Premier Tsipras herschikt Griekse regering

15 februari 2019

Premier Alexis Tsipras heeft zijn ministersploeg op enkele posities gewijzigd. Zelf gaf hij zijn tijdelijke functie als minister van Buitenlandse Zaken op, die taak had Tsipras op zich genomen na het vertrek van Nikos Kotzias in oktober vorig jaar.

Giorgos Katrougalos wordt de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Sia Anagnostopoulou wordt onderminister op dat departement. Zij gaat zich bezighouden met Europese zaken, een functie die eerder werd vervuld door Katrougalos.

Thanos Moraitis is de nieuwe onderminister van Infrastructuur en Angelos Tolkas wordt verantwoordelijk voor Migratiezaken.

Eleftheria Hatzigeorgiou vervangt Katerina Notopoulou op het ministerie van Binnenlande Zaken als onderminister voor Macedonië-Thracië. Constantinos Barkas wordt onderminister van Sociale Zekerheid, hij neemt die functie over van Thanassis Iliopoulos.

Notopoulou en Iliopoulos doen mee bij de gemeenteraadsverkiezingen in mei en zijn kandidaat voor het burgemeesterschap van respectievelijk Thessaloniki en Athene.

De nieuwe regering wordt op 18 februari geïnstalleerd, in aanwezigheid van president Prokopis Pavlopoulos.


Voustis: Parlementair onderzoek naar branden Mati

13 februari 2019

Er moet een parlementair onderzoek komen naar de dodelijke bosbranden die afgelopen zomer woedden rond Mati. Dat heeft parlementsvoorzitter Nikos Voutsis voorgesteld.

Voutsis kwam met zijn voorstel enkele dagen nadat een onafhankelijke commissie van deskundigen een vernietigend rapport uitbracht over de manier waarop de Griekse overheid de afgelopen jaren handelde bij bosbranden.

Volgens Voutsis is het een goed idee om een onderzoekscommissie in te stellen die niet alleen de brand bij Mati van 23 juli 2018 onder de loep neemt, maar ook onderzoek doet naar vermeende gevallen van politieke corruptie en wanbeheer van staatsfondsen.

Grove fouten

Uit afzonderlijke rapporten van deskundigen bleek al snel dat er bij de aanpak van de branden van afgelopen zomer grove fouten zijn gemaakt. Volgens onderzoek van de Technische Universiteit van Kreta stuurde de politie zonder het te beseffen automobilisten recht op de branden af. Uit een ander onderzoek bleek dat er geen alarm werd geslagen en dat bewoners en toeristen werden overvallen door het vuur.

Vanwege illegale bebouwing en slechte stadsplanning ontstonden in Mati, waar de meeste dodelijke slachtoffers vielen, opstoppingen in de smalle straten die naar de kust leidden. Diverse nabestaanden hebben een rechtszaak aangespannen tegen de autoriteiten.

Ook klaagden inwoners van Mati dat het proces om verwoeste huizen en bedrijven te repareren of opnieuw op te bouwen door de Griekse regering wordt vertraagd. Een half jaar na de bosbranden was het nog altijd niet duidelijk welke subsidies inwoners krijgen om hun woningen op te knappen.

100 doden

Na de bosbranden diende minister van Burgerbescherming Nikos Toskas zijn ontslag in. Ook het hoofd van de Griekse civiele beschermingsdienst en de chefs van de brandweer en politie moesten opstappen in de nasleep van de ramp.

De bosbrand kostte uiteindelijk aan 100 mensen het leven.

 

 


Athene tekent voor Noord-Macedonië als NAVO-lid

8 februari 2019

Het Griekse parlement heeft uiteindelijk ingestemd met de toetreding van buurland Noord-Macedonië tot de NAVO. In de stemming keurden 153 parlementariërs het plan goed en 140 stemden tegen.

Griekenland wordt het eerste NAVO-land dat met het NAVO-lidmaatschap van Noord-Macedonië instemt. Eerder deze week tekende de Noord-Macedonische minister van Buitenlandse Zaken een toetredingsprotocol voor NAVO-lidmaatschap.

Vanwege een slepend conflict over de naam Macedonië blokkeerde Griekenland jarenlang de toetreding van het buur;land. Griekenland en Macedonië hadden sinds 1991 ruzie over de naam van de voormalige Joegoslavische deelstaat Macedonië. Volgens de Grieken impliceert de gekozen naam van het buurland een territoriale claim op hun noordelijke provincie met dezelfde naam en de bijbehorende historie. Om die reden verzette Athene zich ook al jaren tegen een mogelijk EU-lidmaatschap van het buurland.

Onlangs wijzigde de voormalige Joegoslavische republiek – ondanks felle protesten – zijn naam in Noord-Macedonië,Nu de jarenlange ruzie is bijgelegd, lijkt niets een  NAVO-lidmaatschap van het Balkanland nog in de weg te staan. De procedure is in gang gezet en waarschijnlijk kan Noord-Macedonië binnen een jaar toetreden tot het militaire bondgenootschap.

 De NAVO bestaat in april 70 jaar en telt nu 29 leden. Het bondgenootschap werd destijds uit vrees voor de Sovjet-Unie opgericht door de VS, Canada en tien West-Europese landen, inclusief Nederland.


Ankara zet prijs op hoofd van naar Griekenland gevluchte militairen

5 februari 2019

Turkije looft een grote som geld uit voor de uitlevering van de acht militairen die na de couppoging van juli 2016 naar Griekenland vluchtten. Dit werd bekend kort voordat de Griekse premier Alexis Tsipras in Ankara arriveerde voor een bezoek.

Het Turkse staatspersbureau Anadolou meldt dat de regering in totaal 5,6 miljoen euro op het hoofd van de acht officieren heeft gezet. Ook plaatste Turkije hen op de lijst van meest gezochte terroristen in de hoogste categorie. Volgens Turkije zijn de militairen lid van de Hizmet-beweging van Fetullah Gülen – door Ankara ook wel FETO (Fetullah Terroristische Organisatie) genoemd – en waren ze betrokken bij de staatsgreep. De militairen ontkennen dit.

Asiel in Griekenland

De acht militairen vluchtten in juli 2016 na de mislukte coup met een legerhelikopter naar Griekenland en vroegen daar politiek asiel aan. Hun verblijf in Griekenland is al langere tijd een twistpunt tussen beide landen. Turkije eist dat Griekenland de militairen uitlevert. Het Griekse hooggerechtshof heeft de verzoeken telkens afgewezen, omdat wordt gevreesd dat de militairen in Turkije geen eerlijk proces zullen krijgen en het risico lopen om gemarteld te worden. De beslissing van het hooggerechtshof is onherroepelijk.

Giorgos Koumoutsakos, die namens oppositiepartij Nea Dimokratia in het parlement zit en buitenlandse zaken in zijn pakket heeft, beschuldigde Turkije van ‘een nieuwe provocerende zet’ om ‘het bezoek van Tsiras te ondermijnen’. “Turkije looft een premie uit voor de uitlevering van de acht Turkse militairen, ongeacht de definitieve beslissingen van het onafhankelijke Griekse rechtssysteem dat hen asiel heeft verleend”, zei Koumoutsakos.

Bezoek Tsipras aan Turkije

Premier Tsipras brengt een tweedaags bezoek aan Turkije. Verwacht wordt dat de kwestie van de acht militairen ook aan bod al komen als hij de Turkse president Recep Tayyip Erdogan ontmoet. Morgen bezoekt Tsipras een orthodox seminarie op Halki, een eiland voor de kust van Istanbul. Hij is de eerste Griekse premier die dit doet. Het seminarie, dat orthodoxe kerkleiders opleidde, is sinds 1971 gesloten ondanks oproepen aan de Turkse regering om het te heropenen.

Update: President Erdogan heeft er bij Tsipras op aangedrongen de militairen terug naar Turkije te sturen. “Griekenland moet de voortvluchtige militairen op de juiste manier behandelen. Zij zijn verantwoordelijk voor de doden”, zei hij. Erdogan zei ook dat Griekenland geen’ veilige haven ‘voor terroristen mag worden.

Tsipras antwoordde dat ‘coupplegers niet welkom zijn in Griekenland’, maar dat ‘Griekenland de beslissingen van de rechterlijke macht moet respecteren’. De premier verwees daarmee naar het Griekse hof dat de uitlevering van de militairen aan Turkije afwijst en hen asiel verleent.


Museumdirecteur: ‘Parthenon Marbles zijn niet van Griekenland’

27 januari 2019

Griekenland is niet de rechtmatige eigenaar van de Parthenon Marbles en de sculpturen zullen niet worden teruggeven aan Athene. Dat heeft de directeur van het British Museum, Hartwig Fischer, gezegd in een interview met de Griekse krant Ta Nea.

“De curatoren van het British Museum voelen de verplichting om de collectie in zijn geheel te bewaren, zodat dingen die deel uitmaken van deze collectie dat ook blijven”, aldus Fischer. Het is volgens de museumdirecteur ook geen optie om de sculpturen voor onbepaalde tijd uit te lenen aan Athene. Artefacten worden alleen uitgeleend aan musea die erkennen dat de stukken eigendom zijn van het British Museum.

Fischer, sinds 2016 directeur van het British Museum, benadrukte dat de marmeren friezen van het Parthenon toebehoren aan zijn museum en zei dat ‘de geschiedenis van de sculpturen wordt verrijkt door het feit dat delen ervan worden tentoongesteld in Athene en Londen.’

“Ik kan zeker begrijpen dat de Grieken een speciale en gepassioneerde relatie hebben met dit deel van hun culturele erfgoed. En ik begrijp dat er een verlangen is om alle Parthenon-sculpturen in Athene te zien”, antwoordt Fischer op de vraag of hij denkt dat de Grieken gelijk hebben als ze de Parthenon Marbles terug willen. “Maar ik accepteer niet dat Griekenland de wettige eigenaar is. De objecten die deel uitmaken van de collectie van het British Museum behoren tot het fiduciaire eigendom van de curatoren van het museum.”

Kunstroof door Lord Elgin

De Parthenon Marbles zijn ook bekend als de Elgin Marbles, vernoemd naar de Britse Lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Ottomaanse overheersers. Vijftien jaar later verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.

Lord Elgin

Griekenland probeert de stukken al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Melina Mercouri maakte zich als Grieks minister van Cultuur (1981-1989 en 1993-1994) sterk voor een terugkeer. Sinds in 2009 het nieuwe Acropolis Museum werd geopend, heeft Athene de campagne opgevoerd. In het museum is een plaats gereserveerd voor de marmeren fragmenten die nu nog in Londen worden tentoongesteld. In 2014 huurde de toenmalige regering van premier Samaras een juridisch team in (met onder anderen advocaat Amal Clooney) om de Parthenon Marbles terug te halen, maar uiteindelijk werd afgezien van een rechtszaak.

Politiek draagvlak

Premier Alexis Tsipras kaartte vorig jaar de kwestie van de Parthenon Marbles aan tijdens zijn bezoek aan Teresa May. Hij bepleitte dat de friezen behoren tot het culturele werelderfgoed, maar dat ze thuishoren in Athene. In Groot-Brittannië lijkt er langzaam maar zeker een politiek draagvlak te ontstaan voor het teruggeven van de Parthenon Mables aan Griekenland. In 2016 dienden Britse parlementsleden een wetsvoorstel in om de Marbles na 200 jaar terug te geven. In 2017 pleitte een columnist van The Guardian voor het retourneren van de Parthenon Marbles als onderdeel van de Brexit.

Labour-leider Jeremy Corbyn beloofde vorig jaar zelfs de Parthenon Marbles terug te geven aan de Grieken als hij premier zou worden. “Zoals met alles wat is gestolen of is meegenomen uit bezette of koloniale gebieden – inclusief artefacten die in het verleden zijn geplunderd uit andere landen – zouden we met de Griekse regering constructieve gesprekken moeten voeren over het retourneren van de sculpturen”, aldus Corbyn.

“Ik denk dat dit de persoonlijke mening is van de heer Corbyn is. En dat is duidelijk niet het standpunt en de mening van de curatoren van het museum”, zei de directeur van het British Museum in het interview met Ta Nea over de belofte van Corbyn.

‘Bekrompen en cynische mentaliteit’

De Griekse minister van Cultuur noemde de opmerkingen van Fischer over het rechtmatige eigendom van marmeren friezen een teken van ‘een bekrompen en cynische bestuurlijke mentaliteit’. “Het is spijtig dit te horen van de directeur van het British Museum, die ook een bekende kunsthistoricus is”, zei Myrsini Zorba in een persverklaring.

“Griekenland is de geboorteplaats van de Parthenon Marbles, Athene is hun stad en de Acropolis en het Acropolis Museum hun natuurlijke plek”, voegde ze er aan toe.


Grieks parlement akkoord met nieuwe naam Macedonië

25 januari 2019

Het Griekse parlement heeft ingestemd met het controversiële Prespes-akkoord, over de naamsverandering van buurland Macedonië. Het akkoord werd aangenomen met 153 stemmen voor en 146 stemmen tegen.

Het parlement van Macedonië gaf twee weken geleden al groen licht voor de grondwetswijziging waarmee de naam van het land gewijzigd kan worden. Met de ratificatie van het Griekse parlement staat niets een naamwijziging meer in de weg. De voormalige Joegoslavische republiek Macedonië zal daarom voortaan als de Republiek Noord-Macedonië door het leven gaan.

Parlementsvoorzitter Nikos Voutsis noemde de stemming ‘historisch’. Volgens Voutsis was het verhitte debat dat aan de stemming voorafging en meer dan 38 uur duurde, de langste in de recente geschiedenis. Zelfs enkele van de lastigste debatten over de bailouts duurden niet zo lang, zei hij. Tijdens de stemming ontstond nog wat commotie toen een van parlementsleden van de extreemrechtse Gouden Dageraad ‘nee, tegen verraad’ riep toen hij zijn stem moest uitbrengen.

Conflict stamt uit 1991

In Griekenland is veel verzet tegen de nieuwe naam van het buurland, omdat daarin nog steeds de naam Macedonië voorkomt. Veel Grieken vinden dat die naam vanuit historisch oogpunt bij hun land hoort. Eerder deze maand stapte Defensieminister Panos Kammenos op uit onvrede over het Prespes-akkoord, waardoor de regeringscoalitie van premier Tsipras haar meerderheid in het parlement kwijtraakte.

De Grieken zijn het afgelopen jaar regelmatig massaal de straat opgegaan om te protesteren tegen de nieuwe naam van de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Ook gisteren en vandaag protesteerden er mensen bij het Griekse parlement.

Griekenland en Macedonië hebben al sinds 1991 ruzie over de naam van de voormalige Joegoslavische deelstaat Macedonië. Volgens de Grieken impliceert de gekozen naam van het buurland een territoriale claim op hun noordelijke provincie met dezelfde naam en de bijbehorende historie.

‘Enorme nationale schade’

Premier Alexis Tsipras sprak van een historische dag, waarop Griekenland een belangrijk deel van zijn geschiedenis beschermt: de erfenis van het oude Griekse Macedonië. “Vandaag schrijven we een nieuwe pagina voor de Balkan. De haat vanwege nationalisme, conflicten en ruzies maakt plaats voor vriendschap, vrede en samenwerking”,  laat hij weten in een verklaring op zijn officiële Twitter- en Facebookaccounts.

Tegenstanders van het het akkoord, waaronder oppositiepartij Nea Dimokratia (ND), zijn het daar niet mee eens. Partijleider Kyriakos Mitsotakis haalde fel uit: “Deze deal had nooit mogen worden ondertekend of naar het parlement moeten worden gebracht voor ratificatie. Het is een nationale nederlaag, een nationale blunder die een belediging is voor de waarheid en geschiedenis van ons land.”

“De Prespes-overeenkomst veroorzaakt enorme nationale schade, destabiliseert de regio en brengt zwarte wolken boven Griekenland”, zei Vassilis Kikilias, schaduwminister van Defensie namens NDin een tv-interview. “Er is geen akkoord dat problematischer, schadelijker voor onze nationale kwesties en meer beschamend is dan dit.”

Voormalig Defensieminister en leider van de rechtse partij Onafhankelijke Grieken (ANEL) Panos Kammenos zei dat hij zich verraden voelt door premier Tsipras, omdat deze ‘een onverklaarbare haast had om de kwestie-Macedonië af te ronden’. Volgens Kammenos zou pas na de Griekse verkiezingen – die gepland staan voor oktober – over de naamswijziging worden gestemd.


Griekenland verwijdert 2300 historische sites uit privatiseringsfonds

23 januari 2019

De Griekse overheid heeft ruim 2000 archeologische sites, monumenten en musea verwijderd van de lijst met staatseigendommen die worden overdragen aan het privatiseringsfonds. Het besluit volgt op een protest van de Griekse Vereniging van Archeologen, die vreest dat het erfgoed van het land in de uitverkoop gaat.

“De culturele activa zijn vrijgesteld”, liet minister van Cultuur Myrsini Zorba weten in een persverklaring, die het ministerieel besluit over de zaak aankondigde. “Er zijn 2330 staatsactiva die beschermd worden door een wet en we kunnen het nu laten rusten.” De volledige lijst van de activa werd gepubliceerd op de website van het minsiterie.

De verkoop van staatseigendommen was een belangrijke eis van de internationale geldschieters bij het verstrekken van de steunprogramma’s aan Griekenland.

In september 2018 droeg Griekenland meer dan 10.000 openbare eigendommen over aan het privatiseringsfonds HRADF, een holdingmaatschappij die eigendom is van de Griekse staat. Op die lijst stonden het paleis van Knossos op Kreta, de archeologische vindplaats Aigai (Vergina), de koninklijke tomben van Koning Philip II van Macedonië en de Akropolis van Sparta, de witte toren van Thessaloniki en het graf van Leonidas. Ook honderden monumenten uit de Byzantijnse en Ottomaanse tijd werden overgedragen aan het fonds.

De regering ontkende herhaaldelijk dat archeologische sites en monumenten kunnen worden verkocht, maar dat stelde de archeologen niet gerust. In oktober vorig jaar legden medewerkers van het Cultuurministerie die werken bij Griekse staatsmusea en archeologische sites uit protest voor 24 uur het werk neer. Door de staking waren de Acropolis en andere populaire Griekse sites en musea de hele dag gesloten.