Streep door vergunning hoogbouw bij Acropolis

1 november 2019

De bouw van een negen verdiepingen tellend hotel in Makriyianni, een buurt in het centrum van Athene, gaat niet door. De Griekse Raad van State heeft de bouwvergunning bevroren, nadat veertien inwoners van Makriyianni bezwaar hadden aangetekend.

Ze zijn tegen de bouw omdat het hoge hotel – met een oppervlakte van 5300 vierkante meter, drie ondergrondse garages en een extra dakstructuur – het uitzicht op de Acropolis zou wegnemen.

Volgens de bewoners ontstaat er door het verlenen van dergelijke bouwvergunningen ‘een muur van hotels’ rond de Acropolis, wordt het milieu verwoest en verandert het massatoerisme het leven in de wijk. Ze eisten dat het project wordt geannuleerd of dat de hoogte van het gebouw wordt aangepast. In februari van dit jaar waren ze om dezelfde reden al een petitie begonnen.

De aannemers beschikten over een legale bouwvergunning die in 2017 werd afgegeven door de gemeente Athene. Er was al begonnen met de bouw, maar in maart van dit jaar werd het controversiële project tijdelijk stilgelegd na protesten van inwoners. De Raad van State bepaalde vandaag dat de vergunning niet in overeenstemming met de wet is.

Het project had de goedkeuring van het Griekse Ministerie van Cultuur en de Centrale Archeologische Raad (KAS), maar die laatste trok dit voorjaar zijn toestemming in. Na een inspectie concludeerde de KAS dat de bouw niet past bij de omgeving en dat het uitzicht op de Acropolis wordt belemmerd. Het ministerie van Cultuur trok daarop de bouwvergunning in.

Naar aanleiding van de protesten besloot het Griekse ministerie van Milieu en Energie al dat er een limiet wordt gesteld aan de hoogte van gebouwen die rond de Acropolis in Athene worden gebouwd. Die mogen niet hoger zijn dan 17,5 meter. Ook werd de uitgifte van nieuwe bouwvergunningen in het gebied ten zuiden van de Acropolis voorlopig opgeschort.


Athene wil artefacten ruilen voor Parthenon Marbles

1 september 2019

Griekenland is bereid om oude kunstschatten te laten tentoonstellen in Londen als de Britten voor 2021 de Parthenon Marbles teruggeven aan Athene. Dat heeft premier Kyriakos Mitsotakis gezegd in de Britse zondagskrant The Observer.

In 2021 viert Griekenland 200 jaar onafhankelijkheid en dat zou een mooie gelegenheid zijn om de marmeren friezen van het Parthenon weer in Athene te kunnen tonen.

“De Acropolis is niet noodzakelijkerwijs alleen van Griekenland”, zei de Griekse premier. “Het is een monument dat behoort tot het mondiale culturele erfgoed. Maar als je het monument écht in zijn geheel wilt zien, dan moeten de Parthenon-sculpturen terug op hun plek. Het gaat erom dat alle stukken weer samengebracht worden.”

Mitsotakis zou zijn Britse collega Boris Johnson hebben voorgesteld om de sculpturen eerst voor een bepaalde periode uit te lenen aan Griekenland. In ruil daarvoor zou het British Museum – dat de Parthenon Marbles nu heeft – belangrijke artefacten krijgen die niet eerder in het buitenland te zien waren.

Mitsotakis zei ook dat het Griekse verzoek om definitieve teruggave van de Parthenon Marbles ‘natuurlijk van kracht blijft’.

Kunstroof door Lord Elgin

In 1801 verwijderde de Britse Lord Elgin marmeren delen van het fries van het Parthenon nadat hij die voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. In 1816 verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen.

Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof. Griekenland probeert de marmeren delen daarom al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Het British Museum wees die oproepen herhaaldelijk af. De Britten menen dat Lord Elgin de stukken heeft verworven via een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk.

Update 3/9: Griekenland moet eerst erkennen dat het eigendom van de Parthenon Marbles bij het British Museum ligt, voordat de beheerders ook maar zullen overwegen om de sculpturen uit te lenen. Dat heeft een woordvoerder van het museum gezegd tegen de correspondent van de Griekse krant Ta Nea in Londen.

In een aparte verklaring liet het British Museum weten dat het eventueel uitlenen van de artefacten geen zaak is tussen regeringsleiders. “We zijn een instantie die wordt geleid door commissarissen. Elke uitlening van stukken uit de collectie is daarom een zaak van de British Museum Commissioners, niet van de Britse regering.”

De Griekse Cultuurminister Leda Mendoni zei op Skai TV dat ‘er geen twijfel bestaat over het eigendom van de sculpturen’ en dat ze zeker niet van de Britten zijn. “We kunnen de diefstal niet accepteren.”


Acropolis eerder dicht vanwege hitte

4 juli 2019

Vanwege de hoge temperturen in Athene gaat de Acropolis vandaag en morgen eerder dicht. Dat heeft het ministerie van Cultuur besloten.

Het kwik stijgt tot boven de 36 graden Celsius, wat in de stad kan aanvoelen als zeker 40 graden.  De Griekse overheid vreest dat toeristen onwel zullen worden in de hitte en de Acropolis is daarom op beide dagen tussen 13.00 en 17.00 uur lokale tijd gesloten.

Bezoekers die voor deze specifieke dagen en tijden online al een kaartje hebben gekocht, wordt verzocht een e-mail te sturen naar etickets@tap.gr voor meer informatie.

Wie tijdens de hittegolf toch een bezoekje wil brengen aan de Acropolis, kan dat het beste ’s morgens doen. De populaire trekpleister is al om 08.00 uur geopend. De Acropolis is in de zomer tot 20.00 uur open.

Hittegolf

Griekenland heeft deze week te maken met een hittegolf waarbij de temperaturen kunnen oplopen tot boven de 40 graden.

De gemeente Athene adviseert burgers en bezoekers om zichzelf tegen de hitte te beschermen door gebruik te maken van de EXTREMA Europe-app, een alarmsysteem voor extreme temperaturen. De app biedt handige tips voor bescherming tegen hoge temperaturen en geeft ook de dichtstbijzijnde koele plekken in de stad op een kaart aan.

Er is in Athene ook een speciaal telefoonnummer beschikbaar voor vragen over de hitte: 1595. Dit nummer is 24 uur bereikbaar.

De gemeente maakte ook bekend dat er zes nieuwe waterdispensers in de stad zijn geplaatst, zodat zwerfdieren (honden en katten) voldoende kunnen blijven drinken tijdens de hittegolf. Op 34 andere locaties in de stad – parken en grote pleinen – stonden al waterdispensers voor de dieren.


Meer Griekse sites en musea toegankelijk met e-ticket

3 juli 2019

Na een succesvol verlopen proef gaat het Griekse ministerie van Cultuur het e-ticketsysteem ook introduceren bij een aantal nieuwe musea en archeologische sites.

Binnenkort kan ook een elektronisch toegangsbewijs worden aangeschaft voor de site van het oude Olympia, de archeologische vindplaats Aigai – Vergina, het Nationaal Archeologisch Museum en Delphi. Ook de musea en monumenten van Thessaloniki, waaronder het Archeologisch Museum, het Museum van de Byzantijnse Cultuur, de Rotonda en de Witte Toren, zijn toegankelijk met een e-ticket.

Bezoekers van de Acropolis die hun toegangsbewijs via internet hebben gekocht, krijgen bij de entree voorrang. Zij kunnen voortaan via zogenoemde fast lanes direct naar binnen.

Vorig jaar juli startte het pilotproject met de elektronische toegangsbewijzen op de archeologische vindplaatsen rond de Akropolis, zoals de Romeinse Agora, de tempel van Zeus, Keramikos, het Lyceum van Aristoteles en de bibliotheek van Hadrianus. Het project werd gefinancierd door de Stavros Niarchos Foundation en de Nationale Bank van Griekenland.

Volgens het ministerie van Cultuur werd de helft van alle verkochte tickets in mei en juni van dit jaar aangeschaft via het e-ticket platform, een kaartautomaat of een groepsverkooppunt. Met het e-ticket-systeem kunnen de bezoekersaantallen gemakkelijker worden bijgehouden. Ook moet het zorgen voor een betere beveiliging van de archeologische sites.

De e-tickets zijn via de website https://etickets.tap.gr/ te koop. De ‘gewone’ toegangsbewijzen blijven verkrijgbaar aan de loketten of (voor groepen) bij erkende reisbureaus.


Klimaatverandering bedreigt Griekse monumenten

28 juni 2019

Klimaatverandering bedreigt oude Griekse monumenten, waaronder de Acropolis. Dat zeggen wetenschappers die vorige week in Athene waren voor een tweedaagse bijeenkomst over de impact van klimaatverandering op cultureel erfgoed.

Luchtvervuiling en zure regen tasten het marmer aan, terwijl extreme weersverschijnselen zoals droogte of hevige regenval structurele problemen veroorzaken aan oude muren en tempels.

Hoewel de Acropolis-heuvel waarschijnlijk de best bewaarde archeologische vindplaats van Griekenland is, zijn er tekenen dat de monumenten op de heuvel steeds meer worden beïnvloed door klimaatveranderingen.

“De muren van de oude stad hebben meer last van erosie dan in het verleden”, zegt Maria Vlazaki, secretaris van het ministerie van Cultuur tegen persbureau Reuters. “Elk jaar zien we meer gevallen. We doen meer – onverwachte – uitgaven om de muren die voorheen geen problemen hadden en het kustgebied te beschermen.”

De regio rond Athene is het afgelopen jaren zwaar getroffen door dodelijke overstromingen en bosbranden en in 2007 dreigde een bosbrand op de Peloponnesos de tempels en stadions van het oude Olympia, geboorteplaats van de Olympische Spelen, te vernietigen.

Volgens Christos Zerefos, een professor aan de Academie van Athene, komen extreme weersomstandigheden frequenter voor en daarom moet Griekenland ervoor zorgen dat de monumenten in het land beter beschermd worden tegen de invloeden van klimaatveranderingen. Ook pleit hij voor een bewakingssysteem dat extra bescherming biedt in geval van extreme weersomstandigheden.


30 mei 1941: Twee jonge Grieken halen Nazi-vlag van Acropolis

30 mei 2019

[klik op een afbeelding voor een vergroting]

In de nacht van 30 mei 1941 beklommen twee jonge Grieken de Acropolis om de vlag met hakenkruis te verwijderen die de Duitsers er een maand eerder hadden opgehangen bij de bezetting van Athene.  De dappere actie van Apostolos (Lakis) Santas en Manolis Glezos was één van de eerste en belangrijkste daden van het Griekse verzet.

Een paar dagen eerder had het tweetal een plan uitgedacht. Santas en Glezos lazen in encyclopedieën alles wat ze konden vinden over de Acropolis. Ze hadden vooral interesse in natuurlijke tunnels en spleten op de heilige rots, waar ze zich konden verstoppen.

Ter dood veroordeeld

In de ochtend van 30 mei hoorden ze op de radio dat Kreta was gevallen en de twee vrienden besloten dat het tijd was om in actie te komen. Gewapend met een klein mes, een lantaarn en een flinke dosis moed beklommen Santas en Glezos in het donker de Acropolis, zonder daarbij gesnapt te worden door de bewaking. Ze gingen naar de vlaggenmast, haalden de Nazi-vlag naar beneden en spoedden zich door de lege straten van Athene terug naar huis. De vlag met de swastika werd verstopt in een waterput.

De diefstal van de vlag werd de volgende ochtend ontdekt door de Duitsers. Op 1 juni publiceerde de Griekse krant Eleftheron Vima een aankondiging van de Duitse bevelhebber waarin stond dat de onbekende daders die verantwoordelijk waren voor het verwijderen van de vlag bij verstek ter dood waren veroordeeld. Dat vonnis werd nooit voltrokken, want Santas en Glezos zijn nooit gepakt voor hun actie.

Verzetshelden

Apostolos Santas vocht in het Griekse verzet, maar werd na de Tweede Wereldoorlog gevangengenomen vanwege zijn linkse politieke ideeën. Hij ontsnapte van het eiland Makronissos en vluchtte uiteindelijk naar Canada, dat hem politiek asiel verleende. In 1962 keerde hij terug naar Griekenland. Santas overleed in 2011 op 89-jarige leeftijd. Hij heeft voor zijn acties talloze onderscheidingen van verschillende instellingen in Griekenland en andere geallieerde landen ontvangen.

Manolis Glezos werd tijdens de oorlog drie keer gearresteerd en herhaaldelijk gemarteld. In totaal bracht hij 16 jaar door in gevangen- en ballingschap. Niet alleen tijdens de nazi-bezetting, maar ook in de jaren daarna: tijdens  de Griekse burgeroorlog en het Kolonelsregime. Glezos, die uitgroeide tot een volksheld, werd ook meerdere malen ter dood veroordeeld.

De inmiddels 96-jarige Glezos (*) is nog altijd strijdbaar. In mei 2014 zat hij namens regeringspartij Syriza in het Europarlement, een jaar later trad hij terug.

(*) Manolis Glezos overleed op 30 maart 2020 aan hartfalen. Hij werd 97 jaar.

mazower_greece_wwiiMeer lezen over de nazi-bezetting van Griekenland?

Bestel “Inside Hitler’s Greece” van Mark Mazower bij Bol.com


Bouwvergunning voor hotel bij Acropolis ingetrokken

7 mei 2019

Het ministerie van Cultuur heeft de bouwvergunning ingetrokken voor een hotel van 9 verdiepingen dat wordt gebouwd in de buurt Koukaki, bij de Acropolis. Omwonenden hadden felle bezwaren tegen de komst van hoogbouw.

De vergunning voor de bouw van het hotel op de kruising van de straten Misarilotou en Tsami Karatasi werd verleend in oktober 2018. De bouw is inmiddels al begonnen. Volgens het ministerie is besloten om de vergunning in te trekken na een advies van de Centrale Archeologische Raad (KAS), het belangrijkste adviesorgaan voor de bescherming van antiquiteiten.

In maart was de KAS al teruggekomen op zijn besluit om hoogbouw rond de Acropolis toe te staan. Na een inspectie bepaalde de Centrale Archeologische Raad dat de bouw niet past bij de omgeving en dat het uitzicht op de Acropolis wordt belemmerd.

Bewoners van de buurten Koukaki en Makriyianni startten in februari een petitie tegen de komst van een hotel met tien verdiepingen aan de Faliroustraat. Ook de komst van een hotel met 9 verdiepingen stuittte hen tegen de borst. Ze noemden de bouw met ‘een belediging voor het Parthenon en de Acropolis’. Ook de gemeente Athene maakte bewaar tegen hoogbouw.

Naar aanleiding van de protesten besloot het Griekse ministerie van Milieu en Energie al dat er een limiet wordt gesteld aan de hoogte van gebouwen die rond de Acropolis in Athene worden gebouwd. Die mogen niet hoger zijn dan 17,5 meter. Ook werd de uitgifte van nieuwe bouwvergunningen in het gebied ten zuiden van de Acropolis voorlopig opgeschort.


Blikseminslag op Acropolis; 4 lichtgewonden

17 april 2019

Vier mensen zijn vanmiddag licht gewond geraakt toen tijdens een onweersbui de bliksem insloeg op de Acropolis. Om veiligheidsredenen heeft de politie de hele site geëvacueerd.

Door de klap van de inslag sprongen de ramen van de loketten bij de entree van de archeologische site. Twee werknemers van het ministerie van Cultuur en twee toeristen raakten gewond door het rondvliegende glas. Ze zijn alle vier naar een ziekenhuis gebracht.

Volgens Griekse media was de inslag zo krachtig dat ook de bliksemafleider op de Acropolis kapot ging. Het Parthenon en andere historische locaties op de ‘heilige rots’ zijn niet beschadigd volgens het Ministerie van Cultuur.

De Nationale Meteorologische Dienst (EMY) heeft een weeralarm uitgegeven, met waarschuwingen voor meer onweersbuien en hagel in de avond. Griekenland heeft al de hele week te maken met ongebruikelijk zware regenval en onweer.  Twee dagen geleden kleurde Athene zelfs even wit na een hagelbui.


‘Red onze Parthenon Marbles uit de gevangenis’

15 april 2019

In een nieuwe poging om de Parthenon Marbles terug te halen naar Griekenland heeft president Prokopis Pavlopoulos Groot-Brittannië opgeroepen om de marmeren sculpturen te bevrijden uit de ‘duistere gevangenis’ van het British Museum.

Pavlopoulos zei dat tijdens een toespraak bij de opening van de internationale conferentie ‘Hereniging van de sculpturen van het Parthenon’ in het Acropolis Museum.

“De hereniging van het Parthenon Marbles is eerlijk en essentieel”, aldus Pavlopoulos. “De strijd om de sculpturen terug te geven gaat niet alleen over Griekenland en zijn historische en culturele erfgoed, maar ook over de cultuur als geheel.”

“Laat het British Museum hier komen en vergelijk dit museum van het licht met het sombere British Museum – of mag ik zeggen, de gevangenis – waar de Parthenon Marbles als trofeeën worden gehouden”, zei de president. “Het is algemeen bekend dat deze sculpturen rechtmatig en cultureel toebehoren aan het Parthenon en zijn monumenten.”

Kunstroof door Lord Elgin

Lord Elgin

De Parthenon Marbles zijn ook bekend als de Elgin Marbles, vernoemd naar de Britse Lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Ottomaanse overheersers. Vijftien jaar later verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.

Dimitrios Pantermalis, hoogleraar archeologie en directeur van het Acropolis Museum, ontkrachtte tijdens de conferentie de bewering dat Lord Elgin toestemming had van de Ottomaanse sultan om de marmeren sculpturen naar Londen te vervoeren.

Volgens Pantermalis blijkt dat uit grondig onderzoek van de Ottomaanse archieven uit de periode 1800 – 1830 door twee Turkse experts:  “Er was geen firman – een decreet van de sultan – voor de verwijdering en overdracht van de sculpturen door Lord Elgin.”

“Het document dat door Lord Elgin werd geciteerd is in werkelijkheid geen bevel van Sultan Selim III, maar eerder een ‘een administratieve brief’ die naar de Ottomaanse autoriteiten in Athene werd gestuurd. In de brief werd alleen toestemming verleend om te graven in de heuvels rond de Acropolis, die waren ontstaan na de beschietingen door de Venetiaanse generaal Francesco Morosini in 1687″, aldus Pantermalis. “Er was geen vergunning voor opgraving of verwijdering van de  Parthenon Marbles.”

Heilige strijd

Griekenland probeert de Parthenon Marbles al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Melina Mercouri maakte zich als Grieks minister van Cultuur (1981-1989 en 1993-1994) sterk voor een terugkeer. In 2014 huurde de toenmalige regering van premier Samaras een juridisch team in (met onder anderen advocaat Amal Clooney) om de Parthenon Marbles terug te halen, maar uiteindelijk werd afgezien van een rechtszaak.

De Parthenon-galerij in het Acropolis Museum

Sinds in 2009 het nieuwe Acropolis Museum werd geopend, heeft Athene de campagne opgevoerd. In het museum is een plaats gereserveerd voor de marmeren fragmenten. De sculpturen die Elgin achterliet staan er naast gipsen afgietsels van de ontbrekende delen. De zaal wordt verlicht door de zon die door een glazen wand schijnt en uitzicht biedt op de originele site.

Dit museum kan de Parthenon Marbles huisvesten”, zei president Pavlopoulos vandaag nog maar eens. “We vechten een heilige strijd om een monument dat uniek is.”

‘Griekenland is niet de eigenaar’

Het British Museum heeft de Griekse oproepen om de stukken terug te geven steeds verworpen, onder het mom dat Lord Elgin ze heeft verworven door een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk, dat toen heerste over Griekenland.

In januari zei de directeur van het British Museum, Hartwig Fischer, dat Griekenland niet de rechtmatige eigenaar is van de Parthenon Marbles en dat de sculpturen daarom niet worden teruggeven aan Athene. De Griekse Cultuurminister Myrsini Zorba noemde de opmerkingen van Fischer over het rechtmatige eigendom van marmeren friezen een teken van ‘een bekrompen en cynische bestuurlijke mentaliteit’.


Toegangsprijzen sites en musea gaan omhoog

20 maart 2019

De toegangsprijzen van 24 toonaangevende Griekse musea, archeologische sites en monumenten worden in 2020 verhoogd. Dat hebben het ministerie van Cultuur en en de Centrale Archeologische Raad (KAS) aangekondigd.

Een kaartje voor de belangrijkste archeologische musea, waaronder die in Athene en Heraklion, gaat volgend jaar 12 euro kosten. Nu is dat 10 euro. Een ticket tegen gereduceerd tarief gaat van 5 naar 6 euro. Bij het vaststellen van de nieuwe prijzen is rekening gehouden met de kaartverkoop, omzet, siteconditie en locatie.

De prijsverhoging geldt ook voor de populaire archeologische sites in het centrum van Athene (het Olympeion, de oude Agora, de bibliotheek van Hadrianus, Kerameikos, de Romeinse Agora) en trekpleisters in Thessaloniki (de Rotunda en de Witte Toren).

Op andere locaties worden de toegangsprijzen volgend jaar juist verlaagd. Een kaartje voor het Archeologisch Museum van Rhodos gaat van 8 naar 4 euro, de toegang tot de archeologische site en het museum van Oud-Messini wordt 6 euro (is nu 12 euro). De prijs voor de Necromanteion-site wordt 4 euro en het Byzantijns Museum van Didymoteicho gaat 2 euro kosten.