Theodorakis begraven op Kreta

9 september 2021

klik op een afbeelding voor een vergroting

Mikis Theodorakis is vanmiddag op Kreta begraven in Galatas, ten westen van Chania, naast zijn ouders en zijn broer Giannis. De componist en politiek activist overleed op 2 september op 96-jarige leeftijd in zijn huis in Athene.

De afgelopen drie dagen kon het publiek in de kapel van de kathedraal van Athene afscheid te nemen van Theodorakis. Gisteren werd zijn lichaam overgebracht naar Kreta voor de uitvaart. Behalve de familie van de overleden componist, woonden ook president Katerina Sakellaropoulou, premier Kyriakos Mitsotakis en Syriza-leider Alexis Tsipras en Dimitris Koutsoumbas van de Griekse communistische partij de begrafenis bij.

Overal langs de route tussen de begraafplaats en de kerk van Agios Nikolaos, waar de uitvaartdienst werd gehouden, verzamelden zich massa’s mensen uit Galatas en andere delen van Kreta om de processie te zien en afscheid te nemen. Theodorakis’ dochter Margarita zong tijdens de afscheidsdienst het lied ‘To palikari’ van haar vader. “Je zult in de harten van alle mensen leven, maar meer in mijn hart”, zei ze daarna.

Het huis van de familie Theodorakis in Galatas wordt momenteel verbouwd tot museum. Bezoekers konden er vandaag een condoleanceregister tekenen.


Campuspolitie doet in december haar intrede

7 september 2021

De omstreden campuspolitie zal op zijn vroegst begin december worden geïntroduceerd op Griekse universiteiten. Dat heeft regeringswoordvoerder Yiannis Oikonomou gezegd.

De nieuwe troepenmacht van de Griekse politie wordt gevormd door zo’n 400 agenten, die eerst een training van drie maanden moeten volgen. Leden van deze ‘universitaire beschermingseenheid’, zoals de officiële naam luidt, zijn niet gewapend.

De invoering van de speciale campuspolitie kan rekenen op felle kritiek van linkse partijen en een deel van de academische gemeenschap. Academici hebben een verzoekschrift ingediend bij de Raad van State om de oprichting ongrondwettelijk te verklaren.

In februari van dit jaar werd het wetsvoorstel besproken in het Griekse parlement. Dat was de aanleiding voor een studentenprotest in het centrum van Athene waarbij de politie hard ingreep. Volgens de studenten is het invoeren van de campuspolitie een vorm van repressie.

Openbare veiligheid

Premier Kyriakos Mitsotakis wil het speciale korps invoeren om illegale praktijken op universiteiten tegen te gaan. Voor zijn partij Nea Dimokratia is het handhaven van de openbare veiligheid al sinds de verkiezingscampagne een belangrijk speerpunt.

In augustus 2019 was het afschaffen van de wet op ‘universiteitsasiel’ één van de eerste acties van de nieuw aangetreden regering van Mitsotakis. In deze wet was vastgelegd dat Griekse universiteiten verboden terrein zijn voor de politie.

Nea Dimokratia meende dat wet over zijn houdbaarheidsdatum was, omdat hij ‘gekaapt werd door criminele elementen’. Omdat de universiteiten grotendeels verboden terrein zijn voor de politie, zijn campussen vrijplaatsen geworden voor anarchisten, krakers en drugsdealers.

Studentenopstand 1973

De wet op ‘universiteitsasiel’ was een erfenis van de studentenopstand van 17 november 1973 die leidde tot de val van het dictatoriale kolonelsregime. De opstand werd met grof geweld de kop ingedrukt: bij de Polytechnische Universiteit reed een tank door de poort, waarbij zeker 24 doden vielen.

In 1982 werd een wet ingesteld die de politie grotendeels buiten de universiteit moest houden. Deze wet werd diverse keren ingetrokken en weer hersteld door verschillende regeringen. Hij werd voor het laatst hersteld in 2017, onder de linkse regering van premier Alexis Tsipras.


Mikis Theodorakis wordt begraven op Kreta

5 september 2021
Op de Acropolis hangt de vlag halfstok voor Mikis Theodorakis

Mikis Theodorakis wordt op 9 september begraven op Kreta. De beroemde componist en politiek activist overleed deze week op 96 jarige leeftijd.

Na het overlijden van Theodorakis ontstond een familieconflict over de plaats waar hij begraven moest worden. Zijn dochter had gezegd dat hij zou worden begraven in het dorp Vrahati, in de buurt van Korinthe, waar hij een vakantiehuis had. Maar zijn zoon zei dat de familie de wensen van Theodorakis zou respecteren.

Theodorakis schreef in 2013 een brief aan de burgemeester van Chania waarin hij uiting gaf aan zijn wens om begraven te worden op de begraafplaats van Galatas, ten westen van Chania, waar zijn vader vandaan kwam. “Mijn familie keurt mijn wens niet goed, maar de wet erkent ieders recht om te beslissen over de verwijdering van hun lichaam.”

‘Ik wil deze wereld als communist verlaten.’

Theodorakis zal vanaf morgen opgebaard worden in de kathedraal van Athene. Daar kan het publiek tot woensdag afscheid nemen. In de middag van 8 september wordt een ‘afscheidsceremonie’ gehouden, waarna het lichaam van Theodorakis naar Kreta wordt gevlogen. De begrafenis is een dag later, het tijdstip is nog niet bekend.

De gang van zaken rond de uitvaart van Theodorakis werd bekend gemaakt door de communistische partij (KKE), waarmee hij een tumultueuze relatie had. Hij verliet de partij aan het einde van de jaren zestig, om eind jaren zeventig weer toe te treden. Van 1990 tot 1992 was hij minister bij de conservatieve partij Nea Dimokratia, in de regering van Konstantinos Mitsotakis.

In oktober 2020 schreef Theodorakis een brief aan de secretaris-generaal van de KKE, Dimitris Koutsoumbas, waarin hij hem het regelen van zijn begrafenis toevertrouwde.

“Nu, aan het einde van mijn leven, op het moment dat ik de balans opmaak, worden details uit mijn hoofd gewist en blijven de ‘Grote Dingen’ over. Dus ik zie dat ik mijn meest cruciale, krachtige en volwassen jaren heb doorgebracht onder de vlag van de KKE. Om deze reden wil ik als communist deze wereld verlaten”, schreef Theodorakis.


Reacties op overlijden Mikis Theodorakis

2 september 2021

“Vandaag hebben we een deel van de ziel van Griekenland verloren. Mikis Theodorakis, Mikis de leraar, de intellectueel, de radicaal, onze Mikis is weg”, zei Minister van Cultuur Lina Mendoni in een reactie op de dood van Mikis Theodorakis. De Griekse componist en politiek activist overleed vandaag op 96-jarige leeftijd in zijn huis in Athene.

President Katerina Sakellaropoulou noemde Theodorakis een ‘pan-Helleense figuur’ en ‘een universele artiest, een onschatbare aanwinst van onze muziekcultuur.’ “Hij kreeg een rijk en vruchtbaar leven dat hij met passie leefde, een leven gewijd aan muziek, kunst, ons land en zijn mensen, gewijd aan de ideeën van vrijheid, gerechtigheid, gelijkheid en sociale solidariteit.”

“Zijn stem werd tot zwijgen gebracht en met hem werd het hele Hellenisme tot zwijgen gebracht”, zei premier Kyriakos Mitsotakis. “Zoals ook werd geschreven over dichter Kostis Palamas: we waren vergeten dat hij sterfelijk was. Maar hij laat een erfenis na van zijn liedjes, politieke acties, maar ook zijn nationale bijdrage in benarde tijden.”

“Ik had de eer hem vele jaren te kennen en ik heb hem recent nog bezocht. Zijn advies is altijd waardevol voor mij geweest, vooral als het ging om de eenheid van ons volk en het doorbreken van scheidslijnen”, aldus Mitsotakis.

“Mikis gaf licht aan onze ziel”

Volgens oppositieleider Alexis Tsipras was Theodorakis ‘onovertroffen’ en iemand ‘die licht aan onze ziel gaf’. “Hij markeerde met zijn werk het leven en de koers van degenen die de weg van democratie en sociale rechtvaardigheid kozen. We nemen afscheid met de zekerheid dat wat hij achterlaat onuitwisbaar is. In de harten van onze mensen, de identiteit van het land, het culturele erfgoed van de wereld”, zei Tsipras.

“Met diep verdriet en een staande ovatie nemen we vandaag afscheid van Mikis Theodorakis…Het gevoel, de geest, de herinnering en de ervaring van de mensen die het moeilijk hebben is de bron van zijn inspiratie”, schrijft de Griekse communistische partij (KKE) in een reactie. “We zullen blijven bewegen met de muziek van Mikis tot de klokken van de sociale bevrijding klinken.”

“Mikis Theodorakis is onsterfelijk”

‘Vrijheid, muziek en politiek: voor Mikis Theodorakis waren deze drie woorden onlosmakelijk verbonden met Parijs en Frankrijk. Mikis Theodorakis is onsterfelijk”, schrijft het Franse Instituut in Athene in een verklaring. Frankrijk was sinds de jaren ’50 het tweede huis van Theodorakis en het land bood hem een ​​toevluchtsoord tijdens de Griekse dictatuur.

De Ierse president Michael D. Higgins zei dat de dood van Mikis Theodorakis ‘een groot verlies betekent voor Griekenland en voor iedereen die van zijn land houdt’. “Theodorakis zal niet alleen herinnerd worden als een van de beste componisten van Griekenland, wiens muziek over de hele wereld reisde, maar ook vanwege zijn rol in het beschermen van de Griekse democratie tijdens het militaire bewind in zijn land.”

“Zijn briljante muziekcomposities, wereldwijd erkend, zullen voor altijd worden geïdentificeerd met het hellenisme, terwijl ze ons ook herinneren aan zijn niet-aflatende strijd voor democratie, vrijheid en rechtvaardigheid”, liet de aartsbisschop Elpidophoros van Amerika weten via Twitter. “Moge je rusten in vrede, Mikis Theodorakis.”

Drie dagen nationale rouw en publiek afscheid

In Griekenland zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Op alle openbare gebouwen hangen de vlaggen hangen halfstok en alle openbare feestelijke evenementen worden uitgesteld. Toen het nieuws over het overlijden van Theodorakis bekend werd, hield het Griekse parlement een minuut stilte.

Het publiek kan op 7, 8 en 9 september afscheid nemen van Theodorakis in de kathedraal van Athene, waar de componist wordt opgebaard. De uitvaart is op 9 september.


Mikis Theodorakis (96) overleden

2 september 2021

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

De Griekse componist en politiek activist Mikis Theodorakis is op 96-jarige leeftijd overleden in zijn huis in de wijk Makryanni in Athene. Hij kampte al een tijd met een zwakke gezondheid en werd de afgelopen jaren meerdere keren opgenomen in een ziekenhuis met hartklachten.

 In Griekenland zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Op alle openbare gebouwen hangen de vlaggen hangen halfstok en alle openbare feestelijke evenementen worden uitgesteld. Het publiek kan op 7, 8 en 9 september afscheid nemen van Theodorakis in de kathedraal van Athene, waar de componist wordt opgebaard. De uitvaart is op 9 september.

Muziek en politiek

Mikis Theodorakis werd op 29 juli 1925 geboren op Chios. Hij studeerde aan het conservatorium in Athene waar hij in 1950 afstudeerde en vertrok daarna naar Parijs om daar aan het conservatorium muziekanalyse te studeren. Behalve muziek speelde ook politiek een belangrijke rol in het leven van Theodorakis.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Theodorakis actief in het verzet. Tijdens de Griekse Burgeroorlog (1946-49) werd hij – als communistische tegenstander van het regime – gearresteerd, verbannen naar het eiland Ikaria en vervolgens gedeporteerd naar het eiland Makronisos waar hij werd gemarteld en tweemaal levend werd begraven.

Onder het kolonelsregime (1967 – 1974) was de muziek van Theodorakis verboden. De componist zelf werd gearresteerd en in 1970 verbannen. Tijdens zijn verbanning bleef hij een onvermoeid voorvechter van de strijd tegen de junta.

Na de val van het kolonelsregime in 1974 keerde Theodorakis terug naar Griekenland en werd hij actief in de politiek. Hij zat twee periodes (1981–1986 en 1989–1993) in het Griekse parlement. Van 1990 tot 1992 was hij minister in de regering van Konstantinos Mitsotakis. Ondanks zijn hoge leeftijd en zwakke gezondheid probeerde Theodorakis politiek actief te blijven. In februari 2018 was hij een van de sprekers op een groot ‘Macedonië is Grieks’-protest in Athene.

Zorba de Griek

In het buitenland is hij vooral bekend als componist van de muziek voor de films ‘Zorba de Griek’ (1964) en ‘Serpico’ (1973). In Griekenland is de muziek van Theodorakis nationaal cultuurgoed. Hij componeerde ook de Mauthausen-trilogie, dat wordt omschreven als het ‘mooiste muzikale stuk dat werd geschreven over de Holocaust’.

Theodorakis schreef meer dan 1000 nummers, die niet alleen door Griekse zangers werden vertolkt. Zijn liedjes werden ook uitgevoerd door bekende internationale artiesten, zoals The Beatles, Shirley Bassey en Edith Piaf.

Hij componeerde de partituren voor films als ‘Z’ (1969), die de BAFTA-prijs voor originele muziek won en ‘Phaedra’ (1962). Voor de muziek van ‘Serpico’ (1973) werd Theodorakis in 1975 genomineerd voor een Grammy Award. In 1966 won hij een Grammy voor zijn muziek in ‘Zorba the Greek’.

Ter ere van zijn 96e verjaardag werd deze zomer de speciale tentoonstelling ‘My Galaxy’ samengesteld. Op de expositie zijn voor het eerst originele documenten uit het Theodorakis-archief te zien, omlijst door zeldzaam audiovisueel materiaal.


Premier Mitsotakis herschikt Griekse regering

31 augustus 2021

Premier Kyriakos Mitsotakis heeft zijn ministersploeg op tien posities gewijzigd. De nieuwe regering is vandaag geïnstalleerd.

Op drie ministeries komt de leiding in handen van een nieuw bewindspersoon. De herschikking vindt plaats in de nasleep van de verwoestende bosbranden in augustus, waarin de publieke woede zich richtte op de regering van Mitsotakis

Het voornemen van Mitsotakis om een nieuwe start te maken met de herschikking van zijn kabinet, pakte anders uit. Oud-admiraal Evangelos Apostolakis bedankte voor de post van minister van Civiele bescherming en crisisbeheersing.

‘Bedrogen door Mitsotakis’

De voormalig voormalig chef van de strijdkrachten en minister van Defensie onder de linkse Syriza-regering was benoemd op het nieuw opgerichte ministerie, dat ook verantwoordelijk zal zijn voor de aanpak van natuurrampen zoals bosbranden.

Apostolakis wees zijn benoeming af en zei dat hij door Mitsotakis was ‘bedrogen’. De premier zou hem hebben verteld dat Syriza had ingestemd met de nieuwe functie, maar de oppositiepartij ontkende dat. De premier zei vervolgens dat Syriza wel groen licht had gegeven en noemde Apostolakis een ‘lafaard’ omdat hij boog voor de politieke druk van de oppositie.

In plaats van Apostolakis staat nu Panagiotis Theodorikakos aan het roer van het ministerie van Civiele bescherming en crisisbeheersing. Hij vervangt Michalis Chrysochoidis. Vice-minister van Burgerbescherming Nikos Hardalias is na de herschikking plaatsvervangend minister van Defensie.

Kritiek op benoeming Thanos Plevris

Thanos Plevris is de nieuwe minister van Volksgezondheid. Hij vervangt Vassilis Kikilias die de portefeuille Toerisme overneemt van Haris Theocharis. De benoeming van Plevris werd kritisch ontvangen. Er circuleren verschillende video’s op sociale media waarin hij de coronavaccins in twijfel trekt. Ook staat Plevris bekend om zijn anti-migratieretoriek.

Tot 2012 maakte Plevris deel uit van de extreemrechtse partij LAOS, waarna hij overstapte naar Nea Dimokratia. Hij pleitte voor het gebruik van dodelijk geweld als afschrikmiddel tegen illegale immigratie en wilde hij immigranten de toegang tot voedsel, water en gezondheidszorg ontzeggen.


Oud-politicus Akis Tsochatzopoulos (82) overleden

27 augustus 2021

Voormalig minister Akis Tsochatzopoulos is op 82-jarige leeftijd overleden in een privékliniek in Piraeus. Hij kampte al enkele jaren met gezondheidsproblemen.

Apostolos Tsochatzopoulos werd in 1939 geboren in Athene, maar groeide op in Thessaloniki nadat zijn familie in 1940 naar de noordelijke havenstad was verhuisd. Hij studeerde civiele techniek in München en werkte aan verschillende openbare bouwprojecten in Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Italië, voordat hij in 1975 terugkeerde naar Griekenland.

PASOK

Tsochatzopoulos was een van de oprichters van PASOK en een naaste medewerker van Andreas Papandreou. In april 2011 werd hij uit de partij gezet vanwege een omkoopschandaal waarbij hij betrokken was. Tussen 1981 en 2004 bekleedde Tsochatsopoulos zeven verschillende ministerposten. Hij was minister van Defensie tussen 1996 en 2001.

In 1996 was Tsochatzopoulos een van de kandidaten voor de functie van premier na het aftreden van Papandreou, maar hij verloor van Costas Simitis.

20 jaar gevangenisstraf

In oktober 2012 werd Tsochatsopoulos veroordeeld tot een gevangenisstraf van 20 jaar vanwege zijn rol in een groot omkoopschandaal. Als minister van Defensie had hij voor 55 miljoen euro aan steekpenningen aangenomen voor het verlenen van opdrachten, zoals de koop van Duitse onderzeeërs en Russische raketten.

Ook zijn vrouw Vicky Stamati en 17 medeplichtigen kregen een celstraf. Tsochatsopoulos werd in 2018 vrijgelaten vanwege gezondheidsredenen.


Lekkage in zaal van Parthenon Marbles

17 augustus 2021

links: het lekkende dak in de beeldengalerij in januari 2020 / rechts: een ventilator in het midden van de galerij in juli 2021 (foto’s: The Art Newspaper)

Al bijna 200 jaar laat Griekenland geen gelegenheid voorbij gaan om de teruggave van de Parthenon Marbles te eisen van de Britten. Vorige week diende zich weer een nieuwe aanleiding aan. Toen doken er in The Art Newspaper namelijk foto’s op van een lekkend dak in een van de zeven Griekse zalen van het British Museum, waar de marmeren sculpturen zijn gehuisvest.

Op een van de foto’s is een ventilator te zien die voor de Parthenon-sculpturen is geplaatst, mogelijk om de zaal te laten drogen. Ook publiceerde het Britse maandblad foto’s uit januari vorig jaar waarop sporen van lekkages in het museum te zien zijn. Volgens The Art Newspaper heeft een woordvoerster van het museum bevestigd dat er ‘wat water is binnengedrongen in een van de Griekse zalen’.

Vaker lekkages in het museum

De Griekse zalen waren voor het laatst open voor het publiek in december 2020, toen het museum de deuren moest sluiten vanwege een landelijke Covid-19 lockdown. Ze zouden eind juli weer opengaan, maar dit werd teruggedraaid nadat zware regenval op 25 juli overstromingen veroorzaakte in het centrum van Londen en leidde tot waterlekkage in het museum.

Het is niet de eerste keer dat water in de galerijen een probleem vormt. In 2018 gingen beelden rond van water dat in de zaal druppelde waarin de fries en sculpturen van het Parthenon zich bevinden. De Griekse minister van Cultuur eiste toen dat de marmeren sculpturen teruggeven zouden worden aan Griekenland.

De Griekse Cultuurminister Lina Mendoni heeft nu opnieuw gesteld dat de Parthenon Marbles moeten terugkeren naar hun thuisland. “Dit is niet de eerste keer dat foto’s zijn gepubliceerd waaruit blijkt dat de voorwaarden voor het tentoonstellen van de Parthenon-sculpturen in het British Museum niet alleen ongepast, maar ook gevaarlijk zijn”, zei ze tegen The Art Newspaper.

Kunstroof door Lord Elgin

De Parthenon Marbles belandden door de Britse lord Elgin in Londen. In 1801 verwijderde hij marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. Vijftien jaar later verkocht Elgin de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.

Griekenland probeert al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 de sculpturen terug te halen naar Athene. Het British Museum heeft de oproep om de beelden terug te geven steeds verworpen, onder het mom dat lord Elgin ze heeft verworven door een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk, dat toen heerste over Griekenland.

De Grieken willen de 2500 jaar oude marmeren beelden tentoonstellen in het Acropolis Museum in Athene, waar ook de andere originele friezen van het Parthenon te zien zijn.


Twitter schorst partijleider Elliniki Lysi

15 augustus 2021

Twitter heeft het account van Kyriakos Velopoulos, leider van de politieke partij Elliniki Lysi (‘Griekse oplossing’), opgeschort wegens het schenden van de gebruiksvoorwaarden.

Volgens de partij heeft het account van Velopoulos een ban gekregen vanwege ‘de recente onthullingen over windturbines en fraude rond de hernieuwbare energiebronnen, branden, illegale immigranten’ en ‘onze constante verwijzing naar problemen die het systeem ijverig probeert te verbergen.’

Op internet wordt de complottheorie verspreid dat de recente bosbranden in Griekenland zijn aangestoken door zakenmensen die windturbines willen bouwen op de verbrande grond. Maar volgens een uitspraak van de Griekse Raad van State is het gewoon toegestaan om hernieuwbare energiebronnen te bouwen in beboste gebieden – dus zonder dat daarvoor eerst bos te verbranden.

Elliniki Lysi is een nationaal-conservatieve politieke partij die in 2016 werd opgericht door de niet onomstreden tv-persoonlijkheid Kyriakos Velopoulos, die eerder namens de rechts-nationalistische LAOS in het parlement zat. Bij de verkiezingen van 2019 haalde de partij ongeveer 4 procent van de stemmen, wat goed was voor 10 zetels in het Griekse parlement.


“Wat ik zag was geen vuur, maar een orkaan”

14 augustus 2021

Dagenlang woedden er verwoestende branden op Evia. De brandweer blijkt niet berekend op tientallen branden tegelijk. In bedreigde dorpen moeten inwoners halsoverkop hun huis verlaten.

“De boodschap van de overheid was: weet dat niemand u zal helpen. U krijgt niet één brandweerwagen”, zegt Giannis Mastrojianni, die het advies kreeg met zijn familie het dorp Kamatriades te verlaten. Maar Giannis blijft: “Wij geven ons dorp nooit op. We beschermen dat met ons leven.”