Tsiknopempti, de Griekse versie van Mardi Gras

8 februari 2018

Het is vandaag Tsiknopempti, ‘vette donderdag’. Dat betekent niet alleen ladingen vlees op de barbecue, maar ook het begin van het Griekse carnavalsseizoen. De naam Τσικνοπέμπτη is een samenstelling van de woorden τσίκνα, wat in het Grieks de geur van geroosterd vlees betekent, en Πέμπτη (donderdag).

Het Griekse woord voor carnaval is Apokries, wat letterlijk ‘afscheid van het vlees’ betekent.   Op de maandag na carnaval (Kathari Deftera,  Schone Maandag) begint de vastenperiode die tot Pasen duurt. Dus gaan er vandaag bergen souvlakia, païdakia en brizoles op de grill. Want nu kan het nog.

Advertenties

Pauselijk bezoek aan Lesbos op postzegel

26 januari 2018

Het Vaticaan heeft een postzegel uitgegeven met daarop een afbeelding van paus Franciscus tijdens zijn bezoek aan Lesbos. De zegel, met een waarde van 0,95 cent, is er een uit een serie van zes, waarop reizen van de paus staan afgebeeld.

De paus bracht in april 2016 een bezoek aan Lesbos om de vluchtelingencrisis met eigen ogen te zien en de vluchtelingen een hart onder de riem steken. Patriarch Bartholomeus I van de Oosters-orthodoxe kerk en Ieronymus II, het hoofd van de Grieks-orthodoxe kerk, vergezelden hem.

Na zijn bezoek aan kamp Moria nam de paus twaalf Syrische vluchtelingen mee naar Vaticaanstad.


Theofania, een Griekse ‘nieuwjaarsduik’

6 januari 2018

Wij hebben onze traditionele nieuwjaarsduik en ook de Grieken gaan aan het begin van een nieuw jaar gezamenlijk te water. Op 6 januari vieren ze namelijk Epifania (Επιφάνια) of Theofania (Θεοφάνια).

Ze herdenken dan de dag dat Christus zich als zoon van God openbaarde en de doop van Jezus in de Jordaan. Het is een van de grootste feestdagen van het jaar.

Na een kerkdienst gaan de Grieken met een icoon van Jezus’ doop naar een nabijgelegen rivier, zee of haven, waar een priester het water zegent. Daarna gooit hij er een kruis in en verschillende waaghalzen duiken vervolgens het water in om het kruis weer op te vissen. Wie het kruis als eerste te pakken krijgt, zal  de rest van het jaar geluk hebben.


Protesten tegen ‘duivelse’ sculptuur Phylax

3 januari 2018

Is het een beschermengel of dé gevallen engel? Of ‘gewoon’ een sculptuur zonder bijzondere betekenis? Het beeld van de gerenommeerde Griekse kunstenaar Kostis Georgiou dat begin december werd geïnstalleerd in Palaio Faliro, een voorstad in het zuiden van Athene, maakt heel wat los.

Het felrode standbeeld Phylax (Grieks voor ‘bewaker’) stelt een gevleugelde mensfiguur voor die op een hoog metalen voetstuk zit. Volgens de kunstenaar waakt het beeld over de stad. Tegenstanders vinden het beeld beledigend en onchristelijk en zien in de figuur een symbool van Satan.

Vorig week werd de rode sculptuur besmeurd met witte verf. Op Oudjaarsdag protesteerden de priester en ongeveer 100 parochianen van de Panagia Myrtithiotissa-kerk in Palaio Faliro bij het beeld. Ze hadden iconen van heiligen en Byzantijnse vlaggen bij zich en zongen hymnen. De priester sprenkelde wijwater over het kunstwerk om de demonen te verdrijven.

In een open brief aan burgemeester Dionysis Hatzidakis schrijft priester Patapios Argyros dat Phylax een ‘demon en een soldaat van Satan is’. Verder zei hij dat het kunstwerk het christelijke geloof beledigt en eist hij dat het verwijderd wordt.

De maker van het beeld begrijpt niets van alle ophef die is ontstaan. “Het werk staat los van elke benadering van religieuze symbolen en emblemen”, zegt Kostis Georgiou. “Degenen die het bestempelen als anti-christelijk en satanisch, hebben het bij het verkeerde eind”. Georgiou wijst erop dat afgelopen zomer een soortgelijk werk werd getoond in Mykonos en er geen reacties kwamen.

Het beeld is door de bekende redersfamilie Martinos geschonken aan de stad Palaio Faliro. Phylax staat in Trokadero, vlakbij de ingang van de jachthaven van Floisvos, tussen de kapellen van Agios Georgios en Agia Skepi op de oude Poseidonos Avenue.

 

 


Eerste Griekse crematorium weer stapje dichterbij

20 oktober 2017

Griekenland is weer een stapje dichter bij de bouw van het eerste crematorium van het land. Er wordt al dertig jaar over gepraat en er zijn al enkele wetten aangenomen, maar gebouwd werd er nog niet. Daar lijkt nu dan toch verandering in te komen.

Het parlement stemde vandaag in met de bouw van een crematorium in Elaionas, een industriegebied in het westen van Athene. De gemeente heeft een stuk grond aangewezen vlakbij de moskee die momenteel in Athinon Avenue in Elaionas wordt gebouwd. Het project van 1,5 miljoen euro moet over twee jaar zijn afgerond.

De vraag naar crematies is de afgelopen jaren toegenomen omdat de begraafplaatsen met name in Athene overvol zijn. Vanwege de beperkte ruimte op de begraafplaatsen, moeten de graven na drie jaar geruimd worden. De botten worden dan schoongemaakt en in een metalen doos opgeborgen in een knekelhuis. Die opgravingen zijn traumatiserende ervaringen voor de nabestaanden, omdat sommige lichamen nog niet volledig zijn ontbonden.

Grieken die gecremeerd willen worden, moeten nu uitwijken naar Bulgarije en daar komt heel wat papierwerk bij kijken. Naar schatting kiezen jaarlijks zo’n 1000 Grieken voor deze optie. Cremeren in het buitenland kost tussen de 3500 en 6000 euro, in het crematorium van Elaionas gaat dat waarschijnlijk 500 euro kosten.

In 2006 besliste de Griekse regering dat mensen mogen worden gecremeerd als hun godsdienst dat toestaat.  Sinds 2010 bestaat er in Griekenland een wet die crematoria mogelijk maakt, maar die mochten alleen binnen de grenzen van een begraafplaats worden gebouwd en daar is niet genoeg ruimte. Ook verzet de Grieks Orthodoxe kerk zich fel tegen crematies.

Vorig jaar nam het Griekse parlement al een wet aan die bepaalt dat iedereen het recht heeft om zelf te bepalen hoe de plechtigheid na zijn dood eruit moet zien. Wie gecremeerd wil worden kan dat ook aangeven. Zolang de wensen van de overledene niet in strijd zijn met de openbare orde, gezondheidsregels of morele tradities moeten ze volgens de nieuwe wet gerespecteerd worden.


Lindos bant buitenlandse bruiloften na ‘seks-foto’

14 oktober 2017

Buitenlanders die willen trouwen bij de kapel van Agios Pavlos op Rhodos hebben pech. Bisschop Kyrillos van Rhodos heeft besloten dat ze niet meer welkom zijn. Aanleiding voor dat besluit is een aanstootgevende trouwfoto van een Brits stel.

Ze plaatsten een foto op Facebook waarop de bruid haar kersverse echtgenoot, die zijn broek op zijn enkels heeft hangen, oraal lijkt te verwennen op het terrein bij de kapel. De foto werd vorige maand na de bruiloft gemaakt door een familielid. Zelf vond het kersverse bruidspaar Carly en Matthew Lunn uit Birmingham hun trouwfoto briljant, maar daar dachten de Grieken toch heel anders over.

“We kunnen niet toestaan dat de kerk wordt ontheiligd uit naam van winstbejag”, zei bisschop Kyrillos op de publieke omroep ERT. Vanaf volgend jaar zullen er daarom geen buitenlandse huwelijken meer gesloten worden in Agios Pavlos. “Waarom zouden ze trouwens een kerk als decor willen, terwijl ze geen religieuze bruiloft hebben?”, vroeg de bisschop zich verder af.

De bewuste trouwfoto

Volgens Giorgos Eleftheriou, de burgemeester van Lindos die ook het huwelijk heeft uitgevoerd, zijn niet alleen de autoriteiten maar ook de inwoners van Lindos woedend. “We zijn Grieken en we hechten veel waarde aan onze tradities en de heiligheid van onze religieuze sites”, zegt hij in de Britse krant The Times.

“We kunnen dit walgelijke gedrag niet tolereren”, aldus Eleftheriou. “Die twee moesten zich schamen voor de schade die ze hebben aangericht. Zouden ze hetzelfde hebben gedaan in hun eigen land, voor een Britse kerk, een synagoge of een moskee?” Er wordt zelfs aan gedacht om het koppel te vervolgen. “De lokale bevolking wil op z’n minst publieke excuses.”

Het koppel zelf vindt alle ophef nogal overdreven, laten ze weten in de Britse media. “We wilden gewoon een grapje uithalen”, aldus de bruidegom. “Die Grieken hebben echt overdreven gereageerd. We vinden niet dat wij iets verkeerd gedaan hebben.”

Expliciete trouwfoto’s lijken trouwens een nieuwe trend te zijn. Een Nederlandse fotograaf vertelde eerder deze maand aan RTL Nieuws dat hij regelmatig verzoeken krijgt voor een ‘blowjobfoto’ bij bruidsreportages.


Maria Hemelvaart: pelgrimage naar Tinos

15 augustus 2017

Tinos is één van de populairste pelgrimsoorden van Griekenland. Ieder jaar komen er duizenden gelovigen naar het Cycladen-eiland om te bidden in de Panagía Evangelístria-kerk en de icoon van de Annunciatie te vereren.

Vooral op 15 augustus (Maria Hemelvaart) is het er druk met pelgrims uit binnen- en buitenland, die de route vanaf de boot tot aan de kerk vaak op hun knieën afleggen. Zij doen dat in navolging van een vrouw die volgens de overlevering deze tocht ooit aflegde om genezing te vragen voor een ziek familielid. Haar gebed werd door deze boetedoening verhoord.

De indrukwekkende wit-marmeren kerk is tussen 1823 en 1830 gebouwd op de plaats waar in 1822 een 850 jaar oude icoon van Maria werd gevonden. De icoon zou zijn gemaakt door de evangelist Lucas. De non Pelagia, die in het Kechrovounío-klooster woonde, had een droom waarin Maria haar bezocht en een aanwijzing gaf voor de vindplaats van de icoon, die over genezende krachten beschikt.

Tegenwoordig is de icoon zo overladen met goud, sieraden en ex voto’s, dat de afbeelding nauwelijks nog zichtbaar is.