de oude Griekse kunst en sculpturen”, zegt Li Xiuzhen, archeoloog bij het Keizer Qin Shi Huangdi Mausoleum-museum, tegen de BBC.

Volgens professor Lukas Nickel van de Universiteit van Wenen wordt deze theorie ondersteund door de beelden van circusacrobaten die onlangs werden gevonden in de tombe van de eerste Chinese keizer. Hij denkt dat keizer Qin Shi Huangdi beïnvloed was door de komst van Griekse standbeelden naar Centraal-Azië na de veroveringstocht van Alexander de Grote.

De bevindingen van de archeolgen suggereren dat er al contact was tusssen China en de Westerse wereld voordat ontdekkingsreiziger Marco Polo in 13e eeuw naar het land reisde. “We hebben nu bewijs dat er nauw contact bestond tussen de eerste Chinese keizer en het Westen vóór de formele opening van de Zijderoute. Dit is veel eerder dan we dachten”, zegt een van de Chinese archeologen.

Het Terracottaleger bestaat uit ongeveer 8000 soldaten, honderden paarden en rijtuigen van klei en duizenden bronzen wapens die als grafgiften zijn meegegeven aan de eerste keizer van China, Qin Shi Huangdi (259 v.Chr. – 210 v.Chr.) De beelden werden in 1974 ontdekt door boeren en behoren nu tot het UNESCO-Werelderfgoed. Het ‘leger’ is te bezichtigen in de Chinese stad Xi’an.


Nieuwe speculaties over koningsgraf in Serres

12 augustus 2014

Amphipolis_locatie_kaartBij Amphipolis in de regio Serres (district Macedonië) hebben archeologen een grote, eeuwenoude graftombe ontdekt. Het zou gaan om de ingang van een graftombe die wordt geflankeerd door twee uitgehakte sfinxen en beelden van vogels en leeuwen.

De tombe dateert uit 350 tot 300 voor Christus. Die periode valt deels samen met de heerschappij van Alexander de Grote. Wie er in de tombe begraven ligt, is nog niet duidelijk. Griekse media speculeren dat het gaat om het graf van Roxane, de vrouw van Alexander de Grote.

De bevoegde archeologe van het ministerie van Cultuur in de regio, Katerina Peristeri, waarschuwde dat er geen voorbarige conclusies moeten worden getrokken.”Zonder exacte bewijzen kan niet gezegd worden van wie het graf is. Maar het is zonder meer een belangrijke vondst.”

Archeologen doen al twee jaar onderzoek in het gebied. Een jaar geleden zorgde de vondst van een oude begraafplaats bij Amphipolis voor grote opwinding in Griekenland. In de media deed toen al snel het verhaal de ronde dat het graf van Alexander de Grote was gevonden. Dat bleek niet het geval.

Het oude Amphipolis werd in 437 voor Christus opgericht als een Atheense kolonie en in 357 voor Christus veroverd door Philip II van Macedonië. De site is bekend van de Leeuw van Amphipolis, een marmeren standbeeld van ruim vijf meter hoog.


Myceners gebruikten draagbare souvlaki-grills

29 januari 2014

souvlaki myceensLange tijd wisten archeologen niet zo goed hoe gevonden kookgerei uit de Myceense periode (1600 – 1100 voor Christus) werd gebruikt. Maar nu zijn ze eruit: de oude Grieken wisten alles van een goede barbecue én hadden pannen met een anti-aanbaklaag.

Bij opgravingen vonden archeologen keramieken bakjes voor vleesspiesjes (souvlaki). Ook vonden ze bakplaten die waarschijnlijk werden gebruikt voor het bakken van brood. De platen waren aan één kant glad, aan de andere kant zaten kleine gaatjes.

De onderzoekers konden het echter niet eens worden over de vraag of de bakjes  boven het vuur werden geplaatst om het vet uit het vlees op te vangen óf dat de bak hete kolen bevatte waarboven het vlees werd gegrild, als een soort draagbare barbecue. Ook wisten ze niet waar de gaatjes in de bakplaat voor dienden.

Assistent-professor Julie Hruby van het Dartmouth College in Hanover (New Hampshire) probeerde hierop een antwoord te vinden door te koken in Myceense stijl. Een keramist maakte zo goed mogelijke replica’s van het antieke kookgerei waarop Hruby de grilltechniek van de oude Grieken testte.  Ze ontdekte dat het vlees perfect gaar werd  wanneer de hete kolen in de langwerpige pan gingen.

Volgens Hruby kunnen de keramieken bakjes gezien worden als draagbare kooktoestellen, die wellicht werden gebruikt tijdens Myceense picknicks. Ze ontdekte ook dat de gaatjes in de bakplaat voor het brood fungeerden als een soort anti-aanbaklaag. Hruby presenteerde haar bevindingen op de jaarlijkse bijeenkomst van de Archaeological Institute of America.

Volgens Hruby waren de technieken die de Myceners gebruikten zeer geavanceerd voor hun tijd. Voor (en tijdens) de Myceense periode werd er voornamelijk gekookt in potten.