De Griekse Onafhankelijkheidsoorlog van 1821

Enkele belangrijke figuren uit de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog

(klik op een afbeelding om de galerij te openen)

Op 25 maart 1821 verklaart Griekenland zich onafhankelijk van het Ottomaanse Rijk. De Metropoliet Germanos van Patras hijst op die dag de nieuwe Griekse vlag en zou daarbij Ελευθερία ή θάνατος (Vrijheid of de dood) hebben geroepen. Twee dagen eerder al was Kalamata als eerste stad, onder het bevel van de generaals Theodoros Kolokotronis, Petros Mavromichalis en Papaflessas in opstand gekomen.

Het is het begin van de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Ottomanen, die het land meer dan 400 jaar in hun greep houden. Na de val van het Byzantijnse Rijk in 1453 komen de Grieken onder het bewind van de Turken. Orthodoxe christenen krijgen weliswaar een aantal politieke rechten onder Ottomaanse heerschappij, maar ze worden als inferieure onderdanen beschouwd.

Een Griekse vrijheidsstrijder (kleft )

Als niet-moslim moeten ze hoge belastingen betalen, worden ze vernederd en gedwongen om moslim te worden. Ook moeten ze één op de vijf zoons afstaan om te dienen in het korps van de Janitsaren – de elitie-eenheid van het Ottomaanse leger. Tijdens de Ottomaanse periode zouden ongeveer één miljoen Griekse jongens zijn ingelijfd bij dit keurkorps.

123 opstanden

In de 18e eeuw wordt de situatie iets draaglijker en krijgen de Grieken wat meer priviliges. Zo kunnen er Grieken worden benoemd in bestuursfuncties en mogen ze een handelsvloot hebben (die vaak onder Russische vlag vaart). Om zich te kunnen wapenen tegen piraten, hebben de handelsschepen kanonnen aan boord, waardoor een sterke vloot ontstaat.

Het verzet tegen de overheersers blijft intussen onverminderd groot. Tijdens het Ottomaanse bewind komen de Grieken vele malen in opstand, voor het eerst in 1481. Voordat op 25 maart 1821 de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog begint, hebben ze al 123 keer eerder de wapens ter hand genomen. Veel boeren vluchten de bergen in als hun dorp wordt geplunderd door de Turken. In de onherbergzame gebieden zijn deze κλέφτες (letterlijk: “dieven” of “rovers”) actief als ondergrondse strijders voor de vrijheid.

Filiki Eteria

Op 14 september 1814 wordt de Filiki Eteria (Genootschap van Vrienden) opgericht. Het is een geheime Griekse organisatie die als doel heeft om de Ottomaanse overheersing omver te werpen en een onafhankelijke Griekse staat te vestigen. Leden zijn voornamelijk jonge Phanariotische Grieken uit Constantinopel en het Russische rijk en lokale politieke en militaire leiders van het Griekse vasteland en de eilanden. Hun motto luidt: Ελευθερία ή θάνατος, vrijheid of de dood. In het voorjaar van 1821 achten zij de tijd rijp voor een revolutie en de Peloponnesos zou het hart van de opstand worden.

Het embleem van Filiki Eteria

Het nieuws van de Griekse revolutie wordt met ontzetting begroet door de conservatieve leiders van Europa, maar veel gewone burgers zijn enthousiast. Filhellenen uit heel Europa kiezen openlijk de kant van de Grieken, waaronder de dichters Lord Byron en Percy Shelley, schrijver Victor Hugo en kunstschilder Eugene Delacroix.

Genootschappen van filhellenen sturen geld, wapens en vrijwilligers om de Grieken te steunen. Lord Byron meldt  zich in 1824 als vrijwilliger in het belegerde Messolóngi, waar hij drie maanden later aan de malaria bezwijkt.

Het nieuws van de Griekse revolutie wordt met ontzetting begroet door de conservatieve leiders van Europa, maar veel gewone burgers zijn enthousiast. Filhellenen uit heel Europa kiezen openlijk de kant van de Grieken, waaronder de dichters Lord Byron en Percy Shelley, schrijver Victor Hugo en kunstschilder Eugene Delacroix. Genootschappen van filhellenen sturen geld, wapens en vrijwilligers om de Grieken te steunen.

Bloedbad van Chios

De Ottomanen zijn niet opgewassen tegen de Griekse opstanden en ze roepen de hulp in van Egypte. De Ottomaanse vloot, onder leiding van Kara Ali, grijpt in met meedogenloze wreedheid. Op het eiland Chios worden in 1822 25.000 mensen vermoord en 45.000 anderen (voornamelijk vrouwen en kinderen) als slaaf verkocht. De Grieken, onder leiding van admiraal Konstantinos Kanaris, blazen als wraakactie het schip van Kara Ali op.

Schilderij ‘Het bloedbad op Chios’ van Eugene Delacroix (1824)

De Ottomanen veroveren de Peloponnesos, net als Midden-Griekenland. In 1826 vallen ook Athene en de sterke vesting Messolongion in handen van Ibrahim Pasja, de veldheer van Mehmed Ali van Egypte. De Griekse opstand lijkt gesmoord. Maar in 1827 keren de kansen voor de Grieken als Rusland, Frankrijk en Engeland te hulp schieten. Samen brengen ze de Turks-Egyptische vloot een nederlaag toe in de Zeeslag bij Navarino. De Turken worden verdreven van de Peloponnesos en uit Midden-Griekenland.

Ioannis Kapodistrias

Dit bevrijde gebied wordt in 1828 een republiek onder Ioannis Kapodistrias, die tot eind 1829 de eerste gouverneur van het onafhankelijke Griekenland is. Uiteindelijk wordt na moeizame onderhandelingen de onafhankelijkheid van Griekenland in 1832 door het Congres van Londen officieel erkend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: