Gezicht van 9000 jaar oude tiener gereconstrueerd

20 januari 2018

Maak kennis met Avgi: een 18-jarig meisje uit de regio Thessalië in Centraal-Griekenland. De laatste keer dat iemand haar gezicht zag was bijna 9000 jaar geleden.

Over haar leven aan het einde van de Mesolithische periode rond 7000 voor Christus – toen Thessalië veranderde van een gemeenschap van jager-verzamelaars in een samenleving die begon met het verbouwen van haar eigen voedsel – is weinig bekend. Dankzij een internationaal reconstructieteam onder leiding van professor Manolis Papagrigorakis weten we nu wel hoe Avgi er uit moet hebben gezien. Tijdens een presentatie in het Acropolis Museum werd het gezicht van het meisje onthuld.

Grot van Theopetra

Avgi / foto: Oscar Nilsson

Avgi had prominente jukbeenderen, zware wenkbrauwen, een hoog voorhoofd en een opvallend kuiltje in haar kin. Ze was 1,57 meter groot en haar leeftijd wordt geschat tussen de 18 en 25 jaar. Mogelijk leed ze aan bloedarmoede en had ze een vitaminegebrek, maar volgens Papagrigorakis kan dat nog niet met zekerheid worden gezegd. Over de omstandigheden van haar dood is niet veel bekend.

In 1993 vonden archeologen de overblijfselen van het meisje in de grot van Theopetra, 3 kilometer ten zuiden van Kalambaka. Haar schedel en tanden waren uitzonderlijk goed geconserveerd. De archeologen noemden haar Avgi (Grieks voor ‘dageraad’) omdat ze leefde tijdens een periode die wordt beschouwd als het begin van de hedendaagse beschaving.

De grot van Theopetra is een bijzondere archeologische vindplaats die al heel wat geheimen heeft prijsgegeven, zoals het oudste bouwwerk dat door mensenhanden is gemaakt. Er zijn bewijzen dat de rechthoekige kamer van 500 vierkante meter aan de voet van een kalkstenen heuvel al 130.000 jaar geleden werd bewoond.

Nauwkeurige reconstructie

De nauwkeurige reconstructie van Avgi’s gezicht was een flinke klus. Een endocrinoloog, orthopedist, neuroloog, patholoog en radioloog van de Universiteit van Athene werkten daarvoor samen met Oscar Nilsson, een Zweedse archeoloog en beeldhouwer die gespecialiseerd is in gezichtsreconstructies.

Aan de hand van een CT-scan werd met een 3D-printer een exacte replica van de schedel gemaakt. Op die kopie werden pinnen gelijmd die de dikte van het vlees op bepaalde anatomische punten van het gelaat weergeven. Vervolgens bouwde Nilsson het gezicht op; spier voor spier. Sommige gelaatstrekken werden gebaseerd op schedelmetingen, andere – zoals de kleur van de huid en de ogen – zijn afgeleid van algemene regionale gezichtskenmerken.

Myrtis

Het is niet de eerste keer dat Papagrigorakis, Nilsson en het team van de Universiteit van Athene een oud gezicht weer tot leven hebben gewekt. In 2010 reconstrueerden ze het gezicht van Myrtis, een 11-jarig meisje dat rond 430 voor Christus in Athene leefde.

Myrtis / foto: Oscar Nilsson

Haar overblijfselen werden in 1994 gevonden in een massagraf tijdens opgravingen bij de Kerameikos-begraafplaats in de Griekse hoofdstad. Myrtis overleed aan buiktyfus tijdens een epidemie die tussen 430 en 426 voor Christus een derde van de bevolking van Athene uitroeide.

De nauwgezette reconstructies van Nilsson laten zien hoe onze gezichtskenmerken de afgelopen millennia zijn veranderd. Zo zijn de schedel en kenmerken van Avgi niet uitgesproken vrouwelijk, terwijl Myrtis er niet heel veel anders uitziet dan wij. Volgens Nilsson zijn sommige gelaatstrekken in de loop der tijd verdwenen of ‘gladgestreken’ en is de mens er in het algemeen minder mannelijk uit gaan zien.

Momenteel werkt het team aan de reconstructie van de schedel van een meisje uit Feres, in de prefectuur Magnesia. Haar stoffelijk overschot werd gevonden in een marmeren tombe. Het meisje, dat van archeologen de naam Idyle heeft gekregen, was ongeveer 5,5 jaar oud toen ze in de 5e eeuw voor Christus stierf.

Advertenties

Vandalen vernielen omstreden beeld Phylax

18 januari 2018

Vandalen hebben afgelopen nacht in Palaio Faliro het controversiële beeld Phylax van zijn sokkel getrokken. Bij de val braken de vleugels van de sculptuur.

Volgens burgemeester Dionysis Hatzidakis arriveerde rond half vier ’s nachts een ​​groep van 15 gemaskerde mannen met een grote vrachtwagen en twee jeeps waarvan de nummerplaten waren verwijderd. Ze gooiden touwen om het beeld en trokken het naar beneden.

De vandalen zouden de eigenaar van een eethuisje vlak naast het standbeeld hebben gedreigd om ‘zijn zaak in brand te steken’ als hij de politie zou bellen. De burgemeester zei tegen Real FM dat hij aanwijzingen heeft dat de vandalen lid zijn van de rechts-extremistische Gouden Dageraad.

Sinds het beeld begin december in de zuidelijke voorstad van Athene werd geplaatst, zorgt het voor een storm aan reacties. Tegenstanders zien in het felrode, gevleugelde mensfiguur een afbeelding van de duivel en noemen het beledigend en onchristelijk. Volgens de maker waakt het beeld over de stad, Phylax is Grieks voor ‘bewaker’.

De sculptuur van de gerenommeerde Griekse kunstenaar Kostis Georgiou werd besmeurd met witte verf en op Oudjaarsdag protesteerden parochianen van de Panagia Myrtithiotissa-kerk bij het beeld. Een priester sprenkelde wijwater over het kunstwerk om de demonen te verdrijven.


Griekse crimineel doodgeschoten in Chaidari

17 januari 2018

De Griekse crimineel Vassilis Stefanakos is geliquideerd in Chaidari, een voorstad in het westen van Athene. Hij werd doodgeschoten toen hij in zijn auto zat. De daders zijn nog voortvluchtig.

De 56-jarige Stefanakos had, met een bodyguard, even na 19.00 uur een autoreparatiebedrijf op Athinon Avenue verlaten toen twee mannen op een witte motorfiets naderden. Toen hij in zijn zwarte BMW was gestapt, opende een van de mannen het portier van de auto en schoot met een Kalashnikov op Stefanakos. Volgens de politie werden er 22 schoten gelost.

Volgens politiebronnen was Stefanakos geen gemakkelijk doelwit, omdat hij zich altijd verplaatste in een gepantserde auto met een bodyguard als escorte. Het vermoeden bestaat dat er een team van huurmoordenaars betrokken was bij de moord en dat Stefanakos in de gaten werd gehouden.

Stefanakos stond bekend als de ‘Godfather van de Godfathers’ en de leider van de Griekse maffia. Hij was  onder andere betrokken bij olie- en sigarettensmokkel, drugshandel,  witwassen van geld, zware mishandeling en afpersing. Hij was ook de opdrachtgever voor de moord op zijn rivaal Themis Kalapotharakos in 2000.

In augustus 2016 werd Stefanakos na negen jaar vrijgelaten uit de gevangenis, gebruikmakend van een vervroegde vrijlatingswet die het aantal gedetineerden in de overvolle Griekse gevangenissen moest verminderen.

Vassilis Stefanakos was veroordeeld tot een gevangenisstraf van 21 jaar en drie maanden vanwege betrokkenheid bij een moord die in 2006 was gepleegd door Alket Rizai. Ook was hij betrokken bij de eerste ontsnapping van Rizai en Vassilis Palaiokostas uit de Korydallos-gevangenis in 2006.  Het tweetal werd pas na twee jaar weer opgepakt (en in 2009 ontsnapten ze opnieuw met een helikopter uit dezelfde gevangenis).

Stefanakos kreeg ook een gevangenisstraf van 14 jaar voor zijn betrokkenheid bij andere criminele activiteiten, waaronder chantage en smokkel. Hij zou daarnaast banden hebben met leden van de links-anarchistische groepering Samenzwering van de Cellen van Vuur en zou de voormalige minister van Defensie Akis Tscochatzopoulos hebben aangevallen toen ze allebei in de Korydallos-gevangenis zaten.


Griekenland verwacht meer Nederlandse toeristen

16 januari 2018

De Griekse Nationale Organisatie voor Toerisme (GNTO) verwacht dat het aantal boekingen vanuit Nederland in 2018 met 30 procent zal toenemen in vergelijking met vorig jaar. Tussen januari en november 2017 kwamen 800.000 Nederlandse toeristen naar Griekenland.

Volgens GNTO-sectetaris Konstantinos Tsegas is de opwaartse trend te danken aan het strategische plan van toerisme-minister Elena Kountoura om Griekenland te promoten als een ideale bestemming voor ieder seizoen. Vorig jaar werd de campagne Greece – A 365-Day Destination gelanceerd. De promotievideo van de GNTO won bij de videowedstrijd van de Wereldtoerismeorganisatie UNWTO de eerste prijs voor de regio Europa.

Ook de promotie van thematische vakanties (zoals fietsen op Kos, wijntoerisme op Santorini, wandelen op Corfu en zeilen in de Egeïsche Zee) heeft bijgedragen aan de stijging van het aantal boekingen. Een andere factor is volgens de GNTO de uitbreiding van het aantal luchtroutes naar 17 directe Griekse bestemmingen.

Reisgraag Award 2018

Op de vakantiebeurs die de afgelopen week in Utrecht werd gehouden ontving de GNTO voor de vierde keer op rij een Reisgraag Award. Griekenland won de prijs voor beste bestemming in de categorie Restaurants. Het reisplatform reikt ieder jaar awards uit aan reisorganisaties en bestemmingen binnen verschillende categorieën.

“De Griekse keuken en gastronomie zijn heel belangrijk voor de Griekse gastvrijheid en levensstijl”, zei Eleni Skarveli van het Grieks Verkeersbureau in een reactie. “De lokale Griekse producten, de vriendelijke service en de ongedwongen sfeer maken dat wij deze award hebben gewonnen.”


Aardbeving gevoeld in Athene

15 januari 2018

Athene en de regio Attica zijn vanavond om 22.25 uur lokale tijd opgeschrikt door een aardbeving met een kracht van 4.3 op de Schaal van Richter. Er zijn geen meldingen van schade of slachtoffers.

Volgens het Europees-Mediterraan Seismologisch Centrum (EMSC) lag het epicentrum 2 kilometer ten noordoosten van de Atheense voorstad Stamata, op een diepte van 5 kilometer.

Omdat de beving zo dicht aan de oppervlakte plaatsvond, werd ze overal in Athene goed gevoeld. Op Twitter schrijft correspondente Shereen el Sherbini dat het leek alsof er een bom onder haar bed ontplofte. “Het ergste was het luide gerommel. Dat en de buurvrouw die haar longen uit het lijf schreeuwde”, twittert journalist Nick Malkoutzis.

Griekenland kent meer seismische activiteit dan de rest van Europa. De helft van alle geregistreerde aardbevingen in Europa vindt hier plaats. Meestal blijven de bevingen zonder grote gevolgen. Uitzondering was een aardbeving in Athene met de kracht van 6.0 op de Schaal van Richter, die in 1999 aan 143 mensen het leven kostte.


Felle protesten, maar omstreden wetten komen er

15 januari 2018

Ondanks massale protesten in Athene heeft het Griekse parlement met een krappe meerderheid (154 van de 300 stemmen) een pakket met ongeveer 400 wetswijzigingen aangenomen.

De nieuwe hervormingen zijn nodig om 6,5 miljard euro aan eerder toegezegde noodleningen te krijgen. Op 22 januari besluit de Eurogroep of de Griekse hervormingen voldoende zijn om aanspraak te maken op de nieuwe tranche.

Premier Tsipras heeft verzekerd dit het laatste pakket is van strenge maatregelen die Griekenland er weer bovenop moeten helpen. Hij noemde de hervormingen ‘cruciaal om over zeven maanden uit de bailout te komen.’In augustus loopt het derde steunprogramma voor Griekenland af en Tsipras wil dat het land dan weer op eigen benen komt te staan.

Een van de goedgekeurde hervormingen is de (omstreden) inperking van het stakingsrecht. Er mag voortaan pas worden gestaakt als minimaal de helft van de medewerkers daarvoor heeft gestemd. Die grens lag op 20 procent. In sommige gevallen was zelfs 20 procent van de vakbondsleden bij een bedrijf al voldoende.

Onteigenen van woningen

Verder werd er ingestemd met een nieuw elektronisch proces voor het onteigenen van woningen waarvan de eigenaar de hypotheek niet meer kan opbrengen. Hierdoor moet het makkelijker worden om een huis te veilen. Ook worden toeslagen voor gezinnen beperkt en worden bepaalde gesloten beroepsgroepen opengegooid.

In de Griekse hoofdstad waren naar schatting 10.000 betogers op de been tijdens de stemming in het parlement. De oproerpolitie trad op met wapenstokken en traangas toen de demonstraties kort uit de hand liepen en een groep van 50 relschoppers met verfbommen, stenen en vuurwerk naar de agenten gooide.

Uit protest tegen de wetswijzigingen legden ambtenaren, advocaten en artsen vandaag drie uur lang het werk neer. Ook het binnenlandse vliegverkeer en het openbaar vervoer hadden te lijden onder een staking.


Thrasyllos-monument in volle glorie hersteld

15 januari 2018

Op de plek van het ‘gat’ op de zuidhelling van de Acropolis is nu het Thrasyllos-monument weer in volle glorie te bewonderen. Onlangs is de restauratie van het imposante monument, die in 2002 begon, afgerond. In 1827 werd het Thrasyllos-monument zwaar beschadigd tijdens de belegering van de Acropolis.

Het Monument van Thrasyllos is een choregisch monument dat werd gebouwd boven het Theater van Dionysos op de Acropolis. Het werd in 320 voor Christus opgericht voor de choregos Thrasyllos van Dekeleia na een overwinning met zijn koor in de Grote Dionysia (een groot oud Atheens festival met theaterwedstrijden).

Een choregos sponsorde een choros (zang- en dansgroep). Als zijn groep een wedstrijd won, kreeg de choregos als prijs een bronzen drievoet. Bij de Dionysia in Athene werden bronzen drievoeten uitgereikt die 5 meter hoog waren voor de winnaars bij de dithyrambe (een extatische lofzang op Dionysos) voor mannen en 3 meter hoog bij de dithyrambe voor jongens.

Christelijke kapel

Het Thrasyllos-monument bestond uit een marmeren gevel voor een natuurlijke grot, met drie Dorische zuilen van pentelisch marmer met deuren ertussen. Daarboven waren een Dorische architraaf met inscriptie (IG II² 3056), een Ionische fries en een kroonlijst geplaatst. De fries was versierd met een krans van klimopbladeren, een trofee en nog tien olijvenkransen. In 270 voor Christus werd het monument aangepast door zijn zoon Thrasykles.

Midden boven de ingang bevond zich een marmeren beeld van Dionysos, dat daar volgens deskundigen in de Romeinse tijd werd geplaatst. Het beeld werd in 1802 verwijderd in opdracht van Lord Elgin en is tegenwoordig te zien in het British Museum in Londen – net als andere gestolen marmeren delen van de Acropolis, waaronder de Elgin Marbles.

Een oude ets van het interieur van de kapel

In de grot werd tijdens de Ottomaanse periode een christelijke kapel opgericht voor Panaghia Chrysopeliotissa (Heilige Maagd van de gouden grot). In de kapel zijn fresco’s te zien van de Heilige Spyridon, de evangelist Johannes en Abraham met drie engelen. De grot bevat ook een indrukwekkend marmeren icoon dat de Maria-Hemelvaart afbeeldt. Volgens de architect-restaurator zijn de fresco’s de best bewaarde voorbeelden van post-Byzantijnse iconografie in het gebied van de Acropolis.

Père-Lachaise

Het monument van Thrasyllos is als voorbeeld gebruikt bij de bouw van latere grafmonumenten, zoals bijvoorbeeld het Bazouin-mausoleum op de begraafplaats Père-Lachaise in Parijs. In de 18e eeuw leenden architecten details van de choregische monumenten voor decoratieve elementen rond deuren en ramen bij hun gebouwen in neoklassieke stijl.