‘Scheepskerkhof’ bij Fournoi telt bijna 60 wrakken

15 oktober 2018

Bij de Fournoi-eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee hebben archeologen sinds 2015 ten minste 58 scheepswrakken ontdekt. De wrakken dateren uit de klassieke periode (480-323 voor Christus) tot de eerste helft van de 20e eeuw. Veel van de schepen zijn beladen met antiquiteiten.

“De opwinding is moeilijk te beschrijven, het was gewoon ongelooflijk. We wisten dat we op iets waren gestuit dat de geschiedenisboeken zou veranderen”, zei onderwaterarcheoloog en mededirecteur van het Fournoi-onderzoeksproject Peter Campbell tegen persbureau Reuters.

“Ik zou het waarschijnlijk een van de belangrijkste archeologische vondsten van de eeuw noemen, omdat we nu een nieuw verhaal kunnen vertellen over de vaarroute die de oude plaatsen rond de Middellandse Zee met elkaar verbond”, aldus Campbell.   De meeste schepen zijn waarschijnlijk vergaan tijdens een plotselinge opstekende storm in de smalle doorgangen tussen de eilanden, waardoor de kapitein de controle verloor.

In 2015 ontdekten Griekse en Amerikaanse onderwaterarcheologen bij hun expeditie de eerste 22 oude scheepswrakken bij de eilandengroep in de driehoek tussen Patmos, Samos en Ikaria in de Egeïsche Zee. Nu staat de teller dus op 58 en de archeologen denken dat er nog meer wrakken op de zeebodem bij Fournoi liggen.

Het gaat volgens de wetenschappers om misschien wel de grootste concentratie van oude wrakken ooit gevonden in de Egeïsche Zee en mogelijk de hele Middellandse Zee. Het team heeft meer dan driehonderd antiquiteiten uit de scheepswrakken gehaald, vooral amforen.


Ongeschonden graftombe opgegraven in Nemea

4 oktober 2018
Foto’s: Grieks ministerie van Cultuur

[klik op een afbeelding om de galerij te openen}

Bij opgravingen bij Nemea op de Peloponnesos hebben archeologen een intacte tombe uit het vroege Myceense tijdperk (1650-1400 voor Christus) blootgelegd. Volgens het Griekse ministerie van Cultuur is het graf een van de grootste die in deze regio werd gevonden.

De tombe werd ontdekt op een Myceense begraafplaats in Aidonia. Het graf onderscheidt zich door een korte maar zeer brede weg, een wijde opening en een ronde koepelvormige ruimte die op sommige plekken zes meter hoog is.

Op de vloer van de grafkamer bevonden zich vier kuilen die waren bedekt met grote stenen platen – een element dat volgens het ministerie verwijst naar vroege Myceense graven. In die putten vonden de archeologen de oudste graven en serviesgoed van gedecoreerd aardewerk. Ook troffen ze sieraden, kralen van verschillende materialen, spelden, bronzen messen en zwaarden, tientallen pijlpunten van koper, obsidiaan en vuursteen en andere prestigieuze voorwerpen aan.

De Myceense beschaving, bekend om zijn vorstelijke staten, stedelijke organisatie, verfijnde kunst en schrift, had zijn bloeiperiode in Griekenland van de 17e tot 12e eeuw voor Christus.


Toerist vindt Byzantijnse amfora op Kreta

3 september 2018

Een toerist op Kreta heeft bij toeval een bijzondere vondst gedaan tijdens een bezoekje aan het strand. Hij ontdekte een amfora die waarschijnlijk afkomstig is uit de Byzantijnse periode.

De man wilde op Arina Beach foto’s maken om de heldere, blauwe kleur van de zee vast te leggen. Toen hij de beelden daarna op zijn mobiele telefoon bekeek, ontdekte hij een rond object in de golven. Aanvankelijk dacht de man dat het een menselijk hoofd was, waarna hij de eigenaar van de watersportfaciliteit op het strand alarmeerde. Die ging het water in en zag een amfora in zee drijven.

Nadat de amfora was gelokaliseerd, bracht hij de havenautoriteit van Heraklion op de hoogte van de vondst. Vervolgens werd het object voorzichtig uit het water gehaald. Experts van het Ephoraat van Onderwater Oudheden van Heraklion concludeerden dat de amfora afkomstig is van een Byzantijns schip en stamt uit de 12e of 13e eeuw.


Minoïsche graftombe op Kreta is nog intact

23 augustus 2018

[Klik op een afbeelding om de galerij te openen. Foto’s: Ephorate of Antiquities of Lasithi]

Het graf uit het Minoïsche tijdperk dat eerder deze maand in een olijfgaard op Kreta werd ontdekt, is nog helemaal intact. Dat heeft het Griekse ministerie van Cultuur bekend gemaakt.

De grafkamer bevat een goed bewaard gebleven skelet van een volwassen man in een gebogen positie. De binnenkant van de tombe is verdeeld in drie uitgesneden nissen. In de meest zuidelijke werd de afgesloten grafkist met het skelet gevonden. Rond de kist lagen ook 14 aardewerken amfora’s en een schaal.

In de noordelijke nis vonden de archeologen een tweede grafkist met menselijke resten en enkele vazen. Volgens de keramische typologie en de eerste schattingen van deskundigen stamt de tombe uit de laat-Minoïsche IIIA-B periode (ongeveer 1400 – 1200 voor Christus).

De archeologische vondst werd per toeval gedaan door een boer in de buurt van Ierapetra, die zijn auto wilde parkeren onder een olijfboom op zijn land. Door een gebroken irrigatiebuis was de grond zacht geworden, waardoor de auto wegzakte. Het gat dat ontstond legde een oud graf bloot.

In de put van 1,20 meter breed en meer dan 2,5 meter diep werd een tombe ontdekt die was uitgegraven in de zachte kalksteen. De toegang tot de tombe bestond uit een verticale sleuf, de ingang van het graf was dichtgemetseld.


Tsipras tegen May: We willen de Parthenon Marbles terug

26 juni 2018

Tijdens het bezoek aan zijn Britse collega Teresa May heeft premier Tsipras ook de kwestie van de Parthenon Marbles (ook bekend als de Elgin Marbles) ter sprake gebracht. Griekenland wil dat het British Museum de 2500 jaar oude marmeren fragmenten teruggeeft.

“De marmeren fragmenten behoren tot het culturele werelderfgoed, maar hun natuurlijke plaats is het Parthenon”, zei Tsipras, die benadrukte dat de kwestie van bijzonder ethisch belang is voor Grieken.

Griekenland probeert de stukken al sinds het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog in 1832 terug te halen naar Athene. Sinds in 2009 het nieuwe Acropolis Museum werd geopend, heeft Athene de campagne opgevoerd. In het museum is een plaats gereserveerd voor de marmeren fragmenten.  In 2014 huurde de toenmalige regering van premier Samaras een juridisch team in (waaronder mensenrechtenadvocaat Amal Clooney) om de Parthenon Marbles terug te halen, maar uiteindelijk werd afgezien van een rechtszaak.

Het British Museum heeft de Griekse oproepen om de stukken terug te geven steeds verworpen, onder het mom dat Lord Elgin ze heeft verworven door een legitiem contract met het Ottomaanse Rijk, dat toen heerste over Griekenland.  “We kennen de positie van Groot-Brittannië, maar het is heel belangrijk dat deze inspanning wordt voortgezet”, zei Tsipras tijdens zijn bezoek aan Londen. “Uiteindelijk zal de houding van Griekenland steeds meer supporters krijgen.”

Ook in Groot-Brittannië lijkt er langzaam maar zeker een draagvlak te ontstaan voor het teruggeven van de Parthenon Mables aan Athene. In 2016 dienden Britse parlementsleden een wetsvoorstel in om de Marbles na 200 jaar terug te geven aan Griekenland. Vorig jaar pleitte een columnist van The Guardian voor het retourneren van de Parthenon Marbles als onderdeel van de Brexit.

Lord Elgin

De Parthenon Marbles zijn ook bekend als de Elgin Marbles, vernoemd naar de Britse Lord Elgin die in 1801 marmeren delen van het fries van het Atheense Parthenon afhaalde nadat hij het voor een schijntje had gekocht van de Turkse overheersers. Vijftien jaar later verkocht hij de beelden voor 35.000 pond aan de Britse regering, die ze vervolgens overdroeg aan het British Museum in Londen. Daar zijn de beelden nog steeds te zien. Het meenemen van de sculpturen wordt door velen gezien als kunstroof.


Milos nodigt Beyoncé uit voor Venus van Milo-campagne

24 juni 2018

De autoriteiten op Milos die zich inzetten voor de terugkeer van de Venus van Milo, hebben de Amerikaanse popster Beyoncé uitgenodigd om naar het eiland te komen als onderdeel van de campagne.

Aanleiding voor de uitnodiging is de nieuwste videoclip van de zangeres en haar man Jay-Z die in het Louvre werd opgenomen. In de clip is een prominente rol weggelegd voor een aantal beroemde kunstwerken uit het Parijse museum, waaronder het beeld van de Venus van Milo.

“Het is een symbool in een gijzelingssituatie, dat is beroofd van zijn recht op terugkeer naar de plaats waar het thuishoort,” aldus de autoriteiten op Milos. “Dat een andere internationale bekendheid als Beyoncé ervoor koos om naast dit wereldberoemde monument te staan, draagt bij aan zijn tijdloze waarde.”

“She’s not missing her arms, she’s missing her home”

Nu wil de gemeente dat Beyoncé komt kijken naar de plaats waar het standbeeld werd gevonden. In het museum op het eiland is een replica van de Venus van Milo te zien. Volgens de campagnevoerders zou de terugkeer van het originele beeld een belangrijke economische investering zijn voor het eiland.

Eind 2016 startte de burgemeester van Milos een campagne om het wereldberoemde beeld terug te halen naar het eiland. Er is nu ook een speciale website waarop een petitie getekend kan worden, onder het motto “She’s not missing her arms, she’s missing her home”.

Alexandros van Antiochia

Het 2,02 meter hoge marmeren beeld van Aphrodite, de Griekse godin van de liefde en de schoonheid, werd in 1820 gevonden op het eiland Milos. De lokale boer Yorgos Kentrotas stuitte op het standbeeld toen hij stenen zocht voor de reparatie van een muurtje op zijn erf. Een Franse legerofficier probeerde het beeld te kopen, maar had niet genoeg geld.

Uiteindelijk kwam het standbeeld toch in Franse handen als cadeau voor koning Lodewijk XVII, die het vervolgens schonk aan het Louvre. Het beeld is daar nog altijd te zien. Het Louvre heeft later een exacte kopie van het standbeeld naar het Archeologisch Museum van Milos gestuurd.

De Venus van Milo stamt uit de Hellenistische periode (323 v.Chr. – 30 v.Chr.) en werd waarschijnlijk rond 130 voor Christus gemaakt door Alexandros van Antiochia. De beeldhouwer vervaardigde het beeld uit het befaamde witte marmer van Paros.


Oude theater van Aptera komt weer tot leven

20 juni 2018

Na zo’n 1700 jaar stilte komt het oude theater van Aptera in Chania aan het einde van de maand opnieuw tot leven. De gloriedagen van het onlangs gerestaureerde theater zullen herleven met een speciale opvoering: een gedramatiseerde vertelling van een rapsodie uit de ‘Odyssee’ van Homerus.

Op 29 juni treden de acteurs Sofia Hill en Antonis Myriagis op met de muzikanten Giorgos Kaloudis op de lier en Ruth Hill op de qanun (kanonaki in het Grieks). De voorstelling is gratis, de kaarten zijn tot 25 juni verkrijgbaar op het kantoor van het Chania Antiquities Ephorate.

Volgens de organisatoren worden de helden in de rapsodie ‘niet verpletterd door de blinde en ongecontroleerde wraakzucht van de goden, maar door hun eigen ongehoorzaamheid en overschrijding van de grenzen. Dat gaat in tegen de klassieke ethische norm ‘hybris, nemesis, tisis’ die het wereldbeeld van de Oude Grieken kenmerkte’.

De archeologische vindplaats Aptera ligt op een heuvel op 5 kilometer van de stad Chania, ten zuiden van de baai van Souda. Tijdens de Minoische periode was Aptera de machtigste stad van West-Kreta. De stad werd verwoest door een aardbeving in de 7e eeuw.