Griekenland herdenkt Pontische genocide

19 mei 2022

De Griekse president Katerina Sakellaropoulou heeft vandaag in een officiële verklaring stilgestaan bij de Pontische genocide. Ze zei dat ‘de internationale gemeenschap een duidelijke verplichting heeft om historische kennis te beschermen door deze gewetenloze misdaad te erkennen’.

“Vooral de herdenkingsdag van vandaag, op een moment dat autoritair revisionisme een directe bedreiging vormt voor de mondiale stabiliteit, dient als een afschrikmiddel zodat we dergelijke wreedheden nooit meer zullen meemaken”, zei Sakellaropoulou.

De verklaringen van de Griekse president en andere politici, waaronder premier Mitsotakis, minister van Buitenlandse Zaken Dendias en oppositieleider Tsipras, zorgden voor een woedende reactie uit Ankara.

Etnische zuivering

Ieder jaar staat Griekenland op 19 mei stil bij de Pontische genocide: een etnische zuivering in het Ottomaanse Rijk waarbij zeker 350.000 Pontische Grieken tussen 1914 en 1922 werden gedood. Op deze dag dragen de Evzones, het keurkorps van ceremoniële wachters van de Griekse president, het traditionele zwarte Pontische uniform als eerbetoon.

Pontiërs zijn Grieken die zich in de 8e eeuw voor Christus vestigden in het gebied rond de Zwarte Zee, het uiterste noorden van het huidige Turkije. Ze noemden de streek Pontus, wat ‘zee’ betekent in het Oudgrieks. In de eeuwen daarna werden ook Pontische gemeenschappen gevestigd in Georgië, Rusland, Oekraïne en Kazachstan. Ze zijn christelijk en spreken dezelfde taal: het Pontisch, dat erg lijkt op Oudgrieks.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het Ottomaanse Rijk een bondgenoot van Duitsland waardoor het in oorlog raakte met Rusland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De Grieken stonden aan de kant van de geallieerden. In 1914 werden de eerste Pontische Grieken opgepakt, vermoord of naar concentratiekampen gebracht door het Turkse leger. Naar schatting zijn 350.000 – 1.000.000 Pontiërs omgekomen in de periode tussen 1914 en 1922.

Genocide erkend door drie landen

In 1994 werd in Griekenland een wet aangenomen die de moord op Pontische Grieken als genocide erkent. Behalve Griekenland hebben slechts twee andere landen (Cyprus en Zweden) de Pontische genocide erkend.

Turkije ontkent de genocide formeel en verzet zich tegen internationale erkenning ervan. In Turkije is 19 mei zelfs een nationale feestdag, waarbij de Turken de ‘verdrijving van de vijand’ vieren en Atatürk eren.


Studenten betogen tegen campuspolitie

14 mei 2022

Studenten hebben gistermiddag een protestmars gehouden in het centrum van Athene om te demonstreren tegen de komst van campuspolitie. Ze droegen spandoeken met de tekst ‘universiteitspolitie zal onze scholen niet binnenkomen’ met zich mee.

Het protest volgt op een uitspraak van de Raad van State, de hoogste administratieve rechtbank van Griekenland, met betrekking tot de campuspolitie.

De Raad oordeelde dat de wetgeving voor de oprichting van het nieuwe politiekorps – dat permanent aanwezig is op universiteitscampussen – niet in strijd is met de academische vrijheid of de zelfbesturende juridische status van de universiteiten.

De instelling van een universitaire politie is noodzakelijk voor het algemeen belang, en voor de bescherming van de openbare orde en veiligheid in het bijzonder, oordeelde de Raad van State.

Volgens de studenten is het invoeren van campuspolitie een vorm van repressie. Ook linkse oppositiepartijen zien niets in de aanwezigheid van het nieuwe politiekorps op universiteitsterreinen.

Op 17 mei zullen 400 nieuw aangeworven speciale agenten hun opleiding afronden. Ze hebben dan een training van vier maanden op de politieacademie in Komotini achter de rug en kunnen worden gestationeerd op universiteitscampussen.

Openbare veiligheid

Premier Kyriakos Mitsotakis voert het speciale korps in om illegale praktijken op universiteiten tegen te gaan. In augustus 2019 was het afschaffen van de wet op ‘universiteitsasiel’ één van de eerste acties van de nieuw aangetreden regering Mitsotakis. In deze wet was vastgelegd dat Griekse universiteiten verboden terrein zijn voor de politie.

Nea Dimokratia meende dat die wet over zijn houdbaarheidsdatum was, omdat hij ‘gekaapt werd door criminele elementen’. Omdat de universiteiten grotendeels verboden terrein zijn voor de politie, zijn campussen vrijplaatsen geworden voor anarchisten, krakers en drugsdealers.

Studentenopstand 1973

De wet op ‘universiteitsasiel’ was een erfenis van de studentenopstand van 17 november 1973 die leidde tot de val van het dictatoriale kolonelsregime. De opstand werd met grof geweld de kop ingedrukt: bij de Polytechnische Universiteit reed een tank door de poort, waarbij zeker 24 doden vielen.

In 1982 werd een wet ingesteld die de politie grotendeels buiten de universiteit moest houden. Deze wet werd diverse keren ingetrokken en weer hersteld door verschillende regeringen. Hij werd voor het laatst hersteld in 2017, onder de linkse regering van premier Alexis Tsipras.


Protest tegen Grieks-Amerikaans defensieverdrag

12 mei 2022

De Griekse Communistische Partij (KKE) heeft vandaag twee spandoeken uitgerold op een van de vestingmuren van de Acropolis om te protesteren tegen de reactie van het Westen op de oorlog in Oekraïne.

De tekst op de spandoeken, die is geschreven in het Grieks en het Engels luidt: “Nee tegen oorlog. Nee tegen betrokkenheid. Nee tegen de basis van de dood.” De Communistische Partij noemt Amerikaanse militaire bases ‘bases van de dood’.

In de havenstad Patras voerden leden van KKE een soortgelijke actie uit. Zij hingen een spandoek op een golfbreker in de oude haven met de tekst “Nee tegen de Grieks-Amerikaanse overeenkomst voor de bases. NAVO ga weg. Geen betrokkenheid van het land bij de oorlog.”

De protestacties van de KKE vallen samen met de ratificatie van de Grieks-Amerikaanse overeenkomst over wederzijdse defensiesamenwerking (MDCA), later op de dag in het Griekse parlement. In dat verdrag staat dat het Amerikaanse leger voor onbepaalde tijd toegang heeft tot drie bases op het Griekse vasteland (Volos, Alexandroupoli en Litochoro) en marinebasis Souda Bay op Kreta.

Betrouwbare vrienden

“Ons land wordt de belangrijkste partner en gesprekspartner van de Verenigde Staten in de bredere regio”, zei premier Kyriakos Mitsotakis. Volgens Mitsotakis heeft de overeenkomst niet alleen gevolgen voor defensie en diplomatie, maar vooral voor de economie en de energiesector. Griekenland is daarbij een ‘cruciaal knooppunt op de energiekaart’, zei hij.

“Zogenaamde neutraliteit verandert in gevaarlijke eenzaamheid. Het zogenaamde ‘zelfstandige’ beleid leidt tot afhankelijkheid in situaties die door anderen zijn gecreëerd. We staan ​​achter de alliantie van het Westen”, zei Mitsotakis. De reactie van Griekenland op de oorlog in Oekraïne in lijn is met deze filosofie, voegde hij daaraan toe.

“Onze principiële standpunten zijn in lijn met onze nationale belangen”, zei de premier. “Onze aanwezigheid in allianties is sterk. Wij zijn vrienden waarop kan worden gerekend om, indien nodig, steun te hebben waarop kan worden gerekend.”

‘Amerikaanse satelliet’

Oppositiepartij Syriza verzette zich tegen de overeenkomst en voerde aan dat deze Athene onvoldoende veiligheidsgaranties bood. Ook beschuldigde partijleider Alexis Tsipras de regering ervan de noordelijke haven van Alexandroupoli af te staan aan de VS ​​tijdens de oorlog in Oekraïne zonder daar iets voor terug te krijgen.

Tsipras zei dat Griekenland wordt gereduceerd tot een ‘Amerikaanse satelliet’ op een moment dat Washington klaar lijkt om Turkije te belonen met nieuwe wapens en militaire uitrusting.

Maar minister van Buitenlandse Zaken Nikos Dendias zei in het parlement dat de allianties de sleutel zijn tot de defensiestrategie van het land. “We hebben niet de luxe om onvoorzichtig te zijn. Ik zou willen dat we Luxemburg waren, wat betreft nationale veiligheidskwesties. Maar dat zijn we niet”, aldus Dendias.


KINAL wordt weer PASOK

9 mei 2022

De naam PASOK keert terug, net als het bekende ‘zon’-logo. Meer dan 170.000 leden van de centrumlinkse fusiepartij KINAL stemden gisteren voor een nieuwe naam: KINAL-PASOK.

KINAL (Kinima Allagis/Beweging voor Verandering) werd in maart 2018 opgericht als een politieke alliantie van PASOK en de kleine centrumlinkse partijen To Potami en DIMAR, die inmiddels weer uit de alliantie zijn gestapt. Partijleider was Fofi Gennimata, die in oktober vorig jaar overleed. Europarlementariër Nikos Androulakis werd in december verkozen tot nieuwe leider.

“De mensen hebben besloten: ons symbool, de zon, is terug – samen met de herinneringen aan een historische partij die geïdentificeerd wordt met de strijd van (Griekse) mensen voor democratie, sociale rechtvaardigheid en nationale waardigheid”, zei Androulakis.

De naamsverandering betekent een terugkeer naar de politieke erfenis van de ooit dominante Pan-Helleense Socialistische Beweging PASOK. Die partij werd in 1974 opgericht door Andreas Papandreou en was tussen de verkiezingen van 1977 en 2012 een van de grootste linkse partijen in de Griekse politiek. PASOK verloor veel van zijn steun onder de bevolking als gevolg van de Griekse schuldencrisis.

Aan het begin van de crisis in 2009, was PASOK de regerende partij met George Papandreou als premier, maar zijn populariteit nam snel af. Eind 2011 stapte hij op als premier en begin 2012 ook als partijleider van PASOK. In 2015 kondigde Papandreou de oprichting van een nieuwe politieke partij aan, de ‘Beweging voor Verandering’.


Persvrijheid Griekenland laagste van Europa

3 mei 2022

Griekenland heeft een flinke duikeling gemaakt op de ranglijst van persvrijheid die jaarlijks wordt opgesteld door Reporters Zonder Grenzen (RSF).

Griekenland daalde van de 70e naar de 108e plek op de jaarlijkse index en heeft Bulgarije (91e) vervangen op de laatste plaats in Europa.

De RSF wijst in het rapport naar de onopgeloste moord op journalist Giorgos Karaivaz, de vervolging van onderzoeksjournalisten die schandalen onthullen (Vaxevanis, Papadakou) en het volgen van journalisten via de nationale inlichtingendienst en spyware (Koukakis).

Ook de overheidsfinanciering van media met publiek geld (de Petsas-lijst) en de invoeren van draconische wetten tegen journalisten worden in het rapport genoemd. Regeringsgezinde media krijgen financiële steun door de toewijzing van advertentiebudgetten van de Griekse overheid. In november vorig jaar werd in Griekenland een wet aangenomen die het verspreiden van nepnieuws strafbaar maakt.

Opmerkelijk is dat het landelijke persbureau AMNA in zijn bericht over de index wel spreekt over de slechte persvrijheid in Rusland en China, maar geen woord wijdt aan de situatie in Griekenland.

Reporters Zonder Grenzen kijkt ieder jaar naar hoe politiek, economisch en juridisch onafhankelijk en hoe veilig journalisten zijn.


Vredesboodschap voor Oekraïne

1 mei 2022

Het Syntagmaplein in het centrum van Athene is ter gelegenheid van de 1 Mei-viering versierd met 13.600 bloemen. De roze bloemen vormen een boodschap van vrede voor de oorlog in Oekraïne.

“Deze moeilijke lente, op deze trieste Dag van de Arbeid, verenigen we onze gebeden met de 13.600 bloemen – die op het Syntagmaplein het wereldwijde symbool van vrede vormen – in een oproep om deze meedogenloze oorlog binnenkort te beëindigen”, schrijft burgemeester Kostas Bakoyannis in een post op Facebook.


Luchthaven Mykonos vernoemd naar Griekse heldin

26 april 2022

De luchthaven op Mykonos wordt omgedoopt in ‘Manto Mavrogenous’ als eerbetoon aan de heldin uit de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog. Dat heeft het Griekse ministerie van Transport bekend gemaakt.

De gemeente Mykonos had een verzoek ingediend om de luchthaven van het eiland de nieuwe naam te geven ter gelegenheid van de 200ste verjaardag na het begin van de Griekse Onafhankelijkheidsstrijd.

“Manto Mavrogenous was een grote heldin tijdens de Griekse revolutie. Om vele redenen heeft de geschiedenis haar in de schaduw gehouden, haar grote bijdrage werd onderschat en stil gehouden”, aldus de gemeente in een verklaring.

“Het is een klein gebaar om haar naam te verbinden aan de luchthaven van Mykonos, maar het is een gebaar dat vandaag de dag een grote symboliek heeft. Voor de positie van vrouwen, de rol van individuele verantwoordelijkheid en de bijdrage aan maatschappelijke organisaties die vechten voor hun waarden.”

De ‘nieuwe Jeanne d’Arc’

Manto Mavrogenous werd in 1796 geboren in het Italiaanse Triëst. Ze was het vijfde kind van Nikolaos Mavrogenis, een koopman van goede familie, en de Mykonische edelvrouw Zacharati Hatzi Bati.

Manto Mavrogenous

Manto staat in Triëst bekend als de ‘Bella Greca’, de mooie Griekse vrouw. Ze studeert oude Griekse filosofie en geschiedenis en spreekt vloeiend Frans, Italiaans en Turks. In 1809 verhuist ze met haar familie naar Paros, na de moord op haar vader in 1818 gaat Manto met haar moeder naar Tinos.

Als in 1821 de Griekse Revolutie begint, vertrekt ze onmiddellijk naar Mykonos waar ze de lokale bevolking aanspoort tot een opstand tegen de Ottomaanse heersers. Ze gebruikt haar eigen geld om twee schepen te bewapenen en geeft enorme bedragen uit aan de oorlog.

Nadat ze haar sieraden heeft verpand, rekruteert ze 200 mannen en leidt ze het verweer van Mykonos tegen Algerijnse piraten in oktober 1822. Uit verslagen van Europese reizigers en philhellenes weten we dat Manto persoonlijk heeft deelgenomen aan vele veldslagen. In Europa werd Mavrogenous door velen gezien als de nieuwe Jeanne d’Arc.

Na de oorlog kent Ioannis Kapodistrias haar de rang van luitenant-generaal toe. Uiteindelijk overlijdt Manto Mavrogenous in 1848 op Paros, alleen en berooid.


Lees meer in het speciale Parakalo Dossier: 200 Jaar Griekse Onafhankelijkheidsoorlog (1821 – 2021)



Vrouw doodgeschoten tijdens oversteek vanuit Turkije

17 april 2022

Aan de Grieks-Turkse grens is een vrouw gedood door geweervuur toen ze met een groep andere migranten de grensrivier Evros wilde oversteken. Volgens de Griekse politie werd ze in haar rug geschoten.

De Griekse politie surveilleerde gisteravond in het gebied waar de rivier versmalt tot ongeveer 60 tot 70 meter breed en waar veel migranten de grens proberen over te steken. Volgens persbureau AP zagen de agenten iets voor 21.00 uur een groep migranten aan Turkse kant.

Toen elf mensen aan boord gingen van een opblaasbare rubberboot, richtten de Griekse agenten hun zaklampen op de boot en riepen ze: “Politie. Ga terug.” Als reactie daarop zou aan Turkse zijde een ‘spervuur’ van schoten los zijn gebarsten.

“Toen de boot aan de Griekse kant aankwam, gingen vijf mensen van boord. Vier van hen bereikten zwemmend Griekenland, terwijl het lichaam van een vrouw in het water werd gevonden”, aldus de Griekse politie. Het is niet duidelijk wat er met de zes anderen is gebeurd.

Ook is het nog onduidelijk wie het schot loste waarmee de vrouw om het leven kwam. Uit autopsie bleek dat het slachtoffer met een klein kaliber wapen van dichtbij in de rug is geschoten.

De vier overlevenden – drie Pakistaanse mannen, waaronder één minderjarige, en een vrouw uit Eritrea – zijn ondervraagd door de politie. Zij verklaarden dat ze elk 2000 euro hadden betaald aan een mensensmokkelaarsbende in Istanbul voor hun transport naar Athene.


Muurschildering eert helden van Zakynthos

12 april 2022

(klik op een afbeelding voor een vergroting)

Een reusachtige muurschildering siert sinds kort de volledige zijgevel van het pand op Zakynthou-straat 36 in Patras. Het werk met de titel ‘Solidarity‘ is gemaakt door kunstenaar Kleomenis Kostopoulos (KLE), creatief directeur van de culturele organisatie Art in Progress uit Patras.

Het is een afbeelding van burgemeester Loukas Carrer en bisschop Dimitrios Chrysostomos, die tijdens de Tweede Wereldoorlog samen alle Joodse inwoners van het eiland Zakynthos uit de handen van de nazi’s hielden. Tussen de portretten van de mannen zijn twee handen te zien die elkaar stevig bij de polsen vastgrijpen.

De muurschildering is gemaakt in samenwerking met de non-profitorganisatie Artists4Israël en is onderdeel van het ‘Righteous Among the Nations’ Global Mural Project. Hiermee worden niet-joden geëerd die door Yad Vashem zijn erkend voor het redden van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het ‘wonder van Zakynthos’

Loukas Carrer en bisschop Chrysostomos

In december 1943 eisten de Duitse bezetters dat de burgemeester van Zakynthos, Loukas Carrer, en bisschop Chrysostomos alle Joden van het eiland binnen 72 uur zouden uitleveren, met als doel ze af te voeren naar concentratiekampen.

Burgemeester Carrer weigerde ook maar één persoon uit te leveren aan de bezetters. Met de hulp van de bisschop werden alle 275 Joden op veilige plaatsen ondergebracht. Hoewel alle inwoners er van wisten, vertelde niemand iets aan de Duitsers. Toen de deadline verstreek, overhandigde Chrysostomos de lijst met namen aan de Duitsers. Het waren er twee: die van hemzelf en die van Carrer.

In 1978 kregen Carrer en Chrysostomos de Yad Vashem-onderscheiding voor hun heroïsche optreden tijdens de Tweede wereldoorlog. Zakynthos werd uitgeroepen tot ‘Eiland van de Rechtvaardigen’. Tegenwoordig wordt de heldhaftige daad van de twee mannen onderwezen op Israëlische scholen.

In 2017 werd het unieke verhaal van de Joden op Zakynthos verfilmd. Het docudrama ‘Life will smile’ toont de gebeurtenissen door de ogen van de toen 10-jarige Chaim Konstantini. Konstantini is ook de verteller in de film, hij overleed in 2018.


Persvrijheid Griekenland onder druk

30 maart 2022

De persvrijheid in Griekenland staat behoorlijk onder druk. Dat concludeert het Europese samenwerkingsproject Media Freedom Rapid Response (MFRR) in een rapport.

Voor het rapport ‘Controlling the Message: Challenges for Independent Reporting in Greece’ werd met ruim dertig belangrijke lokale belanghebbenden gesproken.

De moord op misdaadverslaggever Giorgos Karaivaz in april 2021 vormt volgens het MFRR een dieptepunt voor de persvrijheid in Griekenland. Ondanks beloften van de autoriteiten verloopt het onderzoek traag en ontbreekt het aan transparantie.

Ook het gebrek aan voortgang in het onderzoek naar doodsbedreigingen aan het adres van onderzoeksjournalist Kostas Vaxevanis, heeft geleid tot wantrouwen in het vermogen van de overheid om de journalisten te beschermen.

Regering ‘stuurt’ de boodschap

Pogingen van de rechts-conversatieve regering van premier Kyriakos Mitsotakis om ‘de boodschap te sturen’ en kritische en afwijkende stemmen te minimaliseren, zorgen voor minder persvrijheid en polarisering in de mediabranche.

Regeringsgezinde media krijgen financiële steun door de toewijzing van advertentiebudgetten van de Griekse overheid. In november vorig jaar werd in Griekenland een wet aangenomen die het verspreiden van nepnieuws strafbaar maakt.

Journalisten die berichten over het Griekse migratiebeleid, pushbacks en mensenrechtenschendingen aan de EU-grens krijgen volgens het rapport te maken met intimidatie, willekeurige arrestaties en tegenwerking. Bij protesten kunnen (foto)journalisten niet veilig hun werk doen. Ze worden regelmatig aangehouden, aangevallen of belemmerd door de politie.

Op de World Press Freedom Index 2021 staat Griekenland op de 70e plaats. Van alle EU-landen scoren op deze ranglijst alleen Malta (81), Hongarije (92) en Bulgarije (112) slechter dan Griekenland.

Laag vertrouwen media

Het vertrouwen in de media in Griekenland is ook erg laag. Uit een onderzoek dat vorig jaar werd uitgevoerd door de Duitse Friedrich Naumann Foundation, bleek dat acht op de tien Grieken geloven dat de media worden gecontroleerd door de regering of politieke partijen. Twee derde gelooft dat de Griekse media nepnieuws verspreiden.

Uit een recent onderzoek van het Griekse Eteron Instituut voor Onderzoek en Sociale Verandering bleek dat slechts 10,7 procent van de Grieken de media vertrouwt.