Theofania; een ijskoude nieuwjaarsduik

6 januari 2019

Op veel plekken in Griekenland werd vandaag een duik in het ijskoude water genomen. Op 6 januari vieren ze namelijk Epifania (Επιφάνια) of Theofania (Θεοφάνια). Ze herdenken dan de dag dat Christus zich als zoon van God openbaarde en de doop van Jezus in de Jordaan. Het is een van de grootste feestdagen van het jaar.

Na een kerkdienst gaan de Grieken met een icoon van de doop van Jezus naar een nabijgelegen rivier, zee of haven, waar een priester het water zegent. Daarna gooit hij er een kruis in en verschillende waaghalzen duiken vervolgens het water in om het kruis weer op te vissen. Wie het kruis als eerste te pakken krijgt, zal de rest van het jaar geluk hebben. In 2017 werd het kruis op Rhodos opgedoken door een vrouw.


Griekse priesters niet meer op loonlijst overheid

7 november 2018

Meer dan 10.000 Grieks-orthodoxe priesters en kerkfunctionarissen verliezen hun status van ambtenaar. Dat betekent dat ze niet meer rechtstreeks door de staat worden betaald, maar via een speciaal fonds dat door de kerk wordt beheerd.

Dat is de uitkomst van een principe-overeenkomst die premier Alexis Tsipras heeft gesloten met aartsbisschop Ieronymos, de leider van de Grieks-orthodoxe kerk. Het akkoord moet nog wel worden goedgekeurd door het Griekse parlement en de kerkleiders. En dat zal zeker niet zonder slag of stoot gaan.

De Griekse staat blijft de salarissen van de geestelijken subsidiëren met minstens 210 miljoen euro per jaar. In ruil daarvoor zal de kerk zich niet verzetten tegen een duidelijker onderscheid tussen kerk en staat. De overeenkomst voorziet ook in een schikking van een decennialang geschil over eigendom tussen de Griekse staat en de Grieks-orthodoxe kerk, die een van de grootste vastgoedeigenaren van het land is.

10.000 banen

Als de priesters hun status van ambtenaar verliezen, maakt dat de weg vrij voor het creëren van 10.000 nieuwe banen in de publieke sector. Premier Tsipras beloofde dat de regering ervoor zal zorgen dat tegenover het vertrek van iedere priester één nieuwe ambtenaar zal worden aangenomen. Die banen moeten komen in de sectoren die het zwaarst zijn getroffen door de bezuinigingen, zoals de gezondheidszorg en het onderwijs.

De crediteuren van Griekenland hebben er bij de regering lang op aangedrongen om activa te verkopen en het aantal werknemers in de publieke sector te verminderen. In het huidige systeem worden de salarissen van priesters rechtstreeks uit de overheidsbegroting betaald, evenals die van alle ambtenaren.

Protesten

De afspraken tussen Tsipras en Ieronymos kunnen rekenen op felle kritiek uit de kerk. De vereniging van Griekse geestelijken spreekt van ‘verraad’ omdat ze niet zijn geraadpleegd en dreigt met protesten. “We zullen vechten om ervoor te zorgen dat de huidige status blijft gehandhaafd. Het is de contractuele verplichting van de staat, in ruil voor wat de kerk het land heeft geboden”, zei Georgios Sellis, hoofd van de vereniging van Griekse geestelijken , tegen Proto Thema.

De voorlopige overeenkomst valt samen met parlementaire discussies over een herziening van de Griekse grondwet. Tsipras zei dat hij de aartsbisschop had gerustgesteld dat elke grondwettelijke wijziging de autonomie van de kerk zou beschermen.


Maria Hemelvaart: pelgrimage naar Tinos

15 augustus 2018

Tinos is één van de populairste pelgrimsoorden van Griekenland. Ieder jaar komen er duizenden gelovigen naar het Cycladen-eiland om te bidden in de Panagía Evangelístria-kerk en de icoon van de Annunciatie te vereren.

Vooral op 15 augustus (Maria Hemelvaart) is het er druk met pelgrims uit binnen- en buitenland, die de route vanaf de boot tot aan de kerk vaak op hun knieën afleggen. Zij doen dat in navolging van een vrouw die volgens de overlevering deze tocht ooit aflegde om genezing te vragen voor een ziek familielid. Haar gebed werd door deze boetedoening verhoord.

De indrukwekkende wit-marmeren kerk is tussen 1823 en 1830 gebouwd op de plaats waar in 1822 een 850 jaar oude icoon van Maria werd gevonden. De icoon zou zijn gemaakt door de evangelist Lucas. De non Pelagia, die in het Kechrovounío-klooster woonde, had een droom waarin Maria haar bezocht en een aanwijzing gaf voor de vindplaats van de icoon, die over genezende krachten beschikt.

Tegenwoordig is de icoon zo overladen met goud, sieraden en ex voto’s, dat de afbeelding nauwelijks nog zichtbaar is.


Vrolijk Pasen!

8 april 2018

Καλό Πάσχα! De Grieken vieren vandaag hun orthodoxe Paasfeest. Een van de tradities is τσούγκρισμα, het tegen elkaar ‘tikken’ van roodgeverfde eieren. Het symboliseert het openbreken van het graf en de opstanding van Jezus Christus uit de dood. De kleur rood staat voor leven en overwinning (en het bloed van Jezus). Wiens ei tijdens de τσούγκρισμα het langst heel blijft, heeft het komende jaar het meeste geluk.


Foto’s: Paastradities in Griekenland

7 april 2018

Klik op een afbeelding om de galerij te openen

Morgen vieren de Grieken hun orthodoxe Paasfeest. Naast de vaste tradities, hebben veel eilanden en regio’s ook hun eigen gebruiken. Een kleine greep uit de verschillende Paastradities in Griekenland.


Tsiknopempti, de Griekse versie van Mardi Gras

8 februari 2018

Het is vandaag Tsiknopempti, ‘vette donderdag’. Dat betekent niet alleen ladingen vlees op de barbecue, maar ook het begin van het Griekse carnavalsseizoen. De naam Τσικνοπέμπτη is een samenstelling van de woorden τσίκνα, wat in het Grieks de geur van geroosterd vlees betekent, en Πέμπτη (donderdag).

Het Griekse woord voor carnaval is Apokries, wat letterlijk ‘afscheid van het vlees’ betekent.   Op de maandag na carnaval (Kathari Deftera,  Schone Maandag) begint de vastenperiode die tot Pasen duurt. Dus gaan er vandaag bergen souvlakia, païdakia en brizoles op de grill. Want nu kan het nog.


Pauselijk bezoek aan Lesbos op postzegel

26 januari 2018

Het Vaticaan heeft een postzegel uitgegeven met daarop een afbeelding van paus Franciscus tijdens zijn bezoek aan Lesbos. De zegel, met een waarde van 0,95 cent, is er een uit een serie van zes, waarop reizen van de paus staan afgebeeld.

De paus bracht in april 2016 een bezoek aan Lesbos om de vluchtelingencrisis met eigen ogen te zien en de vluchtelingen een hart onder de riem steken. Patriarch Bartholomeus I van de Oosters-orthodoxe kerk en Ieronymus II, het hoofd van de Grieks-orthodoxe kerk, vergezelden hem.

Na zijn bezoek aan kamp Moria nam de paus twaalf Syrische vluchtelingen mee naar Vaticaanstad.